Meme kanseri küresel hastalık yükünde sosyoekonomik eşitsizliklerin etkisi: Panel veri analizi
The impact of socioeconomic inequalities on the global burden of breast cancer: A panel data analysis
- Tez No: 1007574
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ARZU YİĞİT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Yönetimi, Sağlık Kurumları Yönetimi, Healthcare Management, Health Care Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sağlık alanında sosyoekonomik belirleyicilerin hastalık yükü üzerindeki etkileri, günümüzde giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu araştırma, meme kanseri ile sosyoekonomik eşitsizlikler arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Meme kanseri, dünya genelinde yaygın görülen ve sosyoekonomik faktörlerle yakından ilişkili önemli bir halk sağlığı sorunudur. Araştırmada, meme kanseri hastalığının küresel yükündeki sosyoekonomik eşitsizlikler ele alınmış; hastalık üzerindeki etkileri, olası nedenleri ve sonuçları değerlendirilmiştir. Çalışmada, nicel araştırma yöntemlerinden panel veri analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda sabit etkiler, rastgele etkiler ve Hausman testi uygulanarak model seçimi yapılmış, ayrıca değişkenler arası ilişkileri değerlendirmek için korelasyon ve regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Eğitim düzeyi, gelir, yaşam standartları ve sağlık hizmetlerine erişim gibi sosyoekonomik faktörlerin meme kanseri riski, erken teşhis, tedaviye erişim ve sağlık sonuçları üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, düşük sosyoekonomik gruptaki bireylerin daha dezavantajlı konumda olduğunu; ileri yaş gruplarında Engelliliğe Ayarlanmış Yaşam Yılı (DALY) ve Yaşam Yılı Kaybı (YLL) değerlerinin yüksekliğiyle hastalığın daha ölümcül seyrettiğini; genç ve orta yaş gruplarında ise Hastalıkla Geçirilen Yıl (YLD) değerlerinin yüksekliğiyle uzun süreli bakım ihtiyacının öne çıktığını göstermektedir. Korelasyon analizlerinde, sosyoekonomik göstergeler ile DALY arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. OECD ortalamasında meme kanserine bağlı hastalık yükünün son 22 yılda azaldığını; güçlü sağlık sistemlerine sahip ülkelerde bu düşüşün daha belirgin olduğunu, buna karşılık Türkiye başta olmak üzere bazı OECD ülkelerinde yükün arttığını göstermektedir. Panel veri analizleri, tütün kullanımının hastalık yükünü artırdığını, kişi başına sağlık harcamaları ve sosyo-demografik gelişmişliğin ise hastalık yükünü azalttığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, meme kanseriyle etkin mücadele, biyomedikal müdahalelerin ötesinde, sosyoekonomik adaleti önceleyen bütüncül sağlık politikaları gerektirmektedir.
Özet (Çeviri)
In the field of health, the effects of socioeconomic determinants on the burden of disease have gained increasing importance. This study aims to examine the relationship between breast cancer and socioeconomic inequalities. Breast cancer is a major global public health problem that is closely associated with socioeconomic factors. Accordingly, the study analyzes socioeconomic inequalities in the global burden of breast cancer and evaluates their potential causes and consequences.Panel data analysis is employed as the main quantitative research method. Fixed effects and random effects models are estimated, model selection is conducted using the Hausman test, and correlation analyses are performed to examine relationships among variables. The effects of socioeconomic factors such as education level, income, living standards, and access to health services on breast cancer risk, early diagnosis, access to treatment, and health outcomes are analyzed.The findings indicate that individuals in lower socioeconomic groups are more disadvantaged. Higher Disability-Adjusted Life Years (DALYs) and Years of Life Lost (YLL) in older age groups suggest a more fatal disease course, while higher Years Lived with Disability (YLD) in young and middle-aged groups highlight the need for long-term care. Correlation analyses reveal a significant relationship between socioeconomic indicators and DALYs. The results further show that, on average, the burden of breast cancer has declined over the last 22 years in OECD countries, with more pronounced reductions in countries with strong health systems, whereas the burden has increased in some OECD countries, particularly Türkiye. Panel data analyses indicate that tobacco use increases the burden of breast cancer, while per capita health expenditures and sociodemographic development reduce it. Overall, effective control of breast cancer requires holistic health policies that prioritize socioeconomic equity beyond biomedical interventions.
Benzer Tezler
- Molecular investigation of CHEK2 variants of unknown significance (VUS) found by genetic screening of breast and colorectal cancer patients and healthy individuals in Turkish population
Türk popülasyonunda meme ve kolorektal kanser hastaları ile sağlıklı bireylerde genetik tarama ile saptanan klinik önemi bilinmeyen CHEK2 varyantlarının moleküler incelemesi
NİSAN DENİZCE CAN
Doktora
İngilizce
2026
Biyoteknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. GİZEM DİNLER DOĞANAY
- Meme kanseri tanısı için gelişmiş yapay zeka tabanlı çok aşamalı tespit sistemi
Advanced artificial intelligence based multi-stage detection system for breast cancer diagnosis
ABDUL SAMAD
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiSakarya ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED KÜRŞAD UÇAR
- Triple negatif meme kanseri hastalarında düzenleyici yolakta bulunan EZH2/miR-29b/LOXl4 ekspresyon seviyelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of EZH2/miR-29b/LOXl4 expression levels in the regulatory pathway in triple negative breast cancer patients
BÜŞRA SARUHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
GenetikAtatürk ÜniversitesiTıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM YÜCE KAHRAMAN
- Knowledge, attitudes and practices regarding breast cancer among Afghan women visiting İstiqlal and Jumhuriat Hospitals in Kabul city, Afghanistan
Afganistan Kabil'deki İstiqlal ve Jumhuriat Hastanelerine başvuran Afgan kadınların meme kanseri ile ilgili bilgi, tutum ve uygulamaları
MOHAMMAD JAWAD MUDABER
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Halk SağlığıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. NİMETCAN MEHMET YAĞMA
- Neoadjuvan kemoterapi alan meme kanserli hastalarda androjen reseptör ekspresyonunun tedavi yanıtla ilişkisi ve prognostik önemi
The relationship between androgen receptor expression and treatment response, as well as the prognostic significance, in breast cancer patients receiving neoadjuvant chemotherapy
ABDULLAH ÜMİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
OnkolojiAkdeniz Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ MURAT TATLI