Okul öncesi kekemeliği olan çocuklara uygulanan fonolojik terapinin etkinliğinin incelenmesi
The effectiveness of phonological therapy applied to preschool children who stutter
- Tez No: 1007612
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM ÜNSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Tınaztepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemde kekemelik ve fonolojik bozukluk gösteren çocuklara uygulanan fonolojik terapinin fonolojik farkındalık becerileri ve kekemelik şiddeti üzerindeki etkisini incelemektir. Ayrıca fonolojik farkındalıktaki değişim ile kekemelik şiddetindeki değişim arasındaki ilişkinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 5–6 yaş aralığında kekemelik ve fonolojik bozukluk tanısı alan 15 çocuk; kontrol grubunu ise tipik gelişim gösteren 15 çocuk olmak üzere toplam 30 çocuk oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Fonolojik Farkındalık Testi (FFT) ve Kekemelik Şiddeti Değerlendirme Aracı (KEŞİDA-4) kullanılmıştır. Müdahale süreci çalışma grubuna 8 hafta boyunca, haftada bir oturum olacak şekilde fonolojik farkındalık etkinlikleri ve minimal çiftler yaklaşımını içeren fonolojik terapi uygulanarak yürütülmüştür. Elde edilen veriler normal dağılım göstermediği için Mann–Whitney U, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Spearman Korelasyon Analizi gibi parametrik olmayan istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Sonuçlar, deney grubunun FFT son test puanlarının ön test puanlarına göre anlamlı derecede arttığını; kontrol grubunda ise belirgin bir değişim görülmediğini göstermiştir. FFT alt testleri incelendiğinde, özellikle fonem ayırt etme, fonem birleştirme, fonem silme, fonem ekleme ve fonem değiştirme gibi üst düzey fonolojik becerilerde deney grubunda anlamlı gelişme saptanmıştır. Kekemelik şiddetine ilişkin KEŞİDA sonuçlarına göre, çalışma grubunda toplam kekemelik şiddetinde, sıklık ve süre puanlarında anlamlı azalma görülmüştür. Ancak fonolojik farkındalık düzeyindeki değişim ile kekemelik şiddetindeki değişim arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu bulgular, fonolojik terapinin okul öncesi kekeme çocuklarda fonolojik farkındalığı geliştirmede etkili olduğunu, kekemelik şiddetinde ise sınırlı ancak anlamlı bir iyileşme sağlayabildiğini göstermektedir. Fonolojik gelişimin akıcılıktaki değişimi doğrudan açıklamadığı anlaşılmaktadır. Araştırma sonuçları, fonolojik bozukluk ve kekemeliğin birlikte görüldüğü çocuklarda bütüncül ve çok bileşenli müdahale programlarının önemine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study was to examine the effects of phonological therapy on phonological awareness skills and stuttering severity in preschool children presenting with both stuttering and phonological disorders. Additionally, the study aimed to determine whether there is a relationship between changes in phonological awareness and changes in stuttering severity. The study group consisted of 15 children aged 5–6 years diagnosed with stuttering and phonological disorders, while the control group consisted of 15 typically developing children, making a total of 30 participants. Data were collected using the Phonological Awareness Test (FFT) and the Stuttering Severity Instrument (KEŞİDA-4). The intervention included phonological awareness activities and minimal pair therapy, delivered once a week for 8 weeks to the study group. Since the data did not show normal distribution, non-parametric statistical analyses including the Mann–Whitney U test, Wilcoxon Signed-Rank test, and Spearman correlation were applied. Results indicated that the study group demonstrated significant improvements in FFT post-test scores compared to pre-test scores, whereas no significant changes were observed in the control group. Analysis of FFT subtests revealed that children in the study group showed significant gains particularly in advanced phonological skills such as phoneme discrimination, phoneme blending, phoneme deletion, phoneme addition, and phoneme substitution. Regarding stuttering severity, KEŞİDA-4 results demonstrated that the study group displayed significant decreases in overall stuttering severity, including reductions in frequency and duration scores. However, no significant relationship was found between changes in phonological awareness and changes in stuttering severity. These findings suggest that phonological therapy is effective in enhancing phonological awareness among preschool children who stutter and present with phonological disorders, while providing limited yet meaningful improvements in stuttering severity. The lack of correlation between the two domains indicates that gains in phonological awareness do not directly explain changes in fluency. Overall, the results highlight the importance of comprehensive, multi-component intervention approaches for children exhibiting both phonological disorders and stuttering.
Benzer Tezler
- Kekemeliği olan okul öncesi çocukların ebeveynlerine uygulanan duyarsızlaştırma terapisinin çocukların ve ebeveynlerin tutum ve kaygılarına etkisi
The effect of desensitization therapy applied to parents of preschool children with stuttering on attitudes and anxiety of children and parents
AYHAN ÇAĞLAYAN
Doktora
Türkçe
2024
Dil ve Konuşma TerapisiAnadolu ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EREN BALO
- Okul çağı kekemeliği olan çocuklarda kekemelik yaz okulu etkinliğinin çocukların kekemelik şiddeti ve kekemelik deneyimine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of stuttering summer school activity on stuttering severity and stuttering experience in school-age children with stuttering
ALEYNA DİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dil ve Konuşma Terapisiİstanbul Atlas ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AŞENA KARAMETE
- Kekemeliği olan 36-72 ay arası çocuklarda tele-terapi ile sunulan palin ebeveyn çocuk etkileşimli terapi programının incelenmesi: bir karma yöntem çalışması
An investigation of palin parent-child interactivetherapy program delivered via telepractice in childrenaged 36-72 months with stuttering: A mixed method study
NİHAL AYDIN
Doktora
Türkçe
2023
Sağlık EğitimiÜsküdar ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET EMRAH CANGİ
- Okul öncesi dönemde kekemeliği olan ve olmayan çocukların çabalı kontrol ve gece-gündüz, kazan- kaybet görevleri
Comparison of the performance of children with stuttering and typical development in preschool period on effortful control and day-NİGHT and İOWA gambling tasks
MERVE AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Dilbilimİstanbul Medipol ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN SERTAN ÖZDEMİR
- 4-6 yaş aralığındaki kekemeliği olan ve olmayan çocukların öz-düzenleme becerilerinin karşılaştırılması
Comprasion of self-regulation skills of children with and without stuttering among the age of 4-6
LEMAN DİLARA ÇAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAnadolu ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA SELVİ BALO