Sistemik skleroz tanılı hastalarda sarkopeni taramasında dual enerji X-ray absorbsiyometri yönteminin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of DXA in screening for Sarcopenia in patients with systemic sclerosis
- Tez No: 1007735
- Danışmanlar: PROF. DR. SERVET AKAR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Sistemik skleroz (SSc) tanısı almış hastalarda yaygın olarak görülen sarkopeni taramasında Dual Enerjili X-Ray Absorbsiyometri (DXA) yönteminin performansını değerlendirmek ve DXA'nın biyokimyasal, klinik ve fonksiyonel parametrelerle ilişkisini inceleyerek sarkopeni taramasında pratik ve güvenilir bir yöntem olup olmadığını belirlemektir. Yöntem: İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Romatoloji Kliniği'nde yürütülen kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya, 2013 European Alliance of Associations for Rheumatology (EULAR)/American College of Rheumatology (ACR) kriterlerine göre sistemik skleroz tanısı almış, 18 yaş ve üzeri hastalar ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Sarkopeni taraması için Strength, Assistance with walking, Rise from a chair, Climb stairs, Falls (SARC-F) anketi, kas gücü değerlendirmesi için el dinamometresi ve sandalyeden kalkma testi, kas kütlesi ölçümü için DXA ve Biyoelektrik İmpedans Analizi (BIA), fiziksel performans değerlendirmesi için Kısa Fiziksel Performans Bataryası (SPPB) kullanılmıştır. Hastaların demografik verileri, vücut kitle indeksi, laboratuvar bulguları, kapilleroskopi sonuçları, solunum fonksiyon testleri ve modifiye Rodnan deri skorları yapılandırılmış bir form kullanılarak kaydedilmiştir. DXA ile ölçülen apendiküler iskelet kas kütlesi indeksi (ASMI) ve BIA ASMI ölçümleri karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analizler SPSS Version 22 (Statistical Package for the Social Sciences) programı kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya, yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 63 sistemik skleroz hastası ve 63 sağlıklı kontrol alındı. Gruplar arasında yaş, kilo veya BMI açısından fark yoktu. Sistemik skleroz grubunda WBC, CRP ve ESR değerleri sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksekti. Vücut kompozisyonu analizi, sistemik sklerozda kas kütlesi ve kas kütlesi yüzdesinin istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğunu, yağ kütlesi ve yağ kütlesi yüzdesinin ise kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğunu gösterdi. Sistemik skleroz grubunda el kavrama gücü kontrol grubuna kıyasla belirgin şekilde azalmıştı. Sistemik sklerozda, sarkopeni şüphesi, düşük kas gücü ve düşük fiziksel performans sıklığı kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksekti. Ancak, düşük ASMI veya doğrulanmış sarkopeni oranlarında bir fark gözlenmedi. Sistemik sklerozda, düşük ASMI, DXA ile 10 hastada (%15,9) ve BIA ile 1 hastada (%1,6) tespit edildi. Kontrol grubunda, düşük ASMI, DXA ile 11 kişide (%17,5) gözlendi ve BIA ile düşük ASMI bulunmadı. Sınırlı ve diffüz sistemik skleroz alt grupları için sarkopeni bileşenleri ve vücut kompozisyonu parametreleri açısından anlamlı bir fark ortaya çıkmadı. Sarkopeni bileşenlerine göre yapılan analizlerde, el kavrama testine göre düşük kas gücü olan SSc hastalarında hastalık süresi ve mRSS skoru anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Sandalyeden kalkma testine göre düşük kas gücü olan hastalar daha ileri yaştaydı ve CK düzeyleri daha düşüktü. DXA'ya göre düşük kas kütlesi saptanan hastalarda VKİ, toplam kas kütlesi, yağ kütlesi ve yağ yüzdesi anlamlı olarak daha düşük bulundu. SPPB'ye göre düşük fiziksel performansı olan hastalarda ise yaş, mRSS, CRP ve ESH düzeyleri daha yüksek, hemoglobin düzeyi daha düşüktü. Bu bulgular, SSc'de sarkopeni bileşenlerinin farklı klinik ve laboratuvar özelliklerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Sonuçlar: Sistemik sklerozlu hastalarda sarkopeni; özellikle kas gücü ve fiziksel performans parametrelerinde belirgin bozulma ile ilişkili bulundu. El kavrama gücü ve sandalyeden kalkma testi ile değerlendirilen düşük kas gücü oranları sistemik skleroz grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksekti. Özellikle sandalyeden kalkma testi, daha fazla hastada düşük kas gücü saptayarak sistemik sklerozda fonksiyonel etkilenmeyi göstermede duyarlı bir yöntem olarak öne çıktı. Benzer VKİ değerlerine rağmen sistemik skleroz grubunda daha düşük kas kütlesi ve daha yüksek yağ kütlesi saptanması, bu hasta grubunda ayrıntılı vücut kompozisyonu değerlendirmesinin önemini göstermektedir. Sarkopeni bileşenlerine yönelik alt grup analizlerinde; düşük kas gücü ve düşük fiziksel performansın yaş, hastalık süresi, deri tutulumu ve inflamatuvar yük ile ilişkili olduğu görüldü. Kas kütlesi değerlendirmesinde, DXA ile düşük ASMI saptanan hasta sayısı BIA'ya göre belirgin olarak daha yüksekti. BIA'nın aynı ASMI eşik değerlerini kullanmasına rağmen düşük kas kütlesini sınırlı sayıda hastada göstermesi, sistemik skleroz gibi vücut kompozisyonunu etkileyen hastalıklarda DXA'nın daha duyarlı ve güvenilir bir yöntem olabileceğini düşündürmektedir. Bu bulgular doğrultusunda, sistemik skleroz hastalarında sarkopeni değerlendirmesinde kas gücü, fiziksel performans ve kas kütlesinin birlikte ele alındığı çok basamaklı bir yaklaşımın uygun olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study was to evaluate the performance/effectiveness of Dual-Energy X-Ray Absorptiometry (DXA) in screening for sarcopenia, which is frequently observed in patients with systemic sclerosis (SSc); and to determine whether DXA is a practical and reliable screening method for sarcopenia by examining its associations with biochemical, clinical, and functional parameters. Methods: This cross-sectional study was conducted at the Rheumatology Clinic of İzmir Kâtip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital. Patients aged ≥18 years classified as having systemic sclerosis according to the 2013 European Alliance of Associations for Rheumatology (EULAR)/American College of Rheumatology (ACR) criteria and an age- and sex-matched healthy control group were included. Sarcopenia screening was performed by using the SARC-F questionnaire; muscle strength was evaluated using handgrip dynamometry and the chair stand test; muscle mass was measured by using DXA and bioelectrical impedance analysis (BIA); and physical performance was evaluated by using the Short Physical Performance Battery (SPPB). Demographic characteristics, body mass index, laboratory findings, capillaroscopy findings, pulmonary function tests, and modified Rodnan skin scores were recorded using a standardized form. Appendicular skeletal muscle mass index (ASMI) values measured by DXA and BIA were compared. Statistical analyses were performed using SPSS Version 16 (Statistical Package for the Social Sciences). Results: The study included 63 patients with systemic sclerosis and 63 healthy control subjects. There were no significant differences between the groups in terms of age, weight, or body mass index (BMI). WBC, CRP, and ESR levels were significantly higher in the systemic sclerosis group compared to the control group. Body composition analysis revealed that muscle mass and muscle mass percentage were significantly lower, whereas fat mass and fat percentage were significantly higher in the systemic sclerosis group compared to controls. Handgrip strength was markedly reduced in patients with systemic sclerosis. The frequencies of sarcopenia suspicion, low muscle strength, and low physical performance were significantly higher in the systemic sclerosis group than in controls. However, no significant difference was observed in the rates of low ASMI or confirmed sarcopenia. In the systemic sclerosis group, low ASMI was detected in 10 patients (15.9%) by DXA and in only 1 patient (1.6%) by BIA. In the control group, low ASMI was identified in 11 individuals (17.5%) by DXA, whereas no low ASMI was detected by BIA. No significant differences were found between limited and diffuse systemic sclerosis subgroups regarding sarcopenia components or body composition parameters. In subgroup analyses according to sarcopenia components, patients with low muscle strength based on handgrip testing had significantly longer disease duration and higher modified Rodnan skin scores (mRSS). Patients with low muscle strength according to the chair stand test were older and had lower CK levels. Patients with low muscle mass detected by DXA had significantly lower BMI, total muscle mass, fat mass, and fat percentage. Patients with low physical performance according to SPPB had higher age, mRSS, CRP, and ESR levels, while hemoglobin levels were lower. These findings suggest that sarcopenia components in systemic sclerosis are associated with distinct clinical and laboratory characteristics. Conclusion: Sarcopenia in patients with systemic sclerosis was associated particularly with significant impairment in muscle strength and physical performance parameters. Rates of low muscle strength assessed by both handgrip strength and chair stand testing were significantly higher in the systemic sclerosis group compared to controls. Notably, the chair stand test identified low muscle strength in a greater number of patients and emerged as a sensitive method for detecting functional impairment in systemic sclerosis. Despite similar BMI values, the systemic sclerosis group demonstrated lower muscle mass and higher fat mass, highlighting the importance of detailed body composition assessment in this patient population. Subgroup analyses showed that low muscle strength and low physical performance were associated with age, disease duration, skin involvement, and inflammatory burden. In the evaluation of muscle mass, the number of patients with low ASMI detected by DXA was markedly higher than that detected by BIA. Although identical ASMI cutoff values were used, BIA identified low muscle mass in only a limited number of patients, suggesting that DXA may be a more sensitive and reliable method in diseases such as systemic sclerosis that affect body composition. Based on these findings, a multidimensional approach incorporating muscle strength, physical performance, and muscle mass assessment appears to be the most appropriate strategy for evaluating sarcopenia in patients with systemic sclerosis.
Benzer Tezler
- Skleroderma hastalarında kas kütlesi kaybı ve kas fonksiyonu: sarkopeni ile ilişkili klinik bulgular
Başlık çevirisi yok
FEYZA NUR NANE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUADE ÖZLEM BADAK
- Psoriazisli geriatrik popülasyonda sarkopeni varlığı ve sıklığının araştırılması
Investigation of presence and frequency of sarcopenia in the geriatric population with psoriasis
MEMDUH VEYSİ SEYİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
DermatolojiHacettepe ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL DOĞAN GÜNAYDIN
- Skleroderma hastalarında malnutrisyon ve sarkopeni sıklığı
Frequency of malnutrition and sarcopenia in scleroderma patients
SÜMEYYE DEMİREL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşaİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ İBRAHİM HATEMİ
- Sistemik skleroz tanılı hastalarda hipokomplemanteminin hastalık aktivitesi ve prognozu ile olan ilişkisi
The association of low complement with disease activity and prognosis in systemic sclerosis
MELİKE DÖNMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET MERİH BİRLİK
- Sistemik skleroz tanılı hastalarda interstisyel akciğer tutulumunun klinik parametrelerle analizi
Clinical parameters of interstitial lung involvement in patients with systemic sclerosis analysis
SILA KALENDER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
RomatolojiDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET MERİH BİRLİK
UZMAN TUBA DEMİRCİ YILDIRIM