Geri Dön

Yetişkin bireylerin kanser bilgi yükü ve sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Investigation of the relationship between cancer information overload and attitudes toward healthy nutrition in adults

PDF İndir

  1. Tez No: 1007810
  2. Yazar: BUĞRA ZÜLAL KOLAY
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AHMET EMRE EŞKAZAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme (iç Hastalıkları) Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada yetişkin bireylerin sosyodemografik özellikleri değerlendirilerek sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları ve kanser bilgi yükü arasındaki ilişkiyi ortaya koymak hedeflenmiştir. Çalışmaya, 18 yaş ve üzeri okuryazar olan araştırmaya katılmaya gönüllü 160 birey dahil edilmiştir. Kesitsel tipteki bu çalışma; İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan alınan iznin akabinde başlamış ve veriler katılımcılara çevrimiçi internet yoluyla ulaştırılarak Eylül 2025- Kasım 2025 tarihleri arasında verileri toplanmıştır. Veriler; Genel Bilgiler Anket Formu, Kanser Bilgi Yükü Ölçeği ve Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Çalışma sonucunda; katılımcıların %61,9'unun (n=99) kadın, %38,1'inin (n=61) erkek olduğu ve tüm katılımcıların yaş ortalamasının 33,7 ± 11,2 olduğu bulunmuştur. Katılımcıların %50'sinin (n=80) üniversite mezunu olduğu, %33,'inin (n=53) lise mezunu olduğu bulunmuştur. Katılımcıların %36,9'unun (n=59) beslenme ve sağlık ile ilgili bilgileri sosyal medyadan edindikleri belirlenmiştir. Sosyal medya uygulamalarından Instagram kullanmayan bireylerin Kanser Bilgi Yükü Ölçeği puan ortalaması (26,22 ± 4,95), kullanan bireylerin puan ortalamasına göre (23,46 ± 5,46) göre anlamlı şekilde daha yüksektir (p=0,038). Instagram kullanmayan bireylerin daha fazla kanser bilgi yükü ile yüklendikleri görülmüştür. Sosyal medya kullanmayan bireylerin Kanser Bilgi Yükü Ölçeği puan ortalaması (29 ± 4,53), günde 2-3 saat sosyal medya kullanan bireylerin puan ortalamasından (23,35 ± 5,06) anlamlı bir şekilde daha yüksektir (p=0,045). Sosyal medya kullanmayan bireylerin daha fazla kanser bilgi yükü ile yüklendikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bireylerin Kanser Bilgi Yükü Ölçeği puan ortalaması 23,77 ± 5,46 iken Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ) puan ortalaması 73,10 ± 9,54 olduğu belirlenmiştir. Bireylerin Beslenmeye Yönelik Duygu puanları ile Kanser Bilgi Yükü Ölçeği puanları arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Bireylerin Beslenme Hakkında Bilgi puanı artıkça daha az kanser bilgi yükü ile yüklendikleri sonucuna varılmıştır. SBİTÖ alt boyutlarından olan Beslenme Hakkında Bilgi puanı ile Kanser Bilgi Yükü Ölçeği puanı arasında anlamlı ve negatif yönde bir ilişki bulunmuştur (p=0,020). Bu durum, bireylerin beslenme hakkında sahip oldukları bilgi arttıkça daha az kanser bilgi yükü ile yüklendikleri şeklinde açıklanabilir.

Özet (Çeviri)

This study aimed to reveal the relationship between the attitudes of adults toward healthy eating and their knowledge of cancer bye valuating their sociodemographic characteristics. The study included 160 literate individuals aged 18 years and older who volunteered to participate in the research. This cross-sectional study began after obtaining permission from the Istanbul University-Cerrahpaşa Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee, and data were collected between September 2025 and November 2025 by reaching participants online. Data were obtained using the General Information Questionnaire, Cancer Knowledge Scale, and Healthy Eating Attitude Scale. The results of the study showed that 61.9% (n=99) of the participants were female, and 38.1% (n=61) were male, and the mean age of all participants was 33.7 ± 11.2. It was found that 50% of the participants (n=80) were university graduates and 33.1% (n=53) were high school graduates. It was determined that 36.9% of participants (n=59) obtained their nutrition and health-related information from social media. The mean Cancer Knowledge Load Scale score for individuals who do not use Instagram among social media applications (26.22 ± 4.95) is significantly higher than the mean score for those who do use it (23.46 ± 5.46) (p=0.038). It has been observed that individuals who do not use Instagram are burdened with more cancer knowledge load. The mean Cancer Knowledge Load Scale score of individuals who do not use social media (29 ± 4.53) is significantly higher than the mean score of individuals who use social media for 2-3 hours per day (23.35 ± 5.06) (p=0.045). It was concluded that individuals who do not use social media are burdened with more cancer knowledge load. The mean score on the Cancer Knowledge Load Scale was 23.77 ± 5.46, while the mean score on the Healthy Eating Attitude Scale (HEAS) was 73.10 ± 9.54. A negative correlation was found between individuals' Nutrition-Related Emotion scores and Cancer Knowledge Load Scale scores (p<0.05). It was concluded that as individuals' Nutrition Knowledge scores increased, they had a lower cancer knowledge load. A significant and negative relationship was found between the Nutrition Knowledge score, one of the subscales of the Healthy Eating Attitude Scale, and the Cancer Knowledge Burden Scale score (p=0.020). This situation can be explained by the fact that as individuals' knowledge about nutrition increases, they are burdened with less cancer knowledge.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    601881

    Yetişkin bireylerin kanser taramaları hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları

    Knowledge attitudes and behaviors of adult individuals about cancer screening

    MELİKE KARABULUT ÖZER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Aile HekimliğiOrdu Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖZGÜR ENGİNYURT

  2. Tez No

    1018604

    Yetişkin bireylerin kolorektal kanser taramalarına yönelik öz yeterlilik ölçeği

    Self-efficacy scale for colorectal cancer screening of adults

    EBRU YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Hemşirelikİstanbul Kent Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NURCAN KOLAÇ

  3. Tez No

    792239

    Kanser tedavisi gören yetişkin bireylerin beslenme alışkanlıkları ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between nutritional habits and quality of life in adults receiving cancer treatment

    DENİZ KARPUZOĞLU URAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Beslenme ve DiyetetikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZLI BATAR

  4. Tez No

    840862

    Yetişkin bireylerin sağlık algılarının, kanser tarama davranışlarının ve taramalara yönelik tutumlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of adultindividuals' healthperceptions, cancerscreening behaviorsand attitudes to screening

    OĞUZHAN ALTUNOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    HemşirelikÇankırı Karatekin Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HURİ SEVAL GÖNDEREN ÇAKMAK

  5. Tez No

    870335

    Sağlıklı yetişkin bireylerin bağırsak mikrobiyota farkındalığı ve beslenme bilgi düzeylerinin araştırılması

    Determining the association between intestinal microbiota awareness and nutritional knowledge of healthy adults

    BETÜL ÇETİNKAYA DEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Beslenme ve DiyetetikNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA TUNÇİL

Geri Dön