Kadın sağlık çalışanlarında düzenli egzersizin iş yaşamı, fiziksel sağlık ve psikolojik iyilik hâli üzerine etkileri
The effects of regular exercise on work life, physical health, and psychological well-being among female healthcare workers
- Tez No: 1007842
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ATAKAN ÇAĞLAYAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Kopenhag Tükenmişlik Envanteri, Tükenmişlik, Uyarlanmış fiziksel aktivite programı, Copenhagen Burnout Inventory, Burnout, Adapted physical activity program
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gedik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, Denizli ilinde görev yapan kadın sağlık çalışanlarının fiziksel aktivite düzeyleri ile mesleki tükenmişlik ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve düzenli egzersizin iş yaşamı üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Sağlık sektöründe kadın iş gücünün yoğunluğu, çalışma koşullarının ağırlığı ve toplumsal cinsiyet rolleri gereği üstlenilen ev içi sorumlulukların yarattığı çoklu rol baskısı, bu grubun hem fiziksel hem de ruhsal sağlığını tehdit eden temel faktörler olarak görülmektedir. Araştırma, fiziksel aktivitenin bu olumsuz etkiler üzerindeki koruyucu rolünü bilimsel verilerle ortaya koymayı hedeflemektedir. Nicel araştırma yaklaşımıyla yürütülen ve kesitsel-ilişkisel tarama modeline dayanan bu çalışmanın örneklemini, Denizli ilindeki kamu sağlık kurumlarında (hastaneler, 112 Acil Sağlık Hizmetleri, ASM ve TSM) görev yapan 249 kadın sağlık çalışanı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi – Kısa Form, Copenhagen Burnout Inventory ve WHO-5 İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizinde betimleyici istatistiklerin yanı sıra, verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle parametrik olmayan testlerden Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, katılımcıların yaş ortalaması 36,33 ± 8,45 olarak saptanmıştır. Katılımcıların fiziksel aktivite düzeyleri incelendiğinde; %22,9'unun (n=57) düşük, %66,7'sinin (n=166) orta ve yalnızca %10,4'ünün (n=26) yüksek düzeyde aktif olduğu belirlenmiştir. Yapılan istatistiksel analizlerde, fiziksel aktivite düzeyi ile tükenmişlik puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (H=35,32; p<0,001). Düşük fiziksel aktivite sergileyen grubun tükenmişlik puan ortalaması 69,96 ± 17,47 ile oldukça yüksek iken, yüksek aktivite grubunda bu puanın 47,00 ± 17,39'a gerilediği görülmüştür. Benzer şekilde, fiziksel aktivite düzeyi arttıkça katılımcıların psikolojik iyi oluş puanlarının 12,68'den (düşük grup) 18,46'ya (yüksek grup) yükseldiği ve bu farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (H=40,35; p<0,001). Sonuç olarak, düzenli fiziksel aktivitenin kadın sağlık çalışanlarında mesleki tükenmişliği azaltmada ve psikolojik iyi oluşu artırmada kritik bir“tampon mekanizma”görevi gördüğü saptanmıştır. Özellikle düşük aktivite grubundaki çalışanların yüksek tükenmişlik riski altında olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, sağlık kurumlarında çalışanların egzersiz yapabileceği fiziksel alanların oluşturulması, vardiya düzenlemelerinin fiziksel aktiviteye imkân tanıyacak şekilde planlanması ve kurumsal düzeyde çalışan esenliğini destekleyen politikaların hayata geçirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study is to examine the relationship between the physical activity levels of female healthcare workers in Denizli Province and their levels of occupational burnout and psychological well-being, and to analyze the effects of regular exercise on their professional lives. The high concentration of female workers in the healthcare sector, the demanding nature of working conditions, and the multiple role pressures stemming from domestic responsibilities dictated by societal gender roles are viewed as key factors threatening both the physical and mental health of this group. The study aims to demonstrate, through scientific data, the protective role of physical activity against these adverse effects. Conducted using a quantitative research approach and based on a crosssectional-correlational survey model, this study's sample consists of 249 female healthcare workers employed at public health institutions (hospitals, 112 Emergency Medical Services, Primary Health Care Centers, and Community Health Centers) in Denizli province. The data collection tools used in the study included the Personal Information Form, the International Physical Activity Questionnaire – Short Form, the Copenhagen Burnout Inventory, and the WHO-5 Well-Being Scale. In the analysis of the collected data, in addition to descriptive statistics, the Kruskal-Wallis test—a non-parametric test—was applied due to the data not following a normal distribution. According to the study findings, the participants' mean age was determined to be 36.33 ± 8.45. When participants' physical activity levels were examined, it was determined that 22.9% (n=57) were low, 66.7% (n=166) were moderate, and only 10.4% (n=26) were highly active. Statistical analyses revealed a statistically significant difference between physical activity levels and burnout scores (H=35.32; p<0.001). While the average burnout score for the group with low physical activity was quite high at 69.96 ± 17.47, it was observed to decrease to 47.00 ± 17.39 in the high-activity group. Similarly, it was found that as physical activity levels increased, participants' psychological well-being scores rose from 12.68 (low group) to 18.46 (high group), and this difference was found to be statistically significant (H=40.35; p<0.001). In conclusion, it was determined that regular physical activity serves as a critical“buffer mechanism”in reducing occupational burnout and enhancing psychological well-being among female healthcare workers. In particular, it was established that workers in the low-activity group are at high risk of burnout. Based on these findings, it is recommended that healthcare institutions create physical spaces where employees can exercise, plan shift schedules to accommodate physical activity, and implement policies at the organizational level to support employee wellbeing.
Benzer Tezler
- Kamuda çalışan erkek ve kadınların fiziksel uygunluk, beslenme ve spor alışkanlıklarının değerlendirilmesi (Elazığ ili örneği)
The evaluation of the physical fitness, nutritional habits and sport habits of the men and women civil servants
DENİZ CEVİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Beslenme ve DiyetetikFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENGİZ ARSLAN
- Ofis çalışanlarının beden kitle indeksi, kas-yağ-sıvı oranları ile fiziksel aktivite ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the connection between the body mass index and muscle-fat-liquid content of office employees regarding to their physical activities
YILDIZ KOCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Halk SağlığıYeni Yüzyıl Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ ÖZYARAL
- Masabaşı çalışanlarının sağlık algılarının boş zaman tutum ve boş zaman katılımlarına göre değerlendirilmesi
Evaluation of health perception of desk workers in terms of leisure attitude and leisure participation
HALİME DİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporAfyon Kocatepe ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENİZ KARAGÖZ
- Eskişehir Osmangazi Ünviersitesi Tıp fakültesinde görev yapan sağlık personellerinin fiziksel aktivite düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of physical activity levels of health personnel working at Eskişehir Osmangazi University Faculty of Medicine
ERDAL KARABAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN BALCIOĞLU
- Asistan hekimlerde tükenmişlik düzeylerinin mesleki doyum ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of the relationship between burnout levels and job satisfaction and healthy lifestyle behaviors in residents
EMRE AKHUY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇAYLAN