Öğretmenlerde mesleki tükenmişlik: Mevcut durum analizi, nedenleri ve çözüm önerileri
Professional burnout of teacher: A current situation analysis, causes and suggestions for solutions
- Tez No: 1007957
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA POLAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
.Bu araştırmanın amacı, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerini, tükenmişliğe neden olan faktörleri ve bu soruna yönelik çözüm önerilerini belirlemektir. Araştırma, öğretmenlerin mesleki tükenmişlik olgusunu bütüncül bir bakış açısıyla ele alabilmek amacıyla karma yöntem desenine dayalı olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın nicel verileri, Maslach Tükenmişlik Envanteri-Eğitimci Formu kullanılarak Karabük ilinde görev yapan ve ölçüt örneklem tekniğiyle belirlenen 414 öğretmenden toplanmıştır. Nitel veriler ise nicel veri toplama sürecine katılan öğretmenler arasından maksimum çeşitlilik örneklem tekniğiyle belirlenen 18 öğretmenle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen nicel veriler SPSS 27 yazılımı kullanılarak betimleyici istatistikler ile bağımsız örneklemler t-testi ve ANOVA analizleriyle çözümlenirken, nitel veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın nicel bulguları, öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerinin alt boyutlar itibarıyla farklılaştığını ve tükenmişliğin duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı algısı boyutlarında çeşitli değişkenlere göre anlamlı farklılıklar gösterebildiğini ortaya koymaktadır. Nitel bulgular ise öğretmenlerin mesleki tükenmişliğin nedenlerini bireysel, mesleki, örgütsel, çevresel ve mesleki kimliğe ilişkin faktörler altında iş yükü, örgütsel destek yetersizliği, mesleki değersizlik algısı ve eğitim sistemine ilişkin yapısal sorunlar bağlamında değerlendirdiklerini; çözüm önerilerinin ise bireysel çabaların yanı sıra okul temelli yönetsel düzenlemeler ve politika düzeyinde yapısal iyileştirmelerde yoğunlaştığını göstermektedir. Bu çalışma, öğretmenlerde mesleki tükenmişliğin tek bir nedene indirgenemeyecek çok boyutlu bir yapı sergilediğini ve sorunun anlaşılmasında bireysel deneyimlerin yanı sıra kurumsal ve sistemsel bağlamın birlikte ele alınmasının gerekliliğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
.The purpose of this study is to determine the levels of professional burnout among teachers working in public and private educational institutions to identify the factors contributing to burnout, and to reveal solution proposals addressing this issue. The study was designed within the framework of a mixed-methods research design in order to examine the phenomenon of teacher burnout from a holistic perspective. The quantitative data were collected from 414 teachers working in the province of Karabük, who were selected through criterion sampling, using the Maslach Burnout Inventory–Educators Survey. The qualitative data were obtained through semi-structured interviews conducted with 18 teachers who participated in the quantitative phase of the study and were selected using maximum variation sampling techniques. The quantitative data were analyzed using descriptive statistics, independent samples t-tests, and ANOVA via SPSS 27 software, while the qualitative data were analyzed through content analysis. The quantitative findings indicate that teachers' levels of professional burnout vary across sub-dimensions and that burnout demonstrates statistically significant differences in the dimensions of emotional exhaustion, depersonalization, and personal accomplishment depending on various variables. The qualitative findings reveal that teachers interpret the causes of professional burnout within the framework of individual, professional, organizational, environmental, and professional identity–related factors, particularly emphasizing workload, lack of organizational support, perceptions of professional devaluation, and structural problems within the education system. Furthermore, the proposed solutions focus not only on individual efforts but also on school-based administrative arrangements and structural improvements at the policy level.Overall, this study demonstrates that teacher burnout is a multidimensional phenomenon that cannot be reduced to a single cause and underscores the necessity of addressing both individual experiences and institutional and systemic contexts in order to gain a comprehensive understanding of the problem.
Benzer Tezler
- Well-being, burnout, and teaching anxiety among EFL teachers
İngilizce öğretmenlerinin iyilik hali, tükenmişlik duygusu ve öğretme kaygısının incelenmesi
AYŞE MİNE ONAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAMİ AYDIN
- Lise ve dengi okul öğretmenlerinde meslekte tükenmişliğe etki eden faktörler
Başlık çevirisi yok
ASUMAN BAYSAL
Doktora
Türkçe
1995
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEFİK UYSAL
- Fen ve teknoloji öğretmenlerinin mesleki tükenmişliğini etkileyen değişkenlerin yapay sinir ağı ile öngörüsü (Zonguldak ili örneği)
Acting on science and technology teachers' professional burnout variables forecasting with artificial neural network (The sampling of Zonguldak)
İLDA ÖZDEMİR
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimAhi Evran Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DİLBER POLAT
- Kamu örgütlerinde çalışanların tükenmişliği: İlçelerde görevli öğretmenler üzerinde bir araştırma
The burnout of the employed in publi̇c administration: Examining on teachers working in district
CENGİZ BAYDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Kamu YönetimiKocaeli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OKTAY KOÇ
- Müzik öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik ve mesleki doyum düzeylerinin belirlenmesi ve karşılaştırmalı analizi
Determination and comparative analysis of professional burnout and professional satisfaction levels of music teachers
CEVAHİR SELEN GÖKÇE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MüzikGazi ÜniversitesiMüzik Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER BİLGEHAN SONSEL