Geri Dön

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan yetişkinlerde uyku yapısının değerlendirilmesi, uyku hastalıkları ve huzursuz uyku bozukluğu sıklığının belirlenmesi

Başlık çevirisi mevcut değil.

PDF İndir

  1. Tez No: 1008040
  2. Yazar: DİDEM ÖNEN NUHOĞLU
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLİN SÜNTER
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Nöroloji, Neurology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Nöroloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), erişkin dönemde de devam edebilen ve uyku bozuklukları ile sık ilişki gösteren nörogelişimsel bir bozukluktur. Bu çalışmanın amacı, erişkin DEHB hastalarında uyku yapısını polisomnografi (PSG) ve uyku anketleri ile değerlendirmek, huzursuz uyku bozukluğu (HUB) fenotipini belirlemek ve bu durumun klinik ölçekler, yaşam kalitesi ve laboratuvar parametreleri ile ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 36 DEHB hastası ve 29 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 65 katılımcı dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara demografik veri formu uygulanmış; klinik değerlendirme amacıyla Erişkin DEHB Kendibildirim Ölçeği (ASRS), Epworth Uykululuk Ölçeği (ESS), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Stop-Bang ve Montreal Bilişsel Değerlendirme (MoCA) ölçekleri kullanılmıştır. Yaşam kalitesi SF-36 ölçeği ile değerlendirilmiştir. Polisomnografi kayıtları uluslararası standartlara uygun olarak analiz edilmiş; uyku mimarisi parametreleri, periyodik bacak hareketleri (PLM), alt ekstremite hareketleri (LMM) ve solunum parametreleri değerlendirilmiştir. Ayrıca demir metabolizması göstergeleri laboratuvar analizleri ile incelenmiştir. Bulgular: Çalışmaya 36 DEHB hastası ve 29 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 65 katılımcı dahil edildi. Gruplar arasında yaş, cinsiyet ve VKİ açısından anlamlı fark saptanmadı. Epworth Uykululuk Ölçeği skoru DEHB grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu (10,0 [0–19] vs 7,0 [0–20]; p=0,008). Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi toplam skorları benzer olmakla birlikte uyku süresi alt boyutunda kontrol grubunda daha yüksek skor saptandı (p=0,049). SF-36 değerlendirmesinde fiziksel rol güçlüğü (p<0,001) ve genel sağlık (p=0,020) skorları DEHB grubunda daha düşük bulundu. Polisomnografi analizinde total uyku süresi, uyku verimliliği, uyku latansı ve uyku evre yüzdeleri açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. Ancak LLM ilişkili wake sayısı ve wake indeksi kontrol grubunda daha yüksek bulundu (p=0,010 ve p=0,014). AHI kategorik dağılımı açısından DEHB grubunda patolojik AHI oranı daha yüksek saptandı (p=0,037). Huzursuz uyku bozukluğu bulunan hastalarda N1 yüzdesi, PLM ve LMM ilişkili arousal değerleri anlamlı derecede yüksek bulundu. DEHB grubunda ilaç kullanan ve kullanmayan hastalar karşılaştırıldığında polisomnografik parametrelerin çoğunda anlamlı fark saptanmazken, N2 uyku yüzdesi ilaç kullanmayan hastalarda daha yüksek bulundu (p=0,023). Sonuç: Bu çalışmada erişkin DEHB hastalarında sağlıklı kontrollere göre gündüz uykululuğunun daha yüksek olduğu ve bazı yaşam kalitesi alanlarında bozulma bulunduğu gösterilmiştir. Polisomnografik parametrelerin büyük çoğunluğu iki grup arasında benzer olmakla birlikte DEHB grubunda patolojik apne-hipopne indeksi oranının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Huzursuz uyku bozukluğu bulunan hastalarda N1 yüzdesinin arttığı, N3 yüzdesinin azaldığı ve periyodik bacak hareketleri ile büyük kas hareketlerine (LMM) bağlı arousal değerlerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca HUB grubunda ferritin düzeylerinin daha düşük olması demir metabolizması ile uyku sırasında ortaya çıkan motor fenomenler arasında olası bir ilişkiyi düşündürmektedir. DEHB grubunda ilaç kullanan ve kullanmayan hastalar arasında polisomnografik parametrelerin büyük kısmı benzer bulunmuştur.

Özet (Çeviri)

Objective: Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is a neurodevelopmental disorder that may persist into adulthood and is frequently associated with sleep disturbances. The aim of this study was to evaluate sleep architecture in adults with ADHD using polysomnography (PSG) and sleep questionnaires, to determine the restless sleep disorder (RSD) phenotype, and to investigate its relationship with clinical scales, quality of life, and laboratory parameters. Materials and Methods: A total of 65 participants, including 36 patients with ADHD and 29 healthy controls, were included in this study. A demographic data form was applied to all participants. For clinical evaluation, the Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS), Epworth Sleepiness Scale (ESS), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Stop-Bang questionnaire, and Montreal Cognitive Assessment (MoCA) were used. Quality of life was assessed using the SF-36 questionnaire. Polysomnographic recordings were analyzed according to international standards, and sleep architecture parameters, periodic limb movements (PLM), large muscle movements (LMM), and respiratory parameters were evaluated. In addition, laboratory analyses were performed to assess iron metabolism parameters. Results: A total of 65 participants, including 36 patients with ADHD and 29 healthy controls, were included in the study. There were no significant differences between the groups in terms of age, sex, and BMI. The Epworth Sleepiness Scale score was significantly higher in the ADHD group compared with the control group (10.0 [0–19] vs 7.0 [0–20]; p=0.008). Although the total Pittsburgh Sleep Quality Index scores were similar between groups, the sleep duration subscale score was higher in the control group (p=0.049). In the SF-36 evaluation, physical role functioning (p<0.001) and general health (p=0.020) scores were lower in the ADHD group. Polysomnographic analysis showed no significant differences between groups in terms of total sleep time, sleep efficiency, sleep latency, or sleep stage percentages. However, the number and index of LMM-related wake events were higher in the control group (p=0.010 and p=0.014). In terms of AHI categorical distribution, the prevalence of pathological AHI was higher in the ADHD group (p=0.037). Patients with restless sleep disorder showed significantly higher N1 percentage, PLM, and LMM-related arousal values. When ADHD patients using medication were compared with those not using medication, most polysomnographic parameters were similar, except that the N2 sleep percentage was higher in patients not receiving medication (p=0.023). Conclusion: In this study, adults with ADHD demonstrated higher daytime sleepiness and impairments in some domains of quality of life compared with healthy controls. Although most polysomnographic parameters were similar between groups, the prevalence of pathological apnea-hypopnea index was higher in the ADHD group. Patients with restless sleep disorder exhibited increased N1 percentage, decreased N3 percentage, and higher PLM and LMM-related arousal values. Additionally, lower ferritin levels observed in the RSD group suggest a possible relationship between iron metabolism and motor phenomena occurring during sleep. Most polysomnographic parameters were similar between ADHD patients using medication and those not using medication.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    918754

    Patterns of eating behaviours and associated lifestyles inadults with ADHD

    DEHB'li yetişkinlerde yeme davranışları ve ilişkili yaşam tarzı örüntüleri

    HASAN HÜSEYİN ATEŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2016

    PsikolojiKıng S College London England

    Klinik Nörolojik Bilimler ve Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DR. STEFANOS MALTEZOS

  2. Tez No

    750026

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan erişkinlerde ekran maruziyeti, biyolojik ritim örüntüsü ve uyku kalitesi ilişkisinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between screen exposure, biological rhythm pattern and sleep quality in adults with attention deficit and hyperactivity disorder

    AYLA CANLI İŞLER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MİHRİBAN DALKIRAN

  3. Tez No

    904102

    Yetişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı hastalarda kronotipin bilişsel fonksiyonlar ile ilişkisi

    Başlık çevirisi yok

    ÇİĞDEM HALBUTOĞULLARI ŞİMŞEK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriMersin Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞADİYE VİSAL BUTURAK

  4. Tez No

    556553

    Tıp öğrencilerinde erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun yaygınlığı ve ilişkili etkenler

    Attention deficit hyperactivity disorder in medical students and associated factors

    ECE YALDIZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    PsikiyatriCumhuriyet Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NESİM KUĞU

  5. Tez No

    687762

    Çocukluk ve ergenlik çağında dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış erişkinlerin güncel sosyodemografik ve tıbbi durumunun değerlendirilmesi

    Evaluation of the current sociodemographic and medical status of adults with attention deficit and hyperactivity disorder in childhood and adolescence

    AYBİKE ERDEM

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikiyatriAkdeniz Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF ÖNDER

Geri Dön