Tunceli yöresi Alevi Ocaklarında Hz. Fâtıma kültünün inançsal, tasavvufi ve kültürel yönü
The religious sufistic and culturel aspect of the cult of Hazrat Fatımah in the Alevism Ocaks of the Tunceli region
- Tez No: 1008088
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİHRİBAN ARTAN OK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Halk Bilimi (Folklor), Tarih, Religion, Folklore, History
- Anahtar Kelimeler: Din, Religion
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Hacı Bektaş Veli Araştırma ve Uygulama Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Alevi Bektaşi Kültürü Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Alevilik-Bektaşilik, Kur'ân-ı Kerim, Ehl-i Beyt, On İki İmam ve kutlu şahsiyetler etrafında şekillenen bir inanç sistemidir. Bu kutlu şahsiyetlerden biri Hz. Fâtıma'dır. Hz. Fâtıma, Alevi-Bektaşi inanç sisteminde önemli bir yere sahiptir. Bu sebeple çalışma, Tunceli'deki Alevi ocaklarının Hz. Fâtıma'ya ilişkin bakış açısını konu almaktadır. Bu çalışma, Hz. Fâtıma'nın tarihi yaşantısını, menkıbevî kişiliğini, siyasî duruşunu ve kültürel yönlerini ortaya koymaktır. Çalışmamızın birinci, ikinci ve üçüncü bölümlerinde literatür taraması yapılarak konuya ilişkin gerekli bilgi ve belgelere ulaşılmış, bu belgeler doküman inceleme yöntemiyle analiz edilerek veriler elde edilmiş ve ilgili bölümler bu doğrultuda hazırlanmıştır. Çalışmamızın dördüncü bölümünde ise 2025 yılında Tunceli ili merkezi ve ilçelerinde Alevi-Bektaşi inanç sistemine bağlı on iki ocak mensubu olan 42-92 yaşları arasında değişen, 7'si kadın 17'si erkek olmak üzere toplam 24 ocak mensubu ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve katılımcılara yarı yapılandırılmış görüşme formundaki sorular yöneltilmiştir. Çalışma sonucunda Hz. Fâtıma, Alevi-Bektaşi inanç sisteminde menkıbevî anlatımlar, ibadetler ve ziyaretgâhların oluşumuyla ön plana çıkmaktadır. Tunceli Yöresi Alevi ocaklarında yapılan saha çalışmasındaki veriler ışığında Hz. Fâtıma yalnızca Hz. Muhammed'in kızı değil yaratılan ilk nur ve geçmiş-gelecek bütün kadınların efendisi konumunda olduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Alevism-Bektashi is a belief system centred on the Holy Qur'an, the Ahl al-Bayt, the Twelve Imams and revered figures. One of these revered figures is Lady Fatimah. Hazrat Fatimah holds an important place within the Alevism-Bektashi belief system. For this reason, this study examines the perspective of Alevism ocaks in Tunceli regarding Hazrat Fatimah. This study aims to elucidate Hazrat Fatimah's historical life, her legendary personality, her political stance and her cultural aspects. In the first, second and third chapters of our study, a literature review was conducted to obtain the necessary information and documents on the subject; these documents were analysed using the document analysis method to extract data, and the relevant chapters were prepared accordingly. In the fourth chapter of our study, however, in 2025 semi-structured interviews were conducted with a total of 24 members of twelve ocaks affiliated with the Alevism-Bektashi belief system, aged between 42 and 92, comprising 7 women and 17 men, in the central district and districts of Tunceli province, and the participants were asked questions from the semi-structured interview form. The study concludes that Hz. Fatimah stands out in the Alevism-Bektashi belief system through her legendary narratives, worship practices, and the formation of pilgrimage sites. Based on data from field research conducted in Alevism communities in the Tunceli region, it has been concluded that Hz. Fatima is not only the daughter of Prophet Muhammad but also the first created light and the mistress of all women, past and future.
Benzer Tezler
- Farklı sıcaklıklarda depolanan yumurtaların mikrobiyolojik bozulması ve salmonellanın kabuktan geçme süresi
Başlık çevirisi yok
GÜNNUR TUNÇEL
- Ankara Kızılcahamam Kınık Tüneli'ndeki jeoteknik problemler
Investigation of the geotecnical problems the Kınık Tunnel, Kızılcahamam Ankara
RIZA MUCUKGİL
- Endemik iki centaurea türü üzerinde taksonomik ekolojik ve palinolojik araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ZAFER KAYA
