Geri Dön

Nöroblastom olgularında idrarda vanilmandelik asit ve homovanilik asit düzeyleri

Urinary vanillylmandelic acid and homovanillic acid levels in patients with neuroblastoma

PDF İndir

  1. Tez No: 1008162
  2. Yazar: MERVE DENİZ GENÇ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. BİLGEHAN YALÇIN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: İdrar katekolamin metabolitleri, nöroblastom, prognostik belirteç, Z-skoru, Neuroblastoma, urinary catecholamine metabolites, prognostic marker, Z-score
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

GENÇ, M. D. Nöroblastom Olgularında İdrarda Vanilmandelik Asit ve Homovanilik Asit Düzeyleri, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanlık Tezi, Ankara, 2025. Nöroblastomlar tüm periferik nöroblastik tümörlerin büyük çoğunluğunu oluşturmaktadır ve tanı anındaki yaş, hastalığın evresi ve yaygınlığı, histopatolojik ve moleküler özellikler hastalığın prognozunu belirlemede önemlidir. Nöroblastomların >%90'ı katekolamin metabolitleri salgılar. İdrarda vanilmandelik asit (VMA) ve homovanilik asit (HVA) düzeylerinin ölçülmesi tanısal ve prognostik açıdan önemlidir. Bu çalışmada, Hacettepe Üniversitesi Pediatrik Onkoloji Bilim Dalında tanı konulup takip edilmiş nöroblastom hastalarında idrar VMA ve HVA düzeylerinin tanı ve prognoz açısından öneminin incelenmesi amaçlanmıştır. 01.01.2015–30.06.2025 tarihleri arasında tanı konulan, yaşı <18 yıl ve tanı anında idrarda VMA ve HVA ölçümü yapılmış 219 olgu (182 nöroblastom, 37 ganglionöroblastom) geriye dönük olarak değerlendirildi. Hastaların demografik, klinik, histopatolojik, moleküler ve sitogenetik özellikleri, evreleri, risk sınıfları ve uzun dönem sonuçları kaydedildi. İdrar VMA ve HVA düzeyleri HPLC-EC yöntemiyle ölçüldü ve yaşa göre Z-skorları hesaplandı. Bulgular klinik, patolojik ve genetik parametrelerle karşılaştırıldı. Olguların ortanca yaşı 30,65 ay (0,1-184,2) olup kız/erkek oranı 1,1/1 idi (112/219 olguda yaş <18 ay). En sık tümör yerleşim yeri adrenal bez (%49,8, n=109), en sık histopatolojik tanı (%59,8, n=122) az diferansiye nöroblastom idi. INRG evrelendirme sistemine göre en sık evre L1 hastalık (n=66, %30,1), en az evre MS hastalık (n=17, %7,8) görüldü. Toplamda 94 (%43) olguda metastatik hastalık (M, MS) mevcuttu. Kuzey Amerika COG 2021 risk sınıflamasına göre düşük risk grubunda 53 (%27,7), orta risk grubunda 64 (%33,5), yüksek risk grubunda 74 (%38,7) olgu yer aldı. MYCN gen amplifikasyonu çalışması yapılan 176 olgunun 41'inde (%23,3) pozitif olarak saptandı. SCA için çalışma yapılan olguların 90'ında (%53,3) ≥1 SCA saptandı. Tanı anındaki ortanca serum LDH düzeyi 408 U/L (170-8743) idi. Tanı anında 104 (%49,8) olgunun serum LDH düzeyi ≥408 U/L idi (%49,8 olguda ≥408 U/L). Tanı anında 192 olgunun 151'inde (%78,6) idrarda VMA Z-skoru, 142'sinde (%73,9) HVA Z-skoru ≥+2 olarak saptandı. 157 (%81,8) olguda VMA ve HVA düzeylerinden en az birinin Z-skoru ≥+2; 132 (%68,8) olguda her ikisinin de Z-skoru ≥+2 idi. Olguların 48'inde (%25) idrar VMA/HVA oranı <0,5; 59 (%30,7) olguda VMA Z-skoru/HVA Z-skoru <0,4 idi. Yaşı ≥18 ay olgularda idrar HVA Z-skorlarının daha yüksek oranda ≥+2 olduğu görüldü ve VMA/HVA oranı ve VMA Z-skoru/HVA Z-skoru oranı daha düşüktü. Evrelere göre VMA&HVA parametreleri arasında anlamlı farklılık saptandı. Metastatik hastalığı olan olgularda VMA ve HVA Z-skorları daha fazla oranda ≥+2 saptandı. Yüksek riskli hastalığa sahip olgular arasında daha fazla olguda VMA/HVA oranı <0,5 idi. MYCN gen amplifikasyonu saptanan olgularda VMA/HVA oranı ve VMA Z-skoru/HVA Z-skoru oranı daha düşüktü. Toplam 192 olgunun beş yıllık olaysız ve genel sağkalım hızları sırasıyla %64 ve %71 olarak saptandı. Tanı yaşı <18 ay olgularda beş yıllık genel sağkalım hızı (%86,8) daha yüksek; ileri evre ve yaygın hastalık durumunda genel sağkalım hızları daha düşük idi. MYCN gen amplifikasyonu saptanmayan olgularda beş yıllık genel sağkalım hızı (%72,6) diğer olgulara (%53,9) göre belirgin yüksek saptandı. HVA Z-skoru <+2 olgularda beş yıllık genel sağkalım hızı daha yüksekti (%91,3 ve %64,5). VMA/HVA oranı <0,5 olan olgularda beş yıllık genel sağkalım hızı daha düşüktü. VMA Z-skoru/HVA Z-skoru oranı <0,4 olan olgularda beş yıllık genel sağkalım hızı ≥0,4 olan olgulara göre daha düşük saptandı (%61,9 ve %75,1). Yüksek riskli hastalığı olmayan olgular arasında VMA/HVA oranı <0,5 olan olguların beş yıllık genel sağkalım hızı ≥0,5 olan olgulara göre daha düşüktü (%79 ve %95,7). MYCN gen amplifikasyonu olmayan olgular arasında HVA Z-skoru <+2 olan olguların beş yıllık genel sağkalım hızı daha yüksek saptandı. Lokalize hastalığı olan olgular arasında VMA/HVA oranı <0,5 olan olguların beş yıllık genel sağkalım hızı daha düşüktü. Nöroblastom olgularında tanı anında ve prognozun belirlenmesinde idrar VMA ve HVA düzeylerinin halen değerli ve kolay ulaşılabilir biyobelirteçler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İdrar VMA&HVA değerleri için ≥+2 Z-skorunun yüksek/pozitif kabul edilmesi önerilir. Z-skorlarının değerlendirilmesi standart yaklaşım olmalıdır. İdrar VMA/HVA oranının da tanı anında ve prognozun belirlenmesinde önemli bir parametre olabileceği doğrulanmıştır. İdrar VMA Z-skoru/HVA Z-skoru oranlarının hesaplanması ve prognostik açıdan incelenmesi yaklaşımı açısından çalışmamız özgün olup bu parametrenin belli derecelerde önemli ve değerli olabileceğine yönelik sonuçlara varılmıştır. Bu konuda daha fazla olgu ile daha ileri çalışmalara gereksinim vardır.

Özet (Çeviri)

GENÇ, M. D. Urinary Vanillylmandelic Acid and Homovanillic Acid Levels in Patients with Neuroblastoma, Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Pediatrics Thesis, Ankara, 2025. Neuroblastomas constitute the majority of peripheral neuroblastic tumors, and age at diagnosis, disease stage and extent, histopathological, and molecular characteristics are important in determining the prognosis of the disease. More than 90% of neuroblastomas secrete catecholamine metabolites. Measurement of urinary vanillylmandelic acid (VMA) and homovanillic acid (HVA) levels is important for diagnostic and prognostic purposes. This study aimed to investigate the diagnostic and prognostic significance of urinary VMA and HVA levels in neuroblastoma patients diagnosed and followed up at Hacettepe University Department of Pediatric Oncology. Between January 1, 2015, and June 30, 2025, 219 cases (182 neuroblastomas, 37 ganglioneuroblastomas) aged <18 years, in whom urinary VMA and HVA measurements were performed at diagnosis, were retrospectively evaluated. Demographic, clinical, histopathological, molecular, and cytogenetic characteristics, disease stages, risk groups, and long-term outcomes were recorded. Urinary VMA and HVA levels were measured using the HPLC-EC method, and age-adjusted Z-scores were calculated. Findings were compared with clinical, pathological, and genetic parameters. The median age of the cases was 30.65 months (0.1–184.2), with a female/male ratio of 1.1/1 (age <18 months in 112/219 cases). The most common tumor location was the adrenal gland (49.8%, n=109), and the most frequent histopathological diagnosis (59.8%, n=122) was poorly differentiated neuroblastoma. According to the INRG staging system, the most common stage was L1 (n=66, 30.1%) and the least common stage was MS (n=17, 7.8%). Metastatic disease (M, MS) was present in 94 cases (43%). According to the North American COG 2021 risk classification, 53 cases (27.7%) were in the low-risk group, 64 (33.5%) in the intermediate-risk group, and 74 (38.7%) in the high-risk group. MYCN gene amplification was detected in 41 of 176 cases (23.3%) in which it was evaluated. ≥1 segmental chromosomal aberration (SCA) was found in 90 of the cases (53.3%) evaluated for SCA. The median serum LDH level at diagnosis was 408 U/L (170–8743). Serum LDH was ≥408 U/L in 104 cases (49.8%). At diagnosis, urinary VMA Z-score was ≥+2 in 151 of 192 cases (78.6%), and HVA Z-score was ≥+2 in 142 cases (73.9%). At least one of VMA or HVA Z-scores was ≥+2 in 157 cases (81.8%), while both were ≥+2 in 132 cases (68.8%). Urinary VMA/HVA ratio was <0.5 in 48 cases (25%), and VMA Z-score/HVA Z-score ratio was <0.4 in 59 cases (30.7%). In cases aged ≥18 months, urinary HVA Z-scores were more frequently ≥+2, and both VMA/HVA ratio and VMA Z-score/HVA Z-score ratio were lower. Significant differences in VMA & HVA parameters were observed according to disease stages. In cases with metastatic disease, VMA and HVA Z-scores were more frequently ≥+2. Among high-risk patients, VMA/HVA ratio was <0.5 in more cases. In cases with MYCN amplification, VMA/HVA ratio and VMA Z-score/HVA Z-score ratio were lower. The five-year event-free and overall survival rates of 192 cases were 64% and 71%, respectively. Five-year overall survival was higher in patients aged <18 months at diagnosis (86.8%), and lower in cases with advanced stage and extensive disease. Five-year overall survival was higher in patients without MYCN amplification (72.6%) compared to those with amplification (53.9%). Five-year overall survival was higher in cases with HVA Z-score <+2 (91.3% vs. 64.5%). Five-year overall survival was lower in cases with VMA/HVA ratio <0.5. Five-year overall survival was lower in cases with VMA Z-score/HVA Z-score ratio <0.4 compared to those with ratio ≥0.4 (61.9% vs. 75.1%). Among patients without high-risk disease, five-year overall survival was lower in cases with VMA/HVA ratio <0.5 compared to those with ≥0.5 (79% vs. 95.7%). In cases without MYCN amplification, five-year overall survival was higher in those with HVA Z-score <+2. In localized disease, five-year overall survival was lower in cases with VMA/HVA ratio <0.5. It was concluded that urinary VMA and HVA levels remain valuable and easily accessible biomarkers at diagnosis and for prognosis determination in neuroblastoma cases. For the assessment of urinary VMA and HVA, a Z-score of ≥+2 is recommended to define elevated or positive values. Assessment of Z-scores should be a standard approach. Urinary VMA/HVA ratio was confirmed as an important parameter for diagnosis and prognostic evaluation. Our study is novel in calculating VMA Z-score/HVA Z-score ratios and investigating their prognostic significance, suggesting that this parameter may be important and valuable to varying degrees. Further studies with larger cohorts are required.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    780071

    Çocukluk çağında ganglionöromlar

    Childhood ganglioneuromas

    ELİF TUĞÇE GÖKER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    OnkolojiHacettepe Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BİLGEHAN YALÇIN

  2. Tez No

    304487

    Nöroblastom olgularında edinsel PHOX2B mutasyonlarının saptanması ve tümör davranışı ile birlikteliğinin araştırılması

    Detection of sporadic PHOX2B gene mutations and association of tumor behavior in neuroblastomas

    HASAN ONUR ÇAĞLAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    GenetikDokuz Eylül Üniversitesi

    Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OĞUZ ALTUNGÖZ

  3. Tez No

    455172

    Nöroblastom hastalarında alk, gd2 ve camta1 ekspresyonlarının insidansı ve prognostik değeri

    Incidence and prognostic value of alk, gd2 and camta1 expression in neuroblastoma patients

    ZEYNEP AYGÜN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Patolojiİstanbul Üniversitesi

    Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NİL ÇOMUNOĞLU

  4. Tez No

    649528

    2005- 2018 yılları arasında tedavi edilen refrakter, relaps ya da progresyon gösteren nöroblastomlu hastaların sonraki tedavi sonuçları

    Treatment results of patients with refractory, relaps or progressional neuroblastom treated between 2005-2018

    SELVER CEREN ÖZCAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıÇukurova Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM BAYRAM

  5. Tez No

    242336

    Nöroblastik tümörlerdeki anaplastik lenfoma kinaz (ALK) gen mutasyonlarının tanımlanması

    The identification of anaplastic lymphoma kinase (ALK) gene mutations in neuroblastic tumors

    ÖZKAN BAĞCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    GenetikDokuz Eylül Üniversitesi

    Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OĞUZ ALTUNGÖZ

Geri Dön