Talking to the text: A multiple case study of AI-mediated reading engagement among EFL learners
Metinle konuşmak: Yabancı dil olarak İngilizce öğrenenler arasında yapay zeka aracılı okuma katılımı üzerine çoklu durum çalışması
- Tez No: 1008199
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAFAK MÜJDECİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Bilim ve Teknoloji, Education and Training, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İngilizcenin küresel ölçekteki yükselişiyle birlikte okuma becerileri; uluslararası iletişim, bilgiye erişim ve akademik söylem açısından giderek daha hayati bir önem kazanmaktadır. Bu yadsınamaz önemine rağmen okuma, dil öğrenimindeki en zorlu becerilerden biri olarak kabul edilmekte ve bu alandaki başarı, yüksek düzeyde bir katılım ile yakından ilişkilendirilmektedir. Yapay zekanın dil öğrenimine entegrasyonuna yönelik artan ilgi eğitimciler için yeni fırsatlar sunsa da yapay zeka araçlarının okuma katılımı üzerindeki desteğini inceleyen araştırmalar halen sınırlıdır. Bu doğrultuda çalışma, katılımcıların yapay zeka destekli okuma platformu ChatDOC'tan nasıl yararlandıklarını ve bu süreçteki okuma katılımlarını incelemektedir. Uygun örnekleme yöntemiyle seçilen iki katılımcıyla yürütülen bu durum çalışmasında veriler; ön ve son görüşmeler, katılımcı yansımaları ve ChatDOC ile kurulan diyalogların analizi yoluyla toplanmıştır. Nitel veriler, MAXQDA yazılımı kullanılarak tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular; yapay zeka aracılı ortamın, sürekli bir destek hissi sunarak katılımcıların duyuşsal filtre düzeylerini önemli ölçüde düşürdüğünü ortaya koymaktadır. Her iki öğrenci de dikkat dağıtıcı unsurları en aza indiren ve odaklanmayı kolaylaştıran tek ekranlı arayüz düzeninden faydalanmıştır. Ancak katılımcıların önceden var olan öz yeterlilik algıları ve okuma alışkanlıklarından kaynaklanan davranışsal ve bilişsel katılım boyutlarında belirgin bir ayrışma yaşanmıştır. Katılımcılardan biri yapay zeka aracını temel olarak yüzeysel çeviri ve kelime düzeyinde çözümleme süreçlerini hızlandırmak için kullanmış; böylece bilişsel yükü yönetmek adına geleneksel alışkanlıklarını bu yeni ortama doğrudan aktarmıştır. Buna karşın diğer okuyucu ise aracı okuma öncesi ipuçları oluşturma ve anlama soruları hazırlama gibi üst düzey stratejiler için bir yönlendirici destek olarak kullanmıştır. Duyuşsal katılım her iki katılımcıda da iyileşme gösterse de bu dönüşümün derecesinin bireysel özelliklere bağlı olduğu görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, yapay zeka araçlarının okuma sürecini herkes için daha yönetilebilir kılmasına rağmen işlevsel kullanımdan dönüştürücü etkileşime geçişin, öğrencinin başlangıçtaki öz yeterliliği ve süregelen çalışma rutinleri tarafından belirlendiğini ileri sürmektedir. Bu bulgular; öğretmenler, yazılım geliştiriciler ve politika yapıcılar için değerli çıkarımlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Reading skills are increasingly vital for international communication, information access, and academic discourse, given the global rise of English. Despite its evident significance, reading is often perceived as one of the most challenging skills in language learning, and success is closely linked to high engagement. The growing interest in AI integration into language learning offers new opportunities for educators, yet research investigating the support of AI tools on reading engagement remains limited. Therefore, this study explores how participants utilize the AI-powered reading platform ChatDOC and their reading engagement. This case study was conducted with two participants selected via convenience sampling. Data were collected using pre- and post-interviews, participant reflections, and an analysis of their dialogues with ChatDOC. Qualitative data were analyzed using thematic analysis by using the MAXQDA software program. The findings reveal that the AI-mediated environment significantly lowered the participants' affective filter by providing a sense of continuous support. Both learners benefited from a single-screen layout that minimized distractions and helped maintain focus. However, a distinct divergence emerged in behavioral and cognitive engagement, which was primarily driven by the participants' pre-existing self-efficacy and reading habits. One utilized the AI tool primarily to accelerate surface-level translation and word-level decoding, effectively replicating traditional habits to manage cognitive overload. In contrast, the other reader employed the tool as a scaffold for higher-order strategies, such as generating pre-reading tips and comprehension questions. While emotional engagement improved for both participants, the degree of transformation depended on individual characteristics. Ultimately, the results suggest that while AI tools make the reading process more manageable for all, the transition from functional to transformative engagement is mediated by the learner's initial self-efficacy and established study routines. These findings offer valuable insights for teachers, developers, and policymakers.
Benzer Tezler
- The significance and the contribution of 6+1 traits of writing to the success of the students in writing courses in English language teaching
Yazmanın 6+1 özelliğinin İngilizce öğretiminde yazılı anlatım derslerindeki öğrenci başarısına katkısı ve önemi
ÖZLEM YAZAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2004
Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. PAŞA TEVFİK CEPHE
- الآيات التي ورد فيها مفهوم النبأ -دراسة بلاغية- / el-Âyâtu'l-leti verade fihâ mefhumu'n-nebe' -dirase belagiyye-
Nebe' kavramın geçtiği âyetler -bir belâgat çalışması- / The verses in which the concept of news is mentioned -rhetorical study-
OSAMAH AKRAM AZEEZ
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULBAKİ GÜNEŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ SALEH SAED
- CAD/CAM, CNC sistemleri ve CNC torna tezgahları için CAD/CAM programı uygulaması
Başlık çevirisi yok
ERTUĞRUL ŞENSOY
- Bina içi propagasyonun sisülasyon yardımıyla incelenmesi
Başlık çevirisi yok
ERDİNÇ TEKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERCAN TOPUZ