Muammer Kaddafi sonrası Libya'da yaşanan iç savaşın Türkiye ekonomisine etkisi; Dış ticaret
The effect of the civil war in Libya after Muhammad Qaddafi on the Turkish economy; Foreign trade
- Tez No: 1008275
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH BAHA AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Kaddafi, Libya, Türkiye, Ekonomi, Dış Ticaret, Gaddafi, Libya, Türkiye, Economy, Foreign Trade
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ortadoğu Ekonomi Politiği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
MUAMMER KADDAFİ SONRASI LİBYA'DA YAŞANAN İÇ SAVAŞIN TÜRKİYE EKONOMİSİNE ETKİSİ; DIŞ TİCARET Bu çalışma, 2011 yılında Muammer Kaddafi rejiminin çöküşü sonrasında Libya'da ortaya çıkan iç savaşın Türkiye ekonomisine etkilerini, özellikle dış ticaret perspektifinden analiz etmektedir. Stratejik konumu ve zengin enerji kaynaklarına rağmen Libya, kabile temelli toplumsal yapısı, genç nüfus dinamikleri ve kurumsal zayıflıkları nedeniyle kırılgan bir devlet yapısı sergilemektedir. Bu kırılganlık, 2011 sonrası dönemde derinleşmiş ve ülkeyi uzun süreli bir istikrarsızlık ortamına sürüklemiştir. İç savaşın başlamasıyla birlikte Türkiye ile Libya arasındaki ekonomik ilişkilerde ciddi bir daralma yaşanmıştır. Türkiye'nin Libya'ya ihracatı kısa sürede yaklaşık %70 oranında düşerken, artan güvenlik riskleri lojistik ve sigorta maliyetlerini yükseltmiş; Türk müteahhitlik firmalarının tahsil edemediği alacaklar 1,2 milyar doların üzerine çıkmıştır. Bu gelişmeler, iç savaşın kısa vadede Türkiye açısından önemli ekonomik kayıplar doğurduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, 2017 sonrasında Türkiye'nin Ulusal Mutabakat Hükümeti ile geliştirdiği diplomatik ve askeri iş birliği, sahadaki güç dengelerini değiştirerek ekonomik ilişkilerin yeniden canlanmasına zemin hazırlamıştır. Bu süreçte ticaret hacmi kademeli olarak toparlanmış ve Türkiye'nin Libya'ya ihracatı 2019 yılında 1,9 milyar dolara ulaşmıştır. Aynı dönemde imzalanan Dolmabahçe Mutabakatı, Türkiye'ye Doğu Akdeniz'de enerji ve jeopolitik açıdan önemli avantajlar sağlamış; Türk firmaları için yeniden inşa projelerinde yeni fırsatlar ortaya çıkmıştır. Çalışma, 2010-2020 dönemine ait dış ticaret verileri, sektörel raporlar ve uluslararası kuruluş istatistiklerinin karşılaştırmalı analizine dayanmaktadır. Ayrıca resmi belgeler, saha raporları ve mevcut literatürden yararlanılarak Türkiye-Libya ekonomik ilişkilerinin çok boyutlu bir değerlendirmesi yapılmıştır. Sonuç olarak, Libya'daki iç savaş kısa vadede Türkiye ekonomisi üzerinde olumsuz etkiler yaratmış olsa da, orta ve uzun vadede geliştirilen stratejik iş birlikleri sayesinde bu süreç ekonomik ve jeopolitik fırsatlara dönüşmüştür. Bu bağlamda Libya örneği, otoriter rejimlerin çöküşünün dış ticaret, enerji politikaları ve bölgesel güç dengeleri üzerindeki etkilerini somut biçimde ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
THE EFFECT OF THE CIVIL WAR IN LIBYA AFTER MUHAMMAD QADDAFI ON THE TURKISH ECONOMY; FOREIGN TRADE This study analyzes the impact of the civil war in Libya, which erupted after the collapse of Muammar Gaddafi's regime in 2011, on the Turkish economy, particularly from a foreign trade perspective. Despite its strategic location and rich energy resources, Libya exhibits a fragile state structure due to its tribal-based social structure, young population dynamics, and institutional weaknesses. This fragility deepened in the post-2011 period, plunging the country into a prolonged period of instability. The outbreak of the civil war led to a significant contraction in economic relations between Turkey and Libya. Turkish exports to Libya fell by approximately 70% in a short time, while increased security risks raised logistics and insurance costs; uncollectible receivables for Turkish contracting firms exceeded $1.2 billion. These developments demonstrate that the civil war caused significant short-term economic losses for Turkey. However, the diplomatic and military cooperation that Turkey developed with the Government of National Accord after 2017 shifted the balance of power on the ground, paving the way for a revival of economic relations. During this period, trade volume gradually recovered, and Turkey's exports to Libya reached $1.9 billion in 2019. The Dolmabahçe Agreement, signed during the same period, provided Turkey with significant advantages in the Eastern Mediterranean in terms of energy and geopolitics; it also created new opportunities for Turkish firms in reconstruction projects. This study is based on a comparative analysis of foreign trade data, sectoral reports, and international organization statistics from the 2010-2020 period. Furthermore, a multi-dimensional assessment of Turkish-Libyan economic relations was conducted using official documents, field reports, and existing literature. In conclusion, while the civil war in Libya had negative short-term effects on the Turkish economy, in the medium and long term, thanks to the strategic collaborations developed, this process transformed into economic and geopolitical opportunities. In this context, the Libyan example concretely demonstrates the impact of the collapse of authoritarian regimes on foreign trade, energy policies, and regional power balances.
Benzer Tezler
- Kaddafi sonrası Libya'da çatışma ve barışı inşa süreci
Conflict and peace building process in Libya after Qaddafi
ZEYNEP KALFA
Doktora
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerBursa Uludağ ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUZAFFER ERCAN YILMAZ
- Avrupa Birliğinin gelişen Libya politikası: Göç ve güvenlik
European Union's evolving Libya policy: Migration and security
MEHMET EMİR
Doktora
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiAvrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇINAR ÖZEN
- Doğu Akdeniz bağlamında Türkiye-Libya ilişkileri
Turkey-Libya relations in the context of the eEastern Mediterranean
ANIL KANIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Uluslararası İlişkilerUfuk ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CELALETTİN SENCER İMER
- ABD dış politikasında yaptırımlar: Libya örneği
Sanctions in US foreign policy: The example of Libya
ÇAĞRI PEHLİVANLI
Doktora
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇINAR ÖZEN
- Sosyal, siyasi ve ekonomik yönüyle Libya (1951-1969)
Libya in social, political and economic terms (1951-1969)
ABDULMUNEM ALİ MASOUD ALRİTEEMİ