Esansiyel tremorun genetik etiyolojisinin araştırılması
Investigation of the genetic etiology of essential tremor
- Tez No: 1008345
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEHRA OYA UYGUNER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Genetik, Genetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Genetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Esansiyel tremor (ET), erişkin başlangıçlı en yaygın hareket bozukluğu olmasına karşın, genetik temeli henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Ailesel kümelenme iyi bilinmekle birlikte, ET belirgin genetik heterojenite göstermekte olup, çok sayıda nadir ve aileye özgü varyant bildirilmiştir. Bu çalışmada, aile temelli dizileme ve segregasyon analizleri kullanılarak ET'ye katkıda bulunabilecek nadir aday genetik varyantların belirlenmesi amaçlanmıştır. Yirmi ET ailesinde kademeli bir dizileme stratejisi uygulanmış; solo, duo ve trio ekzom dizileme gerçekleştirilmiş, ayrıca seçilmiş hastalarda tamamlayıcı bir yaklaşım olarak tüm genom dizilemesi yapılmıştır. Varyant önceliklendirmesi; popülasyon frekansı, öngörülen fonksiyonel etki, gen düzeyinde kısıtlılık metrikleri ve uygun olduğu durumlarda yerleşik varyant sınıflandırma çerçevelerine dayanılarak yapılmıştır. Etkilenmiş ve etkilenmemiş aile bireylerinin mevcut olduğu durumlarda segregasyon analizleri gerçekleştirilmiş ve tanımlanan varyantlar ailesel kanıtın gücüne göre sınıflandırılmıştır. Analiz edilen 20 ailenin 16'sında birden fazla etkilenmiş birey bulunurken, dört aile görünürde sporadik tekil olgular olarak sınıflandırılmıştır. ET indeks olgularında toplam 18 gen üzerinde nadir aday varyantlar saptanmıştır. Bunlar arasında özellikle ABCG4, ADCY5, FTL, GABBR2, GABRP, GCH1, HTRA2, PSEN2 ve TMEM230 genlerini etkileyen dokuz varyant, segregasyon analizine kalıtımla uyumlu olduğundan önceliklendirilmiştir. Segregasyon analizinin ayırt edici olduğu durumlarda destekleyici genetik kanıt sağlanmış, aksi halde varyant yorumlaması nadirlik ve biyolojik anlamlılığa dayandırılmıştır. Bu çalışmada tanımlanan aday genler; inhibitör nörotransmisyon, dopaminerjik sinyalizasyon, membran taşınımı, mitokondriyal fonksiyon ve protein homeostazı gibi ET ile ilişkili biyolojik süreçleri vurgulamakta olup, hastalığın heterojen ve aileye özgü genetik bir modele sahip olduğunu desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Essential tremor (ET) is the most common adult-onset movement disorder, yet its genetic basis remains incompletely understood. Although familial aggregation is well recognized, ET shows marked genetic heterogeneity, with many rare and family-specific variants reported. We aimed to identify rare candidate genetic variants potentially contributing to ET using family-based sequencing and segregation analyses. A tiered sequencing strategy was applied in 20 unrelated ET families, including solo, duo, and trio exome sequencing, with additional whole-genome sequencing performed in selected patients as a complementary approach. Variants prioritization was based on population frequency, predicted functional impact, gene-level constraint metrics, and established variant classification frameworks where informative. Segregation analyses were conducted when affected and unaffected family members were available, and identified variants were classified according to the strength of familial evidence. Among the 20 families analyzed, 16 included more than one affected individual, while four were classified as apparently sporadic singleton cases. Rare candidate variants were identified across 18 genes in ET index cases. Of these, nine variants affecting distinct genes notably ABCG4, ADCY5, FTL, GABBR2, GABRP, GCH1, HTRA2, PSEN2, and TMEM230 were prioritized based on the feasibility of segregation analyses. Segregation provided supportive genetic evidence when discriminatory; otherwise, variant interpretation relied on rarity and biological plausibility. The candidate genes, identified in this study, highlight biological processes relevant to ET, including inhibitory neurotransmission, dopaminergic signaling, membrane trafficking, mitochondrial function, and protein homeostasis, supporting a heterogeneous, pedigree-specific genetic model.
Benzer Tezler
- Esansiyel tremor hastalarında kan ağır metal konsantrasyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of blood heavy metal concentrations in patients with essential tremor
İBRAHİM KORUCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
NörolojiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI AKSOY GÜNDOĞDU
- Esansiyel tremor olgularında beyin sapı uyarılmış potansiyel yanıtları ve odyometrik inceleme
Brain stem evoked potentials and audiometry in essential tremor
YELDA YILDIZ
- Identification of candidate genes for familial essential tremor
Ailesel esansiyel tremor için aday genlerin tespit edilmesi
MERVE ŞEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Genetikİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiFen Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE BEGÜM TEKİNAY
- Juvenil myoklonik epilepside tremor
Tremor in juvenile myoclonic epilepsy
ZEYNEP AYDIN ÖZEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Nörolojiİstanbul ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BETÜL BAYKAL
- Esansiyel tremor ile parkinson tremoru arasındaki ilişkinin araştırılması
To investigate the relationship between essential tremor and parkinsonian tremor
NECİBE NUR KELEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Nörolojiİstanbul ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAŞMET AYHAN HANAĞASI