Depremzedelere sağlık hizmeti veren doktor ve hemşirelerin sekonder travmaya bağlı stres belirtileri, yaşam kaliteleri, baş etme mekanizmaları ve bunların birbiriyle ilişkisi
Secondary trauma-related stress symptoms, quality of life, coping mechanisms, and their interrelationship in physicians and nurses providing healthcare to earthquake survivors
- Tez No: 1008344
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AKİF ASDEMİR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Afetlerden doğrudan etkilenen bireylerde çok sayıda ruh sağlığı problemi ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte, bu bireylere sağlık hizmeti veren sağlık çalışanlarının da ruh sağlığı etkilenmektedir. Türkiye'de Şubat 2023'de yüzyılın felaketi olarak değerlendirilebilecek ölçüde depremler meydana gelmiştir. Bu çalışma, Şubat 2023 depremlerinden etkilenen depremzedelerin takip ve tedavilerine katılan sağlık çalışanlarında sekonder travmaya maruziyet nedeniyle meydana gelmesi muhtemel sekonder travmatik stres (STS) belirtilerini, profesyonel yaşam kalitesindeki değişiklikleri ve sağlık çalışanlarının baş etme mekanizmalarını araştırmayı ve bu parametreler arasındaki ilişkileri analiz etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışmaya Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde görev yapan ve depremzedelere sağlık hizmeti sunan 208 hekim ve hemşire dahil edilmiştir. Çalışma 08.11.2023-20.12.2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Veriler sosyodemografik bilgi formu, Sekonder Travmatik Stres Ölçeği, Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği ve Profesyonel Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin normal dağılmaması nedeniyle istatistiksel analizlerde non-parametrik yöntemler tercih edilmiştir. Bulgular: Kadınlarda, evlilerde, hemşirelerde ve cerrahi birimlerde çalışanlarda STS belirtilerinin daha yüksek olduğu; nöbet düzeni ve iş yükü değişkenlerinin de yeniden yaşama ve aşırı uyarılma belirtileri arasında çeşitli korelasyonlar olduğu saptandı. İşlevsel baş etme stratejileri (pozitif yeniden yorumlama, aktif baş etme) ile STS belirtileri arasında negatif korelasyon; işlevsel olmayan baş etme stratejileri (inkâr, davranışsal boş verme, zihinsel boş verme) STS belirtileri arasında pozitif korelasyon bulundu. Yüksek iş yükü ile profesyonel yaşam kalitesindeki korelasyonlar incelendiğinde; iş yükü ile mesleki tatmin arasında negatif ve tükenmişlik arasında pozitif korelasyon; eş duyum yorgunluğu ile yaş ve mesleki deneyim arasında pozitif korelasyon bulundu. Mesleki tatmin ile işlevsel baş etme arasında pozitif, tükenmişlik ve eş duyum yorgunluğu ile işlevsel olmayan baş etme arasında pozitif korelasyon bulundu. Sonuç: Bu çalışma, afetzedelere hizmet veren sağlık çalışanlarının yaşadığı STS belirtilerinin baş etme stratejileri ve profesyonel yaşam kalitesiyle yakından ilişkili olduğunu ve ilaveten cinsiyet, medeni durum, meslek ve çalışılan birimin STS belirtileri üzerine etkili olduğunu göstermektedir. Sosyodemografik özellikleri dikkate alarak işlevsel baş etme mekanizmalarının güçlendirilmesi, sağlık çalışanlarına yönelik psikososyal destek sağlanması ve profesyonel iş hayatında düzenlemeler yapılması sağlık çalışanlarında STS belirtilerinin azaltılmasına katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: A multitude of mental health issues emerges in individuals directly impacted by disasters. Concurrently, the psychological well-being of the healthcare professionals providing services to these affected individuals is also compromised. In February 2023, earthquakes of a magnitude potentially classifiable as the disaster of the century struck Turkey. This study was undertaken with the aim of investigating potential symptoms of Secondary Traumatic Stress (STS), alterations in Professional Quality of Life, and the coping mechanisms utilized by healthcare professionals involved in the follow-up and treatment of earthquake survivors affected by the February 2023 tremors, specifically due to their exposure to secondary trauma, and furthermore, to analyze the interrelationships among these parameters. Method: This cross-sectional study included 208 physicians and nurses from Erciyes University Faculty of Medicine who provided healthcare services to earthquake survivors. The study was conducted between November 8, 2023, and December 20, 2023. Data were collected using a sociodemographic information form, the Secondary Traumatic Stress Scale, the Coping Attitudes Assessment Scale, and the Professional Quality of Life Scale. Given that the data did not follow a normal distribution, non-parametric statistical methods were employed for the analyses. Results: STS symptoms were found to be higher in women, married individuals, nurses, and those working in surgical units. Various correlations were also found between shift patterns and workload variables and the symptoms of re-experiencing and hyperarousal. A negative correlation was found between functional coping strategies (positive reappraisal, active coping) and STS symptoms; a positive correlation was found between dysfunctional coping strategies (denial, behavioral disengagement, mental disengagement) and STS symptoms. When correlations between high workload and professional quality of life were examined, a negative correlation was found between high workload and job satisfaction and a positive correlation with burnout; a positive correlation was found between compassion fatigue and age and professional experience. A positive correlation was found between job satisfaction and functional coping, and a positive correlation was found between burnout and compassion fatigue and dysfunctional coping. Conclusion: This study demonstrates that the STS symptoms experienced by healthcare professionals serving disaster victims are closely related to coping strategies and professional quality of life, and additionally, that gender, marital status, profession, and the unit worked in influence STS symptoms. Strengthening functional coping mechanisms, providing psychosocial support for healthcare professionals, and implementing regulations in professional life, while considering sociodemographic characteristics, may contribute to the reduction of STS symptoms in healthcare professionals.
Benzer Tezler
- 17 Ağustos 1999 Marmara depremi sonrasında sivil toplum kuruluşlarının rolü
The Role of the non govermental organization after the 17 th Agust 1999 Marmara earthquake
NİSBET GAMZE TOKSOY
- Lojistik regresyon analizi ve pazarlama araştırmalarında bir uygulama
Başlık çevirisi yok
SELÇUK KILIÇ
- Effects of religiosity, personality traits and social responsibility attitudes on nonspontaneous helping behaviour in a natural disaster
Bir doğal felakette dinadarlığın, kişilik faktörlerinin ve sosyal sorumluluk davranışlarının spontan olmayan yardım etme davranışı üzerindeki etkileri
EVREN KURT
- Psychological consequences of the 1999 Kocaeli earthquake
1999 Kocaeli depreminin uzun dönemde psikolojik sonuçları
EBRU ŞALCIOĞLU
- “Production of space”in the post earthquake region: Three cases from Düzce
Deprem bölgesinde mekanın üretimi: Düzce'de üç konut etkinliği
SİNEM DEMİREL
- Çocuklarda anksiyete duyarlılık ölçeği uyarlama ve geçerlik güvenirlik çalışması ve depremzedelerde anksiyete duyarlılığı
Validity and reliability of childhood anxiety sensitivity index and anxiety sensitivity in who were faced with earthquake
SAVAŞ YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Ankara ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
