Okul yönetimine yönelik algılanan örgütsel güç mesafesi ve öğretmenlerin işten ayrılma niyetleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between perceived organizational power distance towards school administration and teachers intention to leave their job
- Tez No: 1008377
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEZEN TOFUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Eğitim yönetimi, Güç mesafesi, Okul yönetimi, İşten ayrılma niyeti, Educational administration, Power distance, School administration, Turnover intention
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin okul yönetimine yönelik örgütsel güç mesafesi algıları ile işten ayrılma niyetleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Nicel yöntemlerden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi 2025-2026 eğitim öğretim yılında Balıkesir İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve ortaöğretimde görev yapan 395 öğretmenden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında kişisel bilgiler formu, 'Örgütsel Güç Mesafesi Ölçeği' ve 'İşten Ayrılma Eğilimi Ölçeği' uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre; öğretmenlerin işten ayrılma niyetleri, yaş, kıdem ve eğitim durumu gibi değişkenlere göre anlamlı farklılıklar göstermektedir. Öğretmenlerin okul yönetimine yönelik örgütsel güç mesafesi boyutlarının (gücü kabullenme, gücü araçsal kullanma ve güce razı olma), işten ayrılma eğilimlerini yordayıp yordamadığını belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Buna göre güç mesafesinin üç alt boyutu, işten ayrılma eğilimindeki toplam varyansın yaklaşık %,16'sını açıklamaktadır. Bağımsız değişkenlerden gücü kabullenme ve güce razı olma boyutlarının işten ayrılma eğilimi üzerinde anlamlı birer yordayıcı olduğu görülmektedir. Buna karşın, gücü araçsal kullanma boyutunun işten ayrılma eğilimi üzerinde anlamlı bir yordayıcı olmadığı görülmektedir. Gücü kabullenme düzeyindeki artış işten ayrılma eğilimini negatif yönde yordamaktadır. Güce razı olma düzeyindeki artış ise işten ayrılma eğilimini pozitif yönde açıklamaktadır. Güce razı olma boyutu ile işten ayrılma niyeti arasında korelasyon tablosunda negatif bir ilişki varken, diğer değişkenlerle birlikte regresyon modeline girdiğinde işten ayrılma niyetini pozitif yönde etkilemeye başladığı belirlenmiştir. Yani öğretmenler hiyerarşiyi“isteyerek”değil de“mecburiyetten/razı gelerek”yaşadıklarında, bu durum işten ayrılma niyetini artırabilmektedir. Bu araştırma; öğretmenlerin okul yönetimindeki hiyerarşiyi kabullenme ve otoriteye uyum sağlama düzeyleri arttıkça işten ayrılma niyetlerinin anlamlı şekilde azaldığını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla örgütsel güç mesafesi algısının öğretmenlerin aynı kurumda kalma niyetleri üzerinde belirleyici bir yapısal unsur olduğu söylenebilir. Okul yönetimlerinde hiyerarşik yapının katılımcı öğretmenler tarafından bir çatışma unsuru yerine düzenleyici bir norm olarak içselleştirildiği, personelin kurumsal devamlılığını destekleyen stratejik bir faktör olduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between teachers' perceptions of organizational power distance toward school administration and their turnover intentions. Among quantitative methods, the relational survey model was used. The research sample comprised 395 teachers working in preschool, primary, middle, and secondary schools affiliated with the Balıkesir Provincial Directorate of National Education during the 2025-2026 academic year. A personal information form, the 'Organizational Power Distance Scale,' and the 'Turnover Intention Scale' were used to collect data. According to the research findings, teachers' turnover intentions differ significantly by age, seniority, and educational status. A multiple linear regression analysis was conducted to determine whether the dimensions of organizational power distance toward school administration (acceptance of power, instrumental use of power, and justification of power) predict turnover intentions. Accordingly, the three sub-dimensions of power distance explain approximately 16% of the total variance in turnover intention. Among the independent variables, the dimensions of acceptance of power and justification of power were significant predictors of turnover intention. In contrast, the instrumental use of the power dimension was determined to have no significant predictive effect on turnover intention. An increase in the level of acceptance of power negatively affects turnover intention, whereas an increase in the level of justification of power positively affects it. It was determined that while the dimension of justification of power showed a negative correlation with turnover intention in the correlation matrix, it began to positively influence turnover intention when included in the regression model alongside other variables. In other words, when teachers experience hierarchy not 'willingly' but out of 'necessity or resignation,' this situation can increase their intention to leave. This research reveals that as teachers' acceptance of the hierarchy in school administration and their adaptation to authority increase, their turnover intentions decrease. Therefore, it can be concluded that the perception of organizational power distance is a decisive structural element in teachers' intentions to remain in the same institution. It was further concluded that the hierarchical structure in school management is internalized by participating teachers as a regulatory norm rather than an element of conflict, serving as a strategic factor that supports institutional continuity.
Benzer Tezler
- Öğretmenlerin müdür yönetim tarzı algıları ile güç mesafesi algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between teachers'perceptions of principal management styles and power distance
ESRA OĞUZOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimDumlupınar ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM EROL
- Öğretmenlerin örgütsel değer algıları ile örgütsel bağlılık ve okul iklimi arasındaki ilişki
The relationship between teachers' perceptions of organizational value, organizational commitment and school climate
GÜNEŞ AKHAN ÇAĞIRTEKİN
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiEğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMAL AKÜZÜM
- Okul kültürü ile iş becerikliliği arasındaki ilişkide makyavelist liderliğin aracı rolü
The mediating role of machiavellian leadership in the relationship between school culture and job crafting
İREM DEMİR ARICI
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM KOCABAŞ
- Okul yöneticilerinin kriz yönetim tutumları ile algılanan örgüt sağlığı arasındaki ilişki (Üsküdar ilçesi örneği)
The relationship between the crisis management attitudes of school leaders and their perception of organizational health (Üsküdar district sample)
ÇETİN YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimYeditepe ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA OTRAR
- Alturistik liderliğin, öğretmenlerin işle bütünlüşmeleri üzerindeki etkisinde duygusal emek, okul şefafflığı ve kolaylaştırıcı okul yapısının aracılık rolüne yönelik bir model önerisi
A proposed model on the mediating role of emotional labor, school transparency, and facilitating school structure in the effect of altruistic leadership on teachers' work engagement
VİLDAN BURULDAY
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED ZİNCİRLİ
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER USLUKAYA