Çakıldak fındık çeşidinde damla sulama sısteminde farklı su seviyesi uygulamalarının verim ve kaliteye etkisi
The effects of different irrigation levels on yield and quality in the 'çakildak' hazelnut cultivar under a drip irrigation system
- Tez No: 1008384
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET FİKRET BALTA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye, dünya fındık üretimi ve ihracatında lider konumdadır. Buna karşılık dekara fındık verimi değerlerimiz diğer üretici ülkelerden daha düşüktür. Fındıkta verim üzerine birçok faktör etki etmekte olup, bunlardan biri de sulamadır. Özellikle meyve gelişim döneminde yaşanan su noksanlığı, ürünün hem miktarını hem de kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Su stresi; meyve içinin tam dolmaması, boş meyve oranının artması, yaprak dökümü ve hastalıklara karşı toleransın azalması gibi birçok soruna yol açmaktadır. İklim değişikliği ile birlikte yağış rejimlerinde meydana gelen düzensizlikler, bu sorunu daha da artırmaktadır. Bu bağlamda, fındık üretiminde etkin ve doğru planlanmış sulama uygulamaları, verimliliği ve kaliteyi artırmak açısından önem arzetmektedir. Bu çalışmada, Samsun ili Çarşamba ilçesinde yetiştirilen 'Çakıldak' fındık çeşidinde damla sulama yöntemi ile uygulanan dört farklı su seviyesinin (kontrol, %33, %66 ve %100) verim ve meyve kalite özellikleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Kabuklu meyve kalınlığı ve kusurlu iç oranı hariç, diğer incelenen özellikler üzerine sulama düzeylerinin etkisi önemli bulunmuştur (p<0.01). Sulama düzeylerine bağlı olarak, çotanaktaki meyve sayısı 2.52 (kontrol)-2.78 (%100), verim 457.90 (kontrol)-602.85 kg da-1 (%100), kabuklu meyve ağılrığı 1.89 (kontrol)-2.31 g (%100), iç meyve ağırlığı 0.91 (kontrol)-1.31 g (%66), iç oranı %48.39 (kontrol)-57.92 (%100), kabuk kalınlığı 0.73 (%100)-0.93 mm (kontrol), göbek boşluğu 0.59 (%100)-1.14 mm (kontrol), kabuklu meyve iriliği 17.08 (kontrol)-17.55 mm (%100), iç meyve iriliği 12.69 (kontrol)-13.56 mm (%66), sağlam iç oranı %83.3 (kontrol)-94.1 (%66), kusurlu iç oranı %2.22 (%66)-7.37 (kontrol), boş meyve oranı %3.61 (%66)-9.33 (kontrol), kül oranı %2.62 (%33)-2.80 (%66) ve yağ oranı %52.55 (kontrol)-58.67 (%100) arasında belirlenmiştir. Genel olarak değerlendirildiğinde, verim ve meyve kalite özellikleri bakımından %66 ve %100 sulama düzeyleri arasındaki farklılıklar önemsiz bulunmuştur. Bu bağlamda sınırlı su kaynaklarının daha etkin kullanılması ve fındıkta verim ve kalitenin arttırılması için %66 düzeyinde yapılan sulama kayda değer sonuçlar vermiştir.
Özet (Çeviri)
Türkiye is a leader global hazelnut production and export. However, our yield of hazelnuts per acre is lower than that of other producing countries. Many factors affect hazelnut yield, one of which is irrigation. Water deficits, particularly during the nut development period, have a negative impact on both the quantity and quality of the crop. Water stress can lead to incomplete filling of the kernel, an increase in empty nuts, leaf fall and reduced tolerance to diseases. Irregularities in rainfall patterns due to climate change further exacerbate this issue. In this context, effective, properly planned irrigation practices are important for increasing the yield and quality of hazelnuts. In this study, four different irrigation levels (control, 33%, 66%, and 100%) were applied using drip irrigation on the 'Çakıldak' hazelnut cultivar grown in the Çarşamba district of Samsun province, and the effects of these applications on yield and nut traits were investigated. Except for nut thickness and defective kernel ratio, the effect of irrigation levels on the other investigated tarits were found to be significant (p<0.01). Depending on the irrigation levels, the nuts per cluster was 2.52 (control)-2.78 (%100), yield was 457.90 (control)-602.85 kg ha⁻¹ (%100), and nut weight was 1.89 (control)-2. 31 g (100%), kernel weight 0.91 (control) - 1.31 g (66%), kernel ratio 48.39% (control) - 57.92% (100%), nut thickness 0.73 (100%) - 0.93 mm (control), internal cavity 0.59 (100%)–1.14 mm (control), nut size 17.08 (control)–17.55 mm (100%), kernel size 12.69 (control)–13.56 mm (66%), good kernel ratio 83.3% (control) - 94.1% (66%), defective kernel ratio 2.22% (66%) - 7.37% (control), blank nut ratio 3.61% (66%) - 9.33% (control), ash content 2.62% (33%)–2.80% (66%), and oil content 52.55% (control)–58.67% (100%). Overall, the differences between the 66% and 100% irrigation levels were found to be insignificant in terms of many yield and nut traits. In this context, the 66% irrigation level yielded remarkable results for the more efficient use of limited water resources and the increase of yield and quality in hazelnut.
Benzer Tezler
- İyi tarım ve geleneksel tarım uygulamalarında yetiştirilen 'çakıldak' fındık çeşidinin biyokimyasal içeriği
Biochemical content of 'çakildak' hazelnut cultivar grown in good farming and conventional farming practices
DAMLA VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyokimyaOrdu ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAİM ZEKİ BOSTAN
- Çakıldak fındık çeşidinde rakım, yıl ve bahçelere göre verimin değişimi üzerine araştırmalar
Research on variation of yield in different altitudes, years and orchards in ?Çakildak? hazelnut cultivar
ERHAN BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
MatematikOrdu ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAİM ZEKİ BOSTAN
- Çakıldak fındık çeşidinde kimyasal özelliklerin eko-coğrafik bölgelere göre değişimi
Variation according to eco-geogpraphic regions of chemical properties in çakildak hazelnut variety
EBUBEKİR KUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatOrdu ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FİKRET BALTA
- Çakıldak fındık çeşidinde çotanak dökümü ile morfolojik ve pomolojik özellikler arasındaki ilişkiler
Correlations among cluster drop with plant and fruittraits in Çakildak hazelnut
GİZEM TOP
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatOrdu ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAİM ZEKİ BOSTAN
- Samsun ili Nebiyan yöresinde Çakıldak fındık çeşidinde meyve özelliklerinin yükselti ve yöneylere göre değişimi
Variation of nut characteristics of Çakıldak hazelnut cultivar according to directions and altitude in Nebiyan region of Samsun
AYSUN AKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERİMAN BEYHAN