Nogay Türkçesi ile Türkiye Türkçesi fiillerinin eş değerlik bakımından incelenmesi
An analysis of verb equivalence between Nogai Turkish and Turkish of Turkey
- Tez No: 1008385
- Danışmanlar: PROF. DR. BURAK TELLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Nogay Türkçesi ile Türkiye Türkçesi fiilleri, anlam ve kullanım bakımından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmanın amacı, Nogay Türkçesindeki fiillerin Türkiye Türkçesindeki anlam eş değerlerini tespit ederek iki lehçe arasındaki dilsel paralellikleri ve farklılıkları ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, kaynak lehçe olarak Nogay Türkçesi, hedef lehçe olarak ise Türkiye Türkçesi esas alınmıştır. İnceleme sürecinde Nogay Türkçesi sözlüğü temel alınmış; bu fiillerin Türkiye Türkçesindeki karşılıkları yine sözlük verileri ve güncel kullanım bağlamları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Fiiller, anlam özellikleri, çok anlamlılık, deyimleşme, kalıp ifade içindeki kullanımları ve bağlamsal işlevleri yönünden incelenmiş; iki lehçe arasında görülen birebir örtüşme, kısmi örtüşme ya da örtüşmeme durumları tespit edilerek sınıflandırılmıştır. Elde edilen veriler, Nogay Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasında söz varlığı temelli ilişkilerin niteliğine dair önemli bulgular sunmaktadır. Bu çalışma, hem karşılaştırmalı Türk lehçeleri araştırmalarına katkı sağlamayı hem de anlam eş değerliği bağlamında fiillerin yapısal ve anlamsal çözümlemesine dayalı bir bakış açısı geliştirmeyi hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
In this thesis study, verbs in Nogai Turkish and Turkish of Turkey have been examined comparatively in terms of meaning and usage. The aim of the study is to identify the semantic equivalents of verbs in Nogai Turkish within Turkish of Turkey, and to reveal the linguistic similarities and differences between the two dialects. In this context, Nogai Turkish is considered as the source dialect and Turkish of Turkey as the target dialect. During the analysis process, the Nogai Turkish dictionary was taken as a basis; the corresponding verbs in Turkish of Turkey were evaluated based on dictionary data and contemporary usage contexts. Verbs were analyzed in terms of their semantic features, polysemy, idiomatization, usage in fixed expressions, and contextual functions; full equivalence, partial equivalence, or non-equivalence between the two dialects was identified and classified. The data obtained presents significant findings on the nature of the vocabulary-based relationships between Nogai Turkish and Turkish of Turkey. This study aims to contribute both to comparative research on Turkic dialects and to develop a perspective based on structural and semantic analysis of verbs in the context of semantic equivalence.
Benzer Tezler
- Nogay Türkçesinde fiil
Verbs in Nogay Turkish
DİLEK ERGÖNENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
DilbilimGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. LEYLA KARAHAN
- Kazan-Tatar Türkçesinde birleşik fiiller
The compound verbs in Kazan-Tatar language
MURAT UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
DilbilimKaradeniz Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. A. MEVHİBE COŞAR
- Kuzeybatı grubu Türk lehçelerindeki (Başkurt, Kazak, Kırgız, Nogay, Tatar) tabiat konulu atasözleri ve Türkiye Türkçesi atasözleri ile karşılaştırılması
The comparison of Turkish proverbs with proverbs of dialects belonging to the northwest group (Başkır, Kazakh, Kyrgyz, Nogai and Tatar) about the basis on nature
NAZIRA SARSEK
Doktora
Türkçe
2018
Dilbilimİstanbul ÜniversitesiTürkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET GÜRLEK
- Türkiye Türkçesi, Kazak Türkçesi, Kırım-Tatar Türkçesi ve Nogay Türkçesi konuşma kılavuzu
Turkey Turkish, Kazakh Turkish, Crimea-Tatar Turkish and Nogai Turkish speaker guide
PERVİN ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DilbilimMersin ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ TAN
- Necdet Özen'in“Akşa Nenem”adlı romanını Türkiye Türkçesine aktarma-sözlük-söz varlığı incelemesi
Transferring Necdet Özen's novel“Akşa Nenem”into Turkish: Dictionary-vocabulary analysis
SERPİL ÇARPAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıTrakya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT DOĞAN