Jefferson Empati Ölçeği Sağlık Personeli Versiyonu'nun Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability of the Turkish Version of the Jefferson Scale of Empathy – Health Professions Version
- Tez No: 1008402
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÜLSEN CEYHUN PEKER, DOÇ. DR. İPEK GÖNÜLLÜ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, Hojat ve arkadaşları tarafından geliştirilen Jefferson Empati Ölçeği Sağlık Personeli Versiyonu'nun (JSE-HP) hekim örneklemindeki Türkçe uyarlamasının geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmektir. İkincil olarak, hekimlerin empati düzeyleri ile benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi ve empati düzeylerinin sosyodemografik ve mesleki değişkenlere göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte planlanan bu araştırma, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinde görev yapan 400 hekim üzerinde yürütülmüştür. Veriler, yüz yüze uygulanan sosyodemografik bilgi formu, JSE-HP ve İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği ile toplanmıştır. JSE-HP çeviri ve geri çeviri yöntemiyle uyarlanmış, kültürel eşdeğerliği sağlanmış; kapsam, içerik ve yapı geçerliği ile güvenirliği incelenmiştir. Bu amaçla ikinci düzey doğrulayıcı faktör analizi ve Cronbach alfa katsayısı kullanılmıştır. Empati ile benlik saygısı arasındaki ilişki korelasyon analiziyle; sosyodemografik ve mesleki değişkenlere göre karşılaştırmalar ise uygun istatistiksel testlerle değerlendirilmiştir. Bulgular: JSE-HP'nin üç faktörlü yapısı doğrulanmış ve modelin verilerle iyi düzeyde uyum gösterdiği saptanmıştır (RMSEA=0,064; %90 GA=0,056-0,071; CFI=0,962; TLI=0,955; SRMR=0,040). Cronbach alfa katsayıları perspektif alma için 0,88, şefkatli bakım için 0,73, hastanın yerine kendini koyma için 0,72 ve toplam ölçek için 0,89 olarak bulunmuştur. Empati toplam puanı ile benlik saygısının kendini sevme (r=0,269) ve öz-yeterlik (r=0,243) boyutları arasında düşük düzeyde ancak istatistiksel olarak anlamlı pozitif ilişkiler saptanmıştır. Empati düzeyinin cinsiyet ve medeni durum ile ilişkili olmadığı; buna karşılık mesleki unvan, branş, iletişim becerileri eğitimi ve çalışma süresi ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Sonuç: JSE-HP'nin hekim örneklemindeki Türkçe uyarlaması geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır. Ölçeğin özgün üç boyutlu yapısının doğrulanmış olması, hekim empatisinin Türkiye'de standardize bir araçla değerlendirilmesine psikometrik bir temel sunmaktadır. Bulgular ayrıca empatik yaklaşımın, benlik saygısı gibi bireysel psikolojik kaynakların yanı sıra mesleki ve yapısal etkenlerle de ilişkili, çok boyutlu ve geliştirilebilir bir yeterlilik olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: The primary aim of this study is to evaluate the validity and reliability of the Turkish adaptation of the Jefferson Scale of Physician Empathy-Health Professionals Version (JSE-HP), developed by Hojat et al., in a physician sample. Secondarily, the study aimed to examine the relationship between physicians' levels of empathy and their self-esteem, and to assess empathy levels according to sociodemographic and professional variables. Materials and Methods: This cross-sectional and descriptive study was conducted on 400 physicians working at Ankara University School of Medicine. Data were collected face-to-face using a sociodemographic form, the JSE-HP, and the Two-Dimensional Self-Esteem Scale. The JSE-HP was adapted using translation and back-translation procedures, culturally harmonized, and evaluated for content and construct validity as well as reliability. For this purpose, second-order confirmatory factor analysis and Cronbach's alpha were used. The relationship between empathy and self-esteem was assessed by correlation analysis, and comparisons across sociodemographic and occupational variables were performed using appropriate statistical tests. Results: Confirmatory factor analysis provided support for the hypothesized three-factor structure of the JSE-HP. The model demonstrated satisfactory fit to the data, as indicated by robust fit indices. (RMSEA=0.064; 90% CI=0.056-0.071; CFI=0.962; TLI=0.955; SRMR=0.040). Cronbach's alpha coefficients were 0.88 for perspective taking, 0.73 for compassionate care, 0.72 for standing in the patient's shoes, and 0.89 for the total scale. Empathy scores showed low-level but statistically significant positive correlations with self-liking (r=0.269) and self-competence (r=0.243). It was determined that empathy levels were not associated with gender or marital status; however, they were associated with professional title, specialty, communication skills training, and working hours. Conclusion: The Turkish adaptation of the JSE-HP is a valid and reliable instrument for physicians. Confirmation of the original three-factor structure provides a psychometric basis for the standardized assessment of physician empathy in Türkiye. The findings also indicate that empathic orientation is a multidimensional and developable competency associated not only with individual psychological resources such as self-esteem but also with professional and structural factors.
Benzer Tezler
- Hemşirelerde empati ve merhamet yorgunluğunun incelenmesi
Examination of empathy and compassion fatigue in nurses
KÜBRA MANAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikMarmara ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMRA KARACA
- Empati ile psikolojik güçlendirmenin tükenmişlik üzerine etkisinde yapısal güçlendirmenin düzenleyici etkisi: Sağlık çalışanları örneği
The moderating effect of structural empowerment on the effect of empathy and psychological empowerment on burnout: The case of healthcare professionals
NECMİYE ÇEPNİ
Doktora
Türkçe
2022
Sağlık Kurumları YönetimiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN AKATAY
- Aile sağlığı merkezi çalışanlarında empatinin şiddete maruz kalma ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship of empathy with violence experienced BY family health center employees
CEMALETTİN ÇİNAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Sağlık hizmetleri sunumunda bir iletişim modeli önerisi: Denge ile iletişim modeli, kuram ve uygulama
A communication model proposal in healthcare delivery: The denge communication model, theory and practice
MEHMET SALİH YILDIRIM
Doktora
Türkçe
2025
Askeri Sağlık HizmetleriSağlık Bilimleri ÜniversitesiSağlıkta Kalite Geliştirme ve Akreditasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN GİRAY ANKARA
- Kişilik özellikleri ile empatik özellikler arasındaki ilişkide duygusal emek ve tükenmişliğin aracılık rolü: Hekimler üzerine bir araştırma
Intermediary role of emotional labour and burnout within relationship between personal traits and empathic features: a study on physicians
YASİN UZUNTARLA
Doktora
Türkçe
2015
Sağlık Kurumları YönetimiGataSağlık Hizmetleri Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULKADİR TEKE