Prematüre doğmuş çocukların 0-3 yaş arası dönemde ekran maruziyetinin günlük yaşam becerilerine etkisi
The effect of screen exposure between 0–3 years of age on daily living skills in prematurely born children
- Tez No: 1008428
- Danışmanlar: PROF. DR. ARİF AKTUĞ ERTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Prematüre çocuk, ekran maruziyeti, günlük yaşam becerileri, yaşam kalitesi, ergoterapi, Premature child, screen exposure, daily living skills, quality of life, occupational therapy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ergoterapi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, prematüre doğmuş 3–7 yaş arası çocuklarda 0–3 yaş dönemindeki ekran maruziyetinin günlük yaşam becerileri ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini incelemek amacıyla planlanmıştır. Çalışma nicel, kesitsel ve ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmaya 65 prematüre çocuk ve ebeveynleri katılmıştır. Veri toplama araçları olarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Pediatrik Özürlülük Değerlendirme Ölçeği (PEDİ), Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) ebeveyn ve çocuk formları, Denver II Gelişimsel Tarama Testi ve araştırmacı tarafından geliştirilen ekran maruziyeti formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde parametrik testler ve korelasyon analizleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, erken dönem ekran maruziyetinin (ilk ekran görme yaşı, günlük ekran süresi ve maruz kalınan yaş aralığı) PEDİ kendine bakım, mobilite ve sosyal fonksiyon alt boyutları üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığı saptanmıştır. Yaşam kalitesi alt boyutlarında da ekran maruziyetine bağlı belirgin bir farklılık bulunmamıştır. Bununla birlikte, ilk ekran görme yaşı ile sosyal fonksiyon alanı arasında ve ekrana maruz kalınan yaş aralığı ile okul alt boyutu arasında düşük düzeyde pozitif ilişkiler belirlenmiştir. Bu durum, ekran kullanımının süresinden çok zamanlamasının işlevsel alanlarla ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Çalışmada ayrıca küvözde kalma durumu ile yaşam kalitesinin fiziksel alt boyutu arasında anlamlı farklılık bulunmuş; küvözde kalmamış çocukların fiziksel puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Denver II sonuçlarında ise ekran maruziyeti değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Sonuç olarak, prematüre doğmuş çocuklarda erken dönem ekran maruziyetinin günlük yaşam becerileri ve yaşam kalitesi üzerinde doğrudan ve güçlü bir etkisinin bulunmadığı; gelişimsel sonuçların biyolojik riskler ve çevresel düzenlemelerle birlikte bütüncül bir çerçevede değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bulgular, klinik uygulamalarda ekran kullanımının yalnızca süresel olarak değil, çocuğun günlük yaşam organizasyonu ve aktif katılım fırsatları bağlamında ele alınmasının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was designed to investigate the effect of screen exposure between 0–3 years of age on daily living skills and quality of life in prematurely born children aged 3–7 years. The study was conducted using a quantitative, cross-sectional, and relational survey model. A total of 65 prematurely born children and their parents participated in the study. Data were collected using a Sociodemographic Information Form, the Pediatric Evaluation of Disability Inventory (PEDI), the Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL) parent and child forms, the Denver II Developmental Screening Test, and a screen exposure questionnaire developed by the researcher. Parametric statistical tests and correlation analyses were used in data analysis. The findings indicated that early screen exposure variables (age at first screen exposure, daily screen time, and exposure age interval) did not produce significant differences in the PEDI self-care, mobility, and social function subscales. Similarly, no significant differences were found in quality of life subscales based on screen exposure variables. However, low-level positive correlations were identified between age at first screen exposure and the social function domain, and between exposure age interval and the school subscale. These findings suggest that the timing of screen exposure, rather than duration alone, may be associated with functional outcomes. Additionally, a significant difference was found between history of incubator stay and the physical subscale of quality of life, with children who had not required incubator care demonstrating higher physical scores. No significant differences were observed in Denver II results according to screen exposure variables. In conclusion, early screen exposure in prematurely born children was not found to have a direct and strong effect on daily living skills or quality of life. Developmental outcomes appear to require a comprehensive evaluation that considers biological risks and environmental factors together. The findings emphasize that in clinical practice, screen use should be evaluated not only in terms of duration but also within the context of the child's daily life organization and opportunities for active participation.
Benzer Tezler
- Febril konvülziyonlu çocuk hastaların 1 yıllık izlemi boyunca denver II gelişimsel tarama testinin değerlendirilmesi
Evaluation of denver developmental screening test II during 1 year follow up on pediatric febrile convulsion patients
HATİCE GÜNEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCumhuriyet ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLARA FÜSUN İÇAĞASIOĞLU
- Prematüre doğan çocuklarda erken okul çağı göz bulguları
The ocular findings of early school aged children born prematurely
SEDAT KÖYLÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2007
Göz HastalıklarıKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ÖZDEMİR
- Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesinde izlenen çocukluk dönemi kronik böbrek hastalıklarının klinik ve epidemiyolojik özellikleri
Clinical and epidemiological characteristics of chronic kidney diseases in childhood followed at Mersi̇n University Medical Faculty
SERHAT AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMersin ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ DELİBAŞ
- Çocuk cerrahi kliniğinde ameliyat edilen özefagus atrezili hastaların ameliyat sonrası bakımları ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Postoperative care of patients with esophageal atresia operated in pediatric surgery clinic and the assessment of their life quality
FİKRET ERSÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Çocuk CerrahisiFırat ÜniversitesiCerrahi Tıp Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. DR. ÜNAL BAKAL
- Prematüre doğum ve annenin doğum sonrası depresyonunun erken çocukluk dönemindeki davranışsal ve duygusal uyum üzerine etkisi: Aileye ve çocuğa özgü aracı mekanizmalar
The effect of premature birth and postpartum depression on the behavioral and emotional adaptation in early childhood: Environmental and child-related mediating factors
BUSE ŞENCAN KARAKUŞ