PM10 verisi kullanılan rüzgâr gücü tahmini için jaya optimizasyon algoritması tabanlı hibrit yapay sinir ağı modelinin geliştirilmesi ve performans analizi
Development and performance analysis of a jaya optimization algorithm-based hybrid artificial neural network model for wind power forecasting using PM10 data
- Tez No: 1008450
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği, Enerji, Electrical and Electronics Engineering, Energy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Rüzgâr enerjisi üretiminin kısa dönemli ve doğru bir şekilde tahmin edilmesi, enerji sistemlerinin planlanması ve işletilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu tez çalışmasında, rüzgâr enerjisi üretiminin kısa dönemli tahmin doğruluğunu artırmak amacıyla Yapay Sinir Ağları (ANN) tabanlı hibrit tahmin modelleri geliştirilmiş ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada kullanılan veri seti Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nden elde edilmiş olup analizler ilkbahar ve yaz dönemlerini kapsayan veriler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Tahmin modellerinde rüzgâr hızı, rüzgâr yönü, sıcaklık, PM10 ve geçmiş güç üretim verileri girdi parametreleri olarak kullanılmıştır. İlk olarak PM10 değişkeninin modele dahil edilmesinin tahmin performansına etkisi ANN tahmin modeliyle incelenmiş ve PM10 içermeyen veri setine kıyasla MAPE, RMSE ve MAE değerlerinde sırasıyla %6.58, %38.99 ve %63.64 oranında iyileşme sağlandığı belirlenmiştir. Ortaya çıkan sonuçlar neticesinde PM10'lu veri seti ile JAYA algoritması ile optimize edilmiş Yapay Sinir Ağı tabanlı JAYA-ANN hibrit modeli önerilmiş ve performansı ANN, VMD-ANN ve GRU-ANN modelleri ile karşılaştırılmıştır. Model performansı süreklilik referans modeli temel alınarak MAPE, RMSE ve MAE ölçütleri ile değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, önerilen JAYA-ANN hibrit modelinin yaz mevsimi için MAPE, RMSE ve MAE değerlerinin sırasıyla %8.36, 12.34 MW ve 0.73 MW, ilkbahar mevsimi için ise %12.59, 11.58 MW ve 0.58 MW olduğunu göstermiştir. Sonuçlar, JAYA-ANN modelinin daha düşük hata ile daha yüksek doğruluk sağladığını göstermektedir. Çalışma, PM10 değişkeninin etkisini inceleyerek JAYA tabanlı hibrit yaklaşım ile literatüre özgün katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Accurate short-term forecasting of wind energy production is of immense importance for the planning and operation of energy systems. In this thesis study, hybrid forecasting models based on artificial neural networks (ANN) were developed and comparatively evaluated to improve the short-term forecasting accuracy of wind energy production. The dataset used in the study was obtained from the Central Anatolia Region of Turkey, and the analyses were performed on data covering the spring and summer periods. Wind speed, wind direction, temperature, PM10, and past power production data were used as input parameters in the prediction models. First, the effect of including the PM10 variable in the model on the prediction performance was examined with the ANN prediction model, and it was determined that there was an improvement of 6.58%, 38.99%, and 63.64% in MAPE, RMSE, and MAE values, respectively, compared to the dataset without PM10. As a result, a hybrid JAYA-ANN model based on an artificial neural network optimized with the JAYA algorithm using the PM10 dataset was proposed, and its performance was compared with ANN, VMD-ANN, and GRU-ANN models. Model performance was evaluated using MAPE, RMSE, and MAE criteria based on the persistence reference model. The results obtained show that the proposed JAYA-ANN hybrid model produced MAPE, RMSE, and MAE values of 8.36%, 12.34 MW, and 0.73 MW for the summer season and 12.59%, 11.58 MW, and 0.58 MW for the spring season, respectively. The results indicate that the JAYA-ANN model achieves higher prediction accuracy with lower error compared to the other models. This study provides a novel contribution to the literature by examining the impact of the PM10 variable and employing a JAYA-based hybrid approach in wind power forecasting.
Benzer Tezler
- Design of a high-accuracy energy management system for electric vehicles and V2G approaches considering battery aging
Elektrikli araçlar için yüksek doğruluklu enerji yönetim sistemi tasarımı ve batarya yaşlanmasını dikkate alan V2G yaklaşımları
ARDA AKYILDIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ONUR GÜLBAHÇE
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ALPARSLAN ZEHİR
- Demir bazlı seramik süperiletkenlerin hazırlanması ve karakterizasyonu
Characterization and preparation of iron based ceramic superconductors
ADİL GÜLER
Doktora
Türkçe
2015
Fizik ve Fizik MühendisliğiMarmara ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZDEMİR
PROF. DR. YILDIRHAN ÖNER
- Estimation of PM10 variations in the Southeastern and Eastern Anatolia regions of Türkiye using remote sensing and statistical models
Türkiye'nin Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerindeki PM10 değişimlerinin uzaktan algılama ve ı̇statistiksel modeller kullanılarak tahmini
SULTANAY MURZAEVA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İstatistikİstanbul Teknik Üniversitesiİklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPER ÜNAL
- Socio-economic impact analysis of air pollution reduction scenarios with benmap-ce program: Dilovasi example
Hava kirliliği azaltma senaryolarının benmap-ce programı ile sosyo-ekonomık etki analizi: Dilovası örneği
ZEYNEP FERİHA ÜNAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN TOROS
- The effect of oil based power plants on air quality in Khurmala region of Iraq and assessment with GIS technique
Irak'ın Khurmala bölgesindeki petrol bazlı enerji santrallerinin hava kalitesine etkisi ve CBS tekniğiyle değerlendirilmesi
MOHAMMED MAJEED AHMED KURDI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Çevre MühendisliğiHarran ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FATİH DİLEKOĞLU