Transplant hastalarının yakınlarının organ nakli ve bağışı ile ilgili görüşlerinin incelenmesi: Nitel bir çalışma
Examining the views of relatives of transplant patients regarding organ transplantation and donation: A qualitative study
- Tez No: 1008483
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖNDER SEZER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Organ Nakli, Organ Bağışı, Böbrek Yetmezliği, Aile Hekimi, Sağlık, Organ Transplantation, Organ Donation, Kidney Failure, Family Physician, Health
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, böbrek yetmezliği nedeniyle böbrek nakli olan hastaların yakınlarının organ nakli ve bağışı ile ilgili görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Hasta yakınlarından alınan bilgilerle organ nakline nasıl karar verildiği, nakil sürecinde neler yaşandığı, bu sürecin hastalar ve hasta yakınları üzerindeki etkileri, hasta yakınlarının organ bağışı hakkındaki görüşleri, Türkiye'de organ bağışının düşük olmasının nedenleri ve organ bağışını artırmak için yapılması gerekenler ilk elden tecrübelerle ortaya çıkartılmaya çalışılmıştır. Araştırma, nitel yöntemlerle ve olgu bilim modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, böbrek yetmezliği probleminin belirgin bulgular göstermeden bir anda ortaya çıkabildiğini ve hastaların bu hastalıkla çok uzun süreler diyalize girmenin ve sık sık hastaneye gitmenin zorluklarıyla birlikte yaşadıklarını göstermiştir. Nakil sürecinde hastaların en fazla şehir dışındaki hastanelere uzun süreler gitmek zorunda kalmaktan ve uygun organ bulunması sürecinden etkilendikleri tespit edilmiştir. Nakil sürecinin hem hastalar hem de yakınları üzerinde şok olmaya, depresyona, aşırı üzüntü ve endişeye neden olan yaygın ve yıkıcı psikolojik etkileri olduğu tespit edilmiştir. Sürecin hem hastalar hem de yakınları üzerinde olumsuz fiziksel, ekonomik ve sosyal etkileri de saptanmıştır. Nakil sonrasında, hastaların kendilerini koruması ve düzenli kontrole gitmesi gerekse dahi sağlıklarına kavuşarak normal hayata ve çalışma hayatına döndükleri görülmüştür. Hasta yakınlarının organ nakli ile ilgili yaşadıkları sürecin onların organ nakli konusundaki bilgilerini artırmak ve onların daha yüksek düzeyde organ bağışını desteklemesini sağlamak açısından etkili olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan, bazı hasta yakınlarının organ nakli konusundaki yakın tecrübelerine rağmen halen organ bağışını desteklemedikleri de önemli bir bulgu olarak tespit edilmiştir. Hasta yakınları Türkiye'de organ bağışı konusundaki gönülsüzlüğü organ bağışı konusundaki bilgisizlikle, vücut bütünlüklerini korumak istemekle, korkuyla ve dini inançlarla açıklamaktadırlar. Hasta yakınları organ bağışını artırmak için farklı eğitimlerle, medya aracılığıyla ve kampanyalarla insanların bilgilendirilmesi gerektiğini önermişlerdir. Hasta yakınları hem organ bağışı düzeyeni arttırmak konusunda hem de organ yetmezliği olan hastaların teşhisi ve doğru yönlendirilmesi konusunda aile hekimlerine de rol düştüğünü düşünmektedirler.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the views of relatives of patients who underwent kidney transplantation due to kidney failure regarding organ transplantation and donation. First-hand information obtained from patients' relatives explored how the decision to undergo organ transplantation was made, the experiences during the transplantation process, the impact of this process on patients and their families, the patient relatives' views on organ donation, the perceived reasons for the low organ donation rate in Türkiye, and suggestions to increase organ donation. The research was conducted using qualitative methods and a phenomenological model. The findings demonstrated that kidney failure can develop suddenly without any obvious symptoms, and that patients face the challenges of prolonged dialysis and frequent hospital visits. It was determined that the most significant impacts on patients during the transplantation process were the long travel times to out-of-town hospitals and the process of finding a suitable organ. The transplantation process has widespread and devastating psychological effects on both patients and their families, causing shock, depression, extreme sadness, and anxiety. The process also has negative physical, economic, and social impacts on both patients and their families. After transplantation, patients were observed to regain their health and return to normal life and work, even if they needed to protect themselves and attend regular checkups. The process patients' families went through regarding organ transplantation was found to be effective in increasing their knowledge of organ transplantation and encouraging them to support organ donation at a higher level. Conversely, a significant finding was that some families, despite their close experience with organ transplantation, still do not support organ donation. Patient families explained the reluctance to donate organs in Türkiye as a lack of knowledge about organ donation, a desire to preserve their bodily integrity, fear, and religious beliefs. Patient families suggested that people should be informed through various training programs, media, and campaigns to increase organ donation. Family physicians are believed to also have a role both in increasing organ donation rates and in diagnosing and properly referring patients with organ failure.
Benzer Tezler
- Tıbbi, sosyal ve sağlık çalışanları açısından organ nakli
Medical, social and workers in terms of organ transplantantion
MURAT ZAMBAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Sağlık Kurumları YönetimiBeykent Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FİKRET GEZGİN
- Akdeniz Üniversitesi bünyesindeki öğretim elemanlarının adli otopsi ve organ nakli uygulamaları hakkındaki bilgi düzeyi, bakış açısı ve yaklaşımlarının adli tıp açısından değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
DİDAR ÇETİNER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Adli TıpAkdeniz ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR MUSTAFA KARAGÖZ
- 2004-2012 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Yoğun Bakım Ünitesinde beyin ölümü tanısı konan vakaların retrospektif olarak incelenmesi
Retrospective study of brain death patients in İstanbul University Medical Faculty Intensive Care Unit from 2004 to 2012
TUĞÇE KUŞKU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Anestezi ve Reanimasyonİstanbul ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PERİHAN ERGİN ÖZCAN
- Karaciğer nakli için bekleyen hasta ve hasta yakınlarının nakilden beklentileri ve yaşadıkları güçlükler
Expectations of patients and patient relatives waiting for liver transplants from the transplant and the difficulties they experience
TUĞBA ALTUNTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
HemşirelikGazi ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. SEVİL GÜLER DEMİR
- Karaciğer nakli“10 yıllık deneyimimiz”
Liver transplantation“our clinical 10 years experience”
CAHİDE KAHRAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Anestezi ve ReanimasyonAkdeniz ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECMİYE HADİMİOĞLU