Yarı katı topikal ilaç şekillerinde üretim prosesinin ürünün performansı üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of the production process on the performance of semi-solid topical drug forms
- Tez No: 1008496
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVGİ GÜNGÖR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Farmasötik Teknoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yarı katı topikal ilaçların terapötik performansı üzerine formülasyonlarının kalitatif (Q1) ve kantitatif (Q2) bileşimleri yanı sıra üretimlerinde uygulanan kritik proses parametreleri ile belirlenen mikroyapısal (Q3) özelliklerinin etkisi son yıllarda yayımlanmış kılavuzlarda vurgulanmaktadır. Bu tez çalışmasında; dapson ilaç molekülü model etken madde olarak seçilmiş ve emüljel formunun formülasyon bileşenleri ile üretim prosesindeki kritik parametrelerin ve ölçek büyütme işleminin ürünün mikroyapısı ve in vitro performansı üzerindeki etkilerinin Avrupa İlaç Ajansı (EMA) ve Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından yayımlanan güncel kılavuzlar doğrultusunda değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Kalite Hedefli Ürün Profili (QTPP) doğrultusunda Kritik Kalite Özellikleri (CQA) belirlenerek dapson içeren emüljel formülasyonu optimize edilmiştir. Geliştirilen formülasyon temel alınarak yardımcı maddelerin oranları ±%10 ve daha geniş aralıklarda değiştirilmiş; ayrıca sıcaklık, karıştırma ve homojenizasyon gibi kritik proses parametreleri değiştirilerek ürünün mikroyapısı ve performansı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Ayrıca ölçek büyütme işleminin etkisi de değerlendirilmiştir. Dapsonun emüljel formülasyonlarının performansı, in vitro salım (IVRT) ve in vitro permeasyon (IVPT) testleri ile analiz edilmiş; elde edilen bulgular bantla soyma (tape stripping) çalışmalarıyla desteklenmiştir. Elde edilen bulgular, formülasyon bileşimi ve üretim prosesindeki kritik parametrelerin emüljel mikroyapısını ve buna bağlı olarak dapsonun deriden permeasyonunu etkilediğini göstermiştir. Ölçek büyütme serisinde benzer performansın elde edilmesi, geliştirilen üretim prosesinin endüstriyel üretime aktarılabilir olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak bu tez, dapsonun emüljel formundaki yarı katı ürünün formülasyon bileşimi ve üretim proses parametrelerinin ürün performansı üzerindeki kritik ilişkisini ortaya koyarak güncel kılavuzlar doğrultusunda emüljel formunda geliştirilen yarı katı ürünlerin Q3 karakterizasyonunun ve in vitro performasının değerlendirilmesine yönelik kapsamlı bir bilimsel yaklaşım sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The therapeutic performance of semisolid topical drug products is increasingly recognized in recent regulatory guidance to be governed not only by their qualitative (Q1) and quantitative (Q2) composition, but also by their microstructural (Q3) attributes, which are determined by critical manufacturing process parameters. In this thesis, dapsone was selected as a model active pharmaceutical ingredient, and an emulgel dosage form was developed. The aim was to evaluate the effects of formulation components, critical process parameters, and scale-up on microstructure and in vitro performance, in accordance with current European Medicines Agency (EMA) and United States Food and Drug Administration (FDA) guidelines. A Quality Target Product Profile (QTPP) was established and Critical Quality Attributes (CQAs) were identified to guide formulation optimization. Based on the optimized formulation, excipient levels were varied within ±10% and across wider ranges. Additionally, critical process parameters such as temperature, mixing, and homogenization conditions were systematically modified. The impact of these variables, along with scale-up, on product microstructure and performance was comprehensively investigated. Performance evaluation was conducted using in vitro release testing (IVRT) and in vitro permeation testing (IVPT), supported by tape stripping studies. The findings demonstrated that both formulation composition and process parameters significantly influence the microstructure of the emulgel system and, consequently, the dermal permeation of dapsone. Comparable results obtained in the scale-up studies confirmed the robustness and transferability of the manufacturing process. Overall, this thesis provides a comprehensive scientific framework highlighting the critical interplay between Q1/Q2 composition, Q3 microstructure, and product performance.
Benzer Tezler
- Alfa bisabolol içeren farklı topikal preparatlarının hazırlanması ve optimizasyonu
Preparation and optimization of different topical preparations containing alfa bisabolol
MERVE ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMİT GÖNÜLLÜ
- Kortikosteroidlerin topikal biyoyararlanımının In Vitro ve In Vivo yaklaşımlarla değerlendirilmesi
Evaluation of topical bioavailability of corticosteroids with In Vitro and In Vivo approaches
GÜLER SARIBEY
Doktora
Türkçe
2024
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ GÜNGÖR
- Psoriasis tedavisinde uygulanmak üzere Kalsipotriol ve Klobetazol propionatı birlikte içeren topikal taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and evaluation of topical delivery systems containing Calcipotriol and Clobetasol propionate for psoriasis treatment
F. ULYA (NUMANOĞLU) BADILLI
Doktora
Türkçe
2009
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. NİLÜFER TARIMCI
- Selülitin kozmetik bakımında lipid nanopartiküler sistemlerin geliştirilmesine yönelik çalışmalar
Studies on development of lipid nanoparticulate systems for cosmetic care of cellulites
ÇAĞLA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİYASE NİLÜFER TARIMCI
- Etodolak içeren yeni topikal formülasyonların geliştirilmesive in vitro karakterizasyonu çalışmaları
Preparation of new topical formulations containing etodolac and in vitro characterization studies.
NARGIZ BATIYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERYEM SEDEF ERDAL