Panik bozuklukta psikolojik esneklik, depresyon, anksiyete, yaşam kalitesi ve damar fonksiyonları (FMD ve PWV) arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between psychological flexibility, depression, anxiety, quality of life, and vascular function (FMD and PWV) in panic disorder
- Tez No: 1008547
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET EMRAH KARADERE
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Panik bozukluk (PB), yineleyici ve beklenmedik panik ataklarla seyreden, belirgin anksiyete belirtileri ve kaçınma davranışları ile karakterize bir psikiyatrik bozukluktur. Son yıllarda, psikiyatrik bozukluklar ile kardiyovasküler sistem arasındaki ilişkinin önemi giderek daha fazla vurgulanmakta; özellikle endotelyal disfonksiyon ve arteriyel sertlik gibi vasküler göstergelerin psikopatoloji ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Bu bağlamda psikolojik esneklik, hem ruh sağlığı hem de fizyolojik işlevler açısından önemli bir değişken olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, panik bozukluğu olan bireylerde psikolojik esneklik, anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesi ile endotel fonksiyonu [akım aracılı dilatasyon (FMD)] ve arteriyel sertlik [nabız dalga hızı (PWV)] arasındaki ilişkileri incelemek ve bu değişkenlerin gruplar arası farklarını değerlendirmektir. Çalışmaya DSM-5 tanı ölçütlerine göre tanısı doğrulanan panik bozukluk hastaları ile yaş ve cinsiyet açısından benzer sağlıklı kontroller dahil edilmiştir. Katılımcılara psikolojik esneklik (AAQ-II), anksiyete düzeyi (STAI), depresyon düzeyi (HAM-D) ve yaşam kalitesi (SF-36) ölçekleri uygulanmıştır. Endotel fonksiyonu ve arteriyel sertlik sırasıyla FMD ve PWV ölçümleri ile belirlenmiştir. Veriler gruplar arası karşılaştırmalar (t- testi, MANCOVA), korelasyon, regresyon ve ROC eğrisi analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma bulguları, panik bozukluk grubunda sağlıklı kontrollere kıyasla FMD değerlerinin anlamlı düzeyde daha düşük, PWV değerlerinin ise anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Yaş, cinsiyet, BKİ ve sigara kullanımı kontrol edildikten sonra da vasküler parametrelerdeki bu farkın anlamlılığını koruduğu saptanmıştır(p=0,002). Ayrıca PB grubunda psikolojik esneklik düzeylerinin daha düşük, anksiyete ve depresyon düzeylerinin yüksek, yaşam kalitesinin ise bozulmuş olduğu saptanmıştır. Çok değişkenli analizlerde, FMD değerlerinin özellikle sosyal işlevsellik ve fiziksel rol güçlüğü ile bağımsız olarak ilişkili olduğu görülmüştür. Psikolojik esnekliğin klinik belirtiler ile vasküler parametreler arasındaki ilişkide istatistiksel olarak anlamlı bir aracı rolü saptanmamıştır. ROC analizi sonuçları, FMD'nin (%93,3 özgüllük ile) panik bozukluk varlığını öngörmede yüksek bir ayırt edici güce sahip olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, panik bozuklukta damar fonksiyonlarında belirgin bir bozulma olduğu ve bu bozulmanın öznel anksiyete şiddetinden ziyade yaşam kalitesindeki işlevsel kısıtlılıklarla daha yakından ilişkili olduğu gösterilmiştir. FMD'nin panik bozuklukta vasküler riskin değerlendirilmesinde hassas bir gösterge olabileceği düşünülmektedir. Bu bulgular, panik bozuklukta fiziksel sağlığın ve yaşam kalitesindeki işlevselliğin takibinin klinik önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Panic disorder (PD) is a psychiatric condition characterized by recurrent and unexpected panic attacks, significant anxiety symptoms, and avoidance behaviors. In recent years, the relationship between psychiatric disorders and the cardiovascular system has been increasingly emphasized, with vascular indicators such as endothelial dysfunction and arterial stiffness suggested to be associated with psychopathology. In this context, psychological flexibility stands out as a crucial variable for both mental health and physiological functions. The aim of this study is to investigate the relationships between psychological flexibility, anxiety, depression, and quality of life with endothelial function [Flow-Mediated Dilation (FMD)] and arterial stiffness [Pulse Wave Velocity (PWV)] in individuals with panic disorder, and to evaluate group differences. The study included patients with panic disorder diagnosed according to DSM-5 criteria and healthy control individuals similar in age and gender. Participants were administered the Psychological Flexibility (AAQ-II), Anxiety (STAI), Depression (HAM-D), and Quality of Life (SF-36) scales. Endothelial function and arterial stiffness were determined by FMD and PWV measurements, respectively. Data were evaluated using group comparisons (t-test, MANCOVA), correlation, regression, and ROC curve analyses. Study findings showed that FMD values were significantly lower and PWV values were significantly higher in the panic disorder group compared to healthy controls. After controlling for age, gender, BMI, and smoking status in the analysis of covariance (MANCOVA), these differences in vascular parameters remained significant ($p=0.002$). Additionally, psychological flexibility levels were lower, anxiety and depression levels were higher, and quality of life was impaired in the PD group. Multivariate analyses revealed that FMD values were independently associated particularly with social functioning and physical role limitations. Psychological flexibility did not show a statistically significant mediating role in the relationship between clinical symptoms and vascular parameters. ROC analysis results demonstrated that FMD had a high discriminative power (%93.3 specificity) in predicting the presence of panic disorder. In conclusion, it has been shown that there is a significant impairment in vascular functions in panic disorder, and this impairment is more closely related to functional limitations in quality of life rather than subjective anxiety severity. FMD is considered to be a sensitive marker for assessing vascular risk in panic disorder. These findings emphasize the clinical importance of monitoring physical health and functional quality of life in panic disorder.
Benzer Tezler
- Alopesi areatası olan çocuk ve ergenlerde anksiyete, depresyon, bilişsel esneklik ve akran zorbalığına maruziyetin incelenmesi
An investigation of anxiety, depression, cognitive flexibility, and exposure to peer bullying among children and adolescents with Alopecia areata
ŞEYMA DEMİREL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
DermatolojiTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER KUTLU
- Kabul ve kararlılık terapisini temel alan bir müdahale programının geliştirilmesi ve panik bozukluk belirtileri ve ölüm kaygısı üzerindeki etkisinin incelenmesi
Development of an intervention program based on acceptance and commitment therapy and examining its effect on panic disorder symptoms and death anxiety
AYÇA GÜRBÜZ
- Panik Bozukluk tanısı almış hastalarda yanlış baş etme stratejileri, anksiyete ve depresyon ile ilişkisi
The relationship between anxiety and depression and the false coping strategies in patients diagnosed with Panic Disorder
BURAK UĞUZ
- Anksiyete bozuklukları ve depresif bozuklukta şema modları, erken dönem uyumlu şemalar ve semptom şiddeti arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between schema modes, early adaptive schemas and symptom severity in anxiety disorders and depressive disorder
BÜŞRA ALTUNTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriUfuk ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET GÜL
- Panik bozuklukta çocukluk çağı travmalarının, aleksitiminin ve anksiyete duyarlılığının disosiyatif belirtilerle ilişkisi
The relationships of childhood traumas, alexithymia and anxiety sensitivity with dissociative symptoms in panic disorder
UFUK KOCATEPE AVCI
Doktora
Türkçe
2022
PsikolojiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SONER ÇAKMAK