Cengizli Devleti'nin inanç tutumu
The religious attitude of the Genghisid State
- Tez No: 1008635
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİ RIZA YAĞLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Cengiz Han, Dinler, Orta Asya, Cengiz Han, Religions, Central Asia
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Giresun Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Cengizli Devleti'nin XIII. yüzyıldaki yükselişini, salt askerî bir istila hareketi olarak değil; kökleri binlerce yıllık bozkır devlet geleneğine uzanan rasyonel ve kurumsal bir imparatorluk projesi olarak ele almaktadır. Tezin temel odağını, Moğol öncesi Orta Asya'nın maddi ve kültürel mirasının Cengizli meşruiyet mekanizmaları (Tengri, Kut, Nirun efsaneleri) üzerindeki etkileri ile bu meşruiyetin Cengiz Han ve ardılları döneminde nasıl birer idari enstrümana dönüştüğü oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında, bozkırın sözlü töresinden yazılı bir hukuk nizamına evrilen Yassa sistemi, kabile asabiyetini yıkan meritokratik yapı ve ruhani otoritelerin seküler devlet aklına tabi kılınma süreçleri analiz edilmektedir. Ayrıca, imparatorluğun genişleme sürecinde İslam, Hristiyanlık ve Budizm gibi evrensel dinlerle kurduğu ilişkiler; teolojik bir arayıştan ziyade devletin bekasını ve“Pax Mongolica”düzenini korumayı amaçlayan pragmatik bir inanç tutumu olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak tez, Cengizli tecrübesinin, kadim bozkır geleneklerini yerleşik dünyanın idari ve hukuki dinamikleriyle sentezleyerek Avrasya coğrafyasında kalıcı bir siyasi miras bıraktığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the rise of the Mongol Empire in the 13th century not merely as a military conquest, but as a rational and institutional imperial project whose roots extend back to a millennia-old tradition of steppe states. The thesis focuses primarily on the influence of the material and cultural heritage of pre-Mongol Central Asia on the Mongol legitimacy mechanisms (the legends of Tengri, Kut, and Nirun) and how this legitimacy was transformed into administrative instruments during the reign of Genghis Khan and his successors. Within the scope of the research, the Yassa system -which evolved from the steppe's oral traditions into a written legal code- the meritocratic structure that dismantled tribal solidarity, and the processes by which spiritual authorities were subordinated to secular state rationality are analyzed. Additionally, the relationships established with universal religions such as Islam, Christianity, and Buddhism during the empire's expansion are evaluated not as a theological quest but as a pragmatic religious stance aimed at safeguarding the state's survival and the“Pax Mongolica”order. In conclusion, the thesis demonstrates that the Mongol experience left a lasting political legacy across the Eurasian landscape by synthesizing ancient steppe traditions with the administrative and legal dynamics of the settled world.
Benzer Tezler
- İlhanlı Devleti'nin iktisadî ve malî tarihi
Economic and financial history of the Ilkhanid State
ALİCAN KİRİŞOĞLU
- Kazak Hanlığı'nın hukuk sistemi
System of law of the Kazakh Khanate
GUZAL ZAITOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HukukAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET KILINÇ
- Türkmen Şair Seydi'nin Goşgıları (Metin, Transkripsiyon, Morfoloji)
Türkmen Poet Seydi's Poems (Text, Transcription, Morphology)
OLGUN BARIŞ ÖZGÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Türk Dili ve EdebiyatıKarabük ÜniversitesiYeni Türk Dili Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET ÖKSÜZ
- Rus kaynaklarına göre buhara emîrliği'nde idari-askerî teşkilat, sosyo-ekonomik ve kültürel hayat
Administrative-military organization, socio-economic and cultural life in Bukhara emirate according to Russian sources
EMRE KESER
- Şeybânî Hanlığı: 1500 - 1599
Khanate of Shabani̇ds: 1500 - 1599
ABDULKADİR MACİT
Doktora
İngilizce
2015
TarihMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL SAFA ÜSTÜN