İlhanlı Devleti'nin iktisadî ve malî tarihi
Economic and financial history of the Ilkhanid State
- Tez No: 1001753
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KANSU EKİCİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: İlhanlı Devleti, Ilkhanid State
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bugünkü Moğolistan sınırları içinde (Karakurum) yani İç Asya'nın merkezinde Cengiz (Çinggis) Han önderliğinde temelleri atılan Büyük Moğol (Cengizli) İmparatorluğu'nun finansal organizasyonunun biçimlenmesinde bölgenin sert iklimi, coğrafi özellikleri ve bozkır kültürü belirleyici olmuştur. İklimsel şartlardan dolayı bozkırlılar yarı göçebe bir yaşam zorunda kalmışlardır. Bu yaşam biçimi çerçevesinde şekillenmiş iktisadî yaklaşım, tarih boyunca özellikle Orta Çağ'a kadar Moğol ve Türk boylarında yaygın şekilde görülmektedir. Cengiz döneminden Möngke Han'a kadar Moğol istilaları karşısında direnen çeşitli bölgelerdeki şehirler egemenlik altına alındıktan sonra Moğol aristokratlar tarafından yönetilmeye başlanmıştır. İlk aşamada, yerleşik şehir yaşamına alışık olmayan bozkırlı yönetici sınıfı, fethettiği bölgelerde çeşitli zorluklar yaşamış ve bozkırlı-şehirli (yerleşik) çatışmaları meydana gelmiştir. Ancak sürecin ilerleyen döneminde, Moğol aristokrat sınıfı İslâmlaşma ve yerelleşme etkisiyle karşılaşarak mahallî yönetim biçimine uyum sağlamıştır. Bu bağlamda, kurucusu Hûlâgû Han olan Moğolların İrân/Azerbâycân kolu İlhanlı Devleti'nin ekonomik dinamikleri çalışma konumuzun temelini teşkil etmektedir. Tarih boyunca Moğollar genellikle yıkımla ilişkilendirilse de İlhanlı döneminde zamanla halkın refahını arttırmaya yönelik çeşitli iktisâdî kalkınma faaliyetlerine girişilmiştir. İlhanlı Devleti'nde İslâm'ın kurumsallaşmasıyla birlikte Gâzân Han döneminde çok yönlü ekonomik reformlar gerçekleştirilmeye çalışılmış ve daha adil bir mâlî yönetim sağlamaya yönelik çabalar sarf edilmiştir. Ancak halefleri bu reformların sürdürülebilirliğini sağlayamamışlardır. Özellikle Ebû Sa'îd Bahadır Han zamanında çözülmeye başlayan merkezî otoritenin olumsuz etkileri İlhanlı ekonomisini de etkilemiştir. Bu çalışmada, Orta Çağ ekonomisinin temel unsurlarını oluşturan tarım, hayvancılık, toprak yönetimi, ticaret, para ekonomisi ve vergi sistemi gibi konular, İlhanlı Devleti özelinde ve başlıca kaynaklar doğrultusunda kapsamlı şekilde incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
The harsh climate, geographical features, and steppe culture of the region played a decisive role in shaping the economic organization of the Great Mongol (Genghisid) Empire, whose foundations were laid under the leadership of Genghis (Chinggis) Khan within the borders of present-day Mongolia (Karakorum), in the heart of Inner Asia. Due to climatic conditions, steppe nomads were compelled to adopt a pastoral nomadic lifestyle. The economic organization shaped by this mode of subsistence was widespread among the Mongol and Turkic tribes over the centuries, particularly up to the Medieval Period. From the reign of Genghis Khan to that of Möngke Khan, the cities in various regions that had resisted the Mongol invasions were dominated and eventually governed by Mongol aristocrats. At the initial stage, the steppe aristocracy, unfamiliar with settled urban life, encountered various difficulties in the regions they had conquered, giving rise to conflicts between nomadic groups and the sedentary population. However, in the later stages, the Mongol aristocratic class adapted to indigenous forms of governance with the influence of Islamization and local integration. Within this framework, the economic dynamics of the Ilkhanate, the Iranian/Azerbaijani branch of the Mongols founded by Hulagu Khan, constitute the focus of this study. Although Mongol rule has often been associated with destruction in the historiography, various economic development initiatives were undertaken to improve public welfare during the Ilkhanid period. Following the institutionalization of Islam in the Ilkhanate, wide-ranging economic reforms were pursued during the reign of Ghazan Khan, and efforts were made to establish a more equitable fiscal administration. However, his successors failed to sustain these reforms; thus, the gradual weakening of central authority, especially during the reign of Abu Sa'id Bahadur Khan, adversely affected the Ilkhanid economy. This study offers a comprehensive examination of such topics as agriculture, animal husbandry, land administration, trade, monetary economy, and the tax system, which constitute the core elements of Medieval economic practices, with specific reference to the Ilkhanid State and on the basis of the principal sources.
Benzer Tezler
- Hülegü Han'ın hayatı ve faaliyetleri
Hulegu Khan's life and activities
BURAK ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TarihNecmettin Erbakan ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA AKKUŞ
- XVI. yüzyılda Ulu Yörük teşekkülleri (Etrak-ı Büzürk)
In the XVI. centuries Ulu Yörük formation (Etrak-i Büzürk)
DAVUT ŞAHBAZ
- Aksarâyî'nin Musâmeretu'l-ahbâr ve musâyeretu'l-ahyâr adlı eserinde kullanılan siyasî-idarî-iktisadî-askerî ıstılah ve unvanların tespit, tahlil ve değerlendirmesi
Determination, assessment and evaluation of the political-administrated-economic-military terms and titles used in Aksarâyî's title Musâmarat al-ahbâr wa musâyarat al-ahyâr
EMRAH ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihMarmara ÜniversitesiTürk Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GAZİ OSMAN ÖZGÜDENLİ