Fen bilgisi öğretmen adaylarının STEM pedagojik alan bilgisi ile STEM etkinliklerindeki öz-yeterlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between science teacher candidates' STEM pedagogical content knowledge and their self-efficacy perceptions in STEM activities
- Tez No: 1008711
- Danışmanlar: PROF. DR. SAİT BULUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: FeTeMM, Öz yeterlilik, STEM, Self-efficacy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada Fen Bilgisi öğretmen adaylarının STEM Pedagojik Alan Bilgileri ile STEM etkinliklerindeki öz yeterlilik algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve bu ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2025- 2026 Eğitim-Öğretim yılı içerisinde Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği Lisans Programı'nda öğrenim görmekte olan 181 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada Fen Bilgisi öğretmen adaylarının; demografik özelliklerini tespit etmek için“Kişisel Bilgi Formu”, STEM pedagojik alan bilgi düzeylerini tespit etmek amacıyla geliştirilen“STEM Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği”ve STEM etkinliklerine yönelik öz yeterlilik algılarını tespit etmek için“STEM Etkinlikleri Öz Yeterlilik Algı Ölçeği”kullanılarak toplanmıştır. Araştırma sonucu elde edilen veriler istatistik analiz programlarında analiz edilmiş; normallik Shapiro–Wilk ile incelenmiş, normalliğin sağlanmaması nedeniyle ilişkiler Spearman korelasyonu, grup karşılaştırmaları ise Mann–Whitney U ve Kruskal–Wallis H testleri ile yürütülmüştür. Araştırma bulguları, Fen Bilgisi öğretmen adaylarının STEM pedagojik alan bilgileri ile STEM etkinliklerine yönelik öz-yeterlik algıları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermiştir. Öz-yeterlilik ile en yüksek ilişkinin STEM pedagojik alan bilgisi toplam puanında olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet değişkeninde, STEM pedagojik alan bilgisinin genel toplamında anlamlı farklılık bulunmazken, STEM bilgisi ve özyeterlik algısında kadın öğretmen adayları lehine sınırlı düzeyde anlamlı farklılık görülmüştür. Sınıf düzeyi, atölyeye katılma durumu, laboratuvar başarısı, materyal tasarımı ilgisi ve teknolojik araç kullanma düzeyi arttıkça öğretmen adaylarının STEM pedagojik alan bilgisi ve öz-yeterlik puanlarının yükseldiği belirlenmiştir. Genel akademik başarı ortalamasının STEM pedagojik alan bilgisi üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmazken, öz-yeterlik algısı üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, STEM pedagojik alan bilgisi ile öz- iii yeterlik algısının birbirini destekleyen ve özellikle uygulama temelli öğrenme yaşantılarıyla güçlenen iki önemli yapı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının STEM pedagojik alan bilgisi ve öz-yeterlik algılarının sınıf düzeyi ve uygulama temelli deneyimlere bağlı olarak farklılaştığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda, öğretmen yetiştirme programlarında uygulama temelli STEM deneyimlerinin artırılması ve destekleyici öğrenme ortamlarının geliştirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine the relationship between pre-service science teachers' STEM pedagogical content knowledge and their self-efficacy perceptions regarding STEM activities, as well as to examine this relationship in terms of various variables. The study group consisted of 181 pre-service science teachers enrolled in the Science Education undergraduate program at the Faculty of Education, Akdeniz University, during the 2025–2026 academic year. Data were collected using the Personal Information Form to identify participants' demographic characteristics, the STEM Pedagogical Content Knowledge Scale to determine their levels of STEM pedagogical content knowledge, and the STEM Activities Self-Efficacy Perception Scale to assess their self-efficacy perceptions regarding STEM activities. The obtained data were analyzed using statistical software. Normality was tested through the Shapiro–Wilk test, and since the assumption of normality was not met, relationships were examined using Spearman's rank correlation coefficient, while group comparisons were conducted through the Mann– Whitney U test and the Kruskal–Wallis H test. The findings indicated a positive and significant relationship between pre-service science teachers' STEM pedagogical content knowledge and their self-efficacy perceptions regarding STEM activities. The strongest relationship with selfefficacy was found in the total STEM pedagogical content knowledge score. With respect to gender, no significant difference was found in the overall STEM pedagogical content knowledge score; however, a limited but significant difference was observed in favor of female pre-service teachers in STEM knowledge and self-efficacy perception. In addition, it was determined that higher grade level, participation in workshops, laboratory achievement, interest in material design, and level of technological tool use were associated with higher levels of STEM pedagogical content knowledge and self-efficacy. While general academic grade point average did not have a significant effect on STEM pedagogical content knowledge, it was found v to have a significant effect on self-efficacy perception. Overall, the results suggest that STEM pedagogical content knowledge and self-efficacy perception are two interrelated constructs that support one another and are particularly strengthened through practice-based learning experiences. It was also concluded that pre-service teachers' STEM pedagogical content knowledge and self-efficacy perceptions varied depending on grade level and practice-based experiences. Accordingly, it is recommended that practice-based STEM experiences be increased in teacher education programs and that supportive learning environments be developed.
Benzer Tezler
- Fen bilimleri öğretmen adaylarının STEM uygulamaları öğretmen öz-yeterlik, STEM pedagojik alan bilgisi ve mesleki gelişimlerinin incelenmesi
Examination of pre-service science teachers' STEM practices, teacher self-efficacy, STEM pedagogical content knowledge and professional development
ESRA VERDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ GÜNAY BALIM
- Fen bilgisi öğretmen adaylarının TPAB temelinde STEM'e dayalı uygulamalarının ve görüşlerinin incelenmesi
Examination of science teacher candidate's practices and opinions based on TPACK based on STEM
FATMA NUR USLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimSüleyman Demirel ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE LÜTFİYE ŞENTÜRK
- Öğretmen ve öğretmen adaylarının bütünleşik STEM eğitimine yönelik teknolojik pedagojik alan bilgilerinin belirlenmesi
Determination of technological pedagogical content knowledge for integrated STEM education of teachers and prospective teachers
AYNUR GÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜCAHİT KÖSE
- Kimya odaklı çevrimiçi fen, teknoloji, mühendislik ve matematik uygulamalarının fen bilimleri öğretmen adaylarının mesleki yeterliklerine etkisi
The effects of online science, technology, engineering, mathematics application related to chemistry focused on professional competence of pre-service science teachers
EMİNE ŞAHİN TOPALCENGİZ
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURÇİN ACAR ŞEŞEN
- Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) uygulamalarının farklı bağımlı değişkenler üzerinden incelenmesi
Analyzing the effect of science technology engineering and mathematics (STEM) applications with respect to different dependent variables
ÖZGE ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimMuş Alparslan ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BEKİR YILDIRIM