Tefsiru'l-Kur'ani'l-Azim ve Safvetü't-Tefasir'in Kur'an ilimleri açısından mukayesesi
In terms of Qur'anic sciences a comparative study of Tasfir al-Qur'an al-'Aẓīm and Safwat al-Tafāsīr
- Tez No: 1008793
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HATİCE ŞAHİN AYNUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Kırâat, Ulûmü'l-Kur'ân, Tefsir, İbn Kesîr, es-Sâbûnî, Qirāʾāt, ʿUlūm al-Qur'ān, Tafsīr, Ibn Kathīr, al-Ṣābūnī
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
TEFSİRU'L-KUR'ANİ'L-AZİM VE SAFVETÜ'T-TEFASİR'İN KUR'AN İLİMLERİ AÇISINDAN MUKAYESESİ Sebahattin YILDIRIM Ondokuz Mayıs Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans, Aralık/2025 Danışman: Doç. Dr. Hatice ŞAHİN AYNUR Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm ve Safvetü't-Tefâsîr'in Kur'ân İlimleri Açısından Mukayesesi adlı çalışma, kavramsal çerçevede Kur'ân ilimleriyle ilgili temel bilgileri sunarken, bu iki tefsirin söz konusu alanlara yönelik yaklaşımlarını tespit etmeyi amaçlayan karşılaştırmalı bir araştırmadır. Ulûmü'l-Kur'ân konularına dair kavramlar, müfessirler arasında çeşitli görüş ayrılıklarına yol açmaktadır. Bu durum bazı problemlere sebebiyet vermekte olup özellikle müfessirlerin ilmî birikimleri, mensup oldukları mezhep ve yaşadıkları dönemin ilmî atmosferi, Kur'ân ilimlerine ilişkin terimlere yaklaşımlarında farklılıkların ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır. Bu sebeple farklı dönem ve metodolojik zeminde kaleme alınmış olan tefsirlerin ulûmü'l-Kur'ân terimlerine bakışlarında ihtilâf bulunup bulunmadığının tespiti önem arz etmektedir. Bu bağlamda çalışmada, İbn Kesîr'in (öl. 774/1373) rivâyet ağırlıklı Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm'i ile Muhammed Ali es-Sâbûnî'nin (1930–2021) derleme ve özet mahiyetindeki Safvetü't-Tefâsîr'i; ulûmü'l-Kur'ân konularına yaklaşımları bakımından incelenmiştir. Yaptığımız araştırmanın sonunda Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm ve Safvetü't-Tefâsîr'in ulûmü'l-Kur'ân konularına yaklaşımında müfessirlerin ilmî eğilimlerinin ve metodolojik tercihlerinin tefsirlerine büyük ölçüde yansıdığı anlaşılmıştır. Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm'de birçok Kur'ân ilimleri konusu, rivâyetler merkeze alınarak ele alınmış; sahih kabul edilen rivâyetlere bağlı kalınmış ve zorlama te'villere gidilmediği gözlemlenmiştir. Buna mukâbil Safvetü't-Tefâsîr'de ulûmü'l-Kur'ân'a dair hususların çoğu, derleyici bir üslûpla ve farklı tefsirlerden yararlanılarak değerlendirilmiş; yer yer müellifin kendi yorumlarına da yer verildiği tespit edilmiştir. Çalışmanın temel kaynaklarını adı geçen tefsirler oluşturmuş; bunun yanında müfessirlerin diğer eserleriyle klasik ve modern tefsir literatüründen de istifade edilmiştir. Dört bölümden oluşan bu çalışmanın giriş kısmında araştırmanın konusu, amacı, yöntemi ve kaynakları ele alınmıştır. Birinci bölümde İbn Kesîr ve Muhammed Ali es-Sâbûnî'nin hayatları ve yaşadıkları sosyo-kültürel ortam incelenmiş; ikinci bölümde Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm ile Safvetü't-Tefâsîr, kaynak ve yöntem açısından karşılaştırılmıştır. Üçüncü bölümde her iki tefsir, ulûmü'l-Kur'ân konuları çerçevesinde mukayese edilmiş; dördüncü bölümde ise elde edilen bulgular değerlendirilerek tefsir anlayışlarının genel bir analizi yapılmıştır. Sonuç ve değerlendirme kısmında araştırmanın neticesinde ulaşılan bulgular sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
IN TERMS OF QUR'ANIC SCIENCES A COMPARATİVE STUDY OF TASFİR AL-QUR'AN AL-'AẒĪM AND SAFWAT AL-TAFĀSĪR Sebahattin YILDIRIM Ondokuz Mayıs University Institution of Graduate Studies Department of Basic Islamic Sciences, Master's Thesis, December / 2025 Advisor: Assoc. Dr. Hatice ŞAHİN AYNUR The study titled“Comparison of Tafsīr al-Qur'ān al-'Aẓīm and Safwat al-Tafāsīr in Terms of Qur'ānic Sciences”is a comparative research that aims to present fundamental information on Qur'ānic sciences within a conceptual framework and to determine the approaches of the mentioned tafsīrs toward these fields. Concepts related to the disciplines of ʿUlūm al-Qur'ān have led to various disagreements among exegetes. This situation gives rise to certain methodological problems, as factors such as the scholarly background of the mufassir, the sectarian affiliation to which he belongs, and the intellectual atmosphere of his period can significantly influence his interpretation of Qur'ānic sciences. Therefore, identifying whether there are differences in the treatment of ʿUlūm al-Qur'ān terms in tafsīrs composed in different periods and methodological contexts is of great importance. In this regard, the present study examines the approaches of Ibn Kathīr's (d. 774/1373) narratively oriented Tafsīr al-Qur'ān al-'Aẓīm and Muhammad Alī al-Ṣābūnī's (1930–2021) concise and selective work Safwat al-Tafāsīr to the subjects of Qur'ānic sciences. At the conclusion of the research, it was found that both tafsīrs reflect the scholarly tendencies and methodological preferences of their authors to a considerable extent in their treatment of ʿUlūm al-Qur'ān. In Tafsīr al-Qur'ān al-'Aẓīm, numerous issues related to Qur'ānic sciences are addressed through a narrational approach, with strong reliance on authentic reports and without resorting to forced interpretations. In contrast, Safwat al-Tafāsīr evaluates most subjects through a compilatory method, utilizing various classical tafsīrs and occasionally incorporating the author's own explanatory remarks. While both works make use of differences in Qur'ānic readings (qirāʾāt), it was observed that Ibn Kathīr adheres more strictly to authentic readings, whereas al-Ṣābūnī employs qirāʾāt primarily as supplementary elements to support meaning. This study consists of four chapters. The introduction presents the research topic, aim, methodology, and sources. The first chapter examines the lives of Ibn Kathir and Muhammad Ali al-Sabuni and the socio-cultural contexts in which they lived. The second chapter compares Tafsir al-Qur'an al-'Azim and Safwat al-Tafasir in terms of sources and methodology. The third chapter analyzes both commentaries within the framework of Qur'anic sciences, while the fourth chapter evaluates the findings and provides a general assessment of their exegetical approaches.
Benzer Tezler
- Abdüssamed el-Gaznevî ve Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm'i
Abdussamad al-Ghaznavi and his Tafsir al-Qur?an al-Azim
FERİHAN ÖZMEN
Doktora
Türkçe
2010
DinUludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA BİLGİN
- İbn Kesîr'in Tefsîrü'l-Kur'ani'l-azîm adlı eserinde kadınlardan gelen rivayetlerin tespiti ve değerlendirilmesi
Determination and evaluation of narrations fromwomen in ibn Kathīr's Tafsīr Al-Qur'an Al-azīm
KÜBRA AKPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Dinİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ TÜTÜN
- Ahmet Haşimzâde'nin hayatı ve“Tefsîru'l-Kur'ani'l-Azîm”adlı eserinin tanıtımı
Ahmet Haşimizâde's life presentation of his work which is titled as Tefsiru'l-Kurani'l-Azim
RAHMAN NURUYEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ABDÜLAZİZ HATİP
- Şemseddin Muhammed cl-Mısrî eş-Şafiî'nin Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azim'inin Tahlil ve Tahkiki (el-Hadid Suresinin Başından el-Mümtehine Suresinin Sonuna Kadar)
تفسير القرآن العظيم لشمس الدين محمد المِصري الشافعي ت:874 هـــ من بداية سورة الحديد إلى نهاية سورة الممتحنة دراسة وتحقيقاً
SUNDUS HAYDER MERIE ALFARHAD
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL KILIÇ
- İbn Kesîr'in (ö. 774/1373) Tefsîrü'l-Kur'âni'l- Azîm Adlı Eserindeki siyer rivâyetlerinin tesbiti ve değerlendirmesi (Mekke Dönemi)
Ibn Kesîr's (d. 774/1373) in The Tafsîru'l-Qur'âni'l-Azîm in his work on the determination and evaluation of the rumors (Mecca Period)
MERAL GÖVEÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinSakarya Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR ÖZDEMİR