Alev Alatlı'nın romanlarında sosyal gerçeklik ve dönüşüm
Social reality and transformation in Alev Alatlı's novels
- Tez No: 1008904
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CENGİZ KARATAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Edebiyat Sosyolojisi, Sosyal Gerçeklik, Dönüşüm, Birey ve Toplum, sociology of literature, social reality, transformation, individual and society
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Alev Alatlı'nın Romanlarında Sosyal Gerçeklik ve Dönüşüm Toplumun dönüşümü; bireyin kimlik algısına, toplumsal kurumlarla ilişkisine tesir eder. Dönüşüm, bireyden başlayarak topluma, toplumdan bireye doğru ilerleyen çift taraflı bir süreci içerir. Bireylerden başlayan dönüşüm, toplumsal bir hüviyet kazanırken bilinçli bir tercihe dayanır; toplumun etki dairesindeki dönüşümse bireyi genel bir kabule bağlar. Modernleşmeyle birlikte küreselleşme, ideolojilerin etkisi, akılcılık, kültürel karşıtlıklar, kimlik bunalımı, insanın uyumsuz yapısı dönüşümü daha da hızlandırmıştır. Türk edebiyatında bireyin hem kimlik inşası hem de modernizm karşısındaki tutumu geniş bir şekilde ele alınmıştır. Ancak Alev Alatlı, toplumsal gerçekliğin içinde bireyin herkesleşmesini, dönüşüyormuş gibi görünmesini, postmodern insanın savunmasız bir şekilde genel kabullerin içinde yalnızlaşmasını anlatır. Alev Alatlı, romanlarında sosyal gerçeklik ve bu gerçekliğin içinde konumlanan kişilerin toplumsal dönüşüme karşı tutumlarını, bireyin dönüşüm karşısındaki çatışmasını veya teslimiyetini, kimlik arayışını irdelenmektedir. Ayrıca yabancılaşmayı, büyük yalanın ideolojilerin üzerindeki etkisini, görece ahlak anlayışının yaygınlaşmasını, insan düşüncesinin belli kalıplara hapsedilmesini, kadınların sorunlarını, farklı medeniyetlerin aynı dönüşüm aşamasından geçmesini birey üzerinden sorgulayarak toplumsal yorumlarda bulunmaktadır. Bu açıdan onun romanları sosyolojik çıkarımlar yapmak için okuyucuya veriler sunmaktadır. Alev Alatlı, romanlarında bireyin çoğu zaman dönüşemediğini, toplumsal gerçekliğin bireyi kendi kimlik ediniminden uzaklaşmasını, postmodern anlayışın insanı bir anlam krizine sürüklemesini sorgulamıştır. Tezimiz, bireyin toplumsal algılar tarafından kuşatılmasını, kimlik çatışmasını ve bireysel iradeyle toplumsal gerçeklik arasındaki gerilimi merkeze almaktadır. Bu çalışmanın amacı, Alev Alatlı'nın romanlarını sosyal gerçeklik ve dönüşüm problemi çerçevesinde ele alarak edebiyat sosyolojisi alanına özgün bir katkı sunmaktır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Social Reality And Transformation İn Alev Alatlı's Novels Societal transformation affects an individual's perception of identity and their relationship with social institutions. Transformation involves a two-way process, starting from the individual, moving to society, and then back to the individual. Transformation that begins with individuals takes on a social character and is based on a conscious choice; transformation within the sphere of influence of society, on the other hand, binds the individual to general acceptance. Modernization, along with globalization, the influence of ideologies, rationality, cultural contrasts, identity crises, and the inherently incompatible nature of humanity, has further accelerated transformation. In Turkish literature, both the construction of individual identity and their attitude towards modernism have been extensively discussed. However, Alev Alatlı describes how individuals become like everyone else within social reality, seemingly transforming, and how the publications of the postmodern individual somehow become isolated within generally accepted norms. In her novels, Alev Alatlı explores social reality and the attitudes of individuals within that reality towards social transformation, the individual's conflict or submission to transformation, and their search for identity. Furthermore, she offers social commentary by examining alienation, the impact of the great lie on ideologies, the spread of relative morality, the confinement of human thought within certain frameworks, women's issues, and the fact that different civilizations undergo the same transformation phase, all through the lens of the individual. In this respect, her novels provide the reader with data for making sociological inferences. In her novels, Alev Alatlı explores the idea that individuals often fail to transform themselves, how social reality alienates individuals from their own identity formation, and how postmodern thought plunges humanity into a crisis of meaning. Our thesis focuses on the individual's entanglement by societal perceptions, identity conflict, and the tension between individual will and social reality. The aim of this study is to make an original contribution to the field of literary sociology by examining Alev Alatlı's novels within the framework of social reality and the problem of transformation.
Benzer Tezler
- Bakhtin'in diyaloji ve heteroglossia kavramları bağlamında Alev Alatlı'nın Orda Kimse Var mı? roman dizisinde çokseslilik
In context of Bakhtin's dialogism and heteroglossia concepts, polyphony in Alev Alatli's“is there anybody there”novel series
İSMAİL TOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıYıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜNİRE KEVSER BAŞ
- Oğuz Atay ve Alev Alatlı`nın romanlarında aydın ve yabancılaşma sorunu: Karşılaştırmalı bir edebiyat sosyolojisi çalışması
Intellectual and alination problem in Oğuz Atay and Alev Alatlı`s novels: A comparative study in literature sociology
MEHMET SEVGİLİ
- Alev Alatlı'nın romanları üzerine bir inceleme
An analyse on novels of Alev Alatlı
KUBİLAY ÜNSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Türk Dili ve EdebiyatıMuğla ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
DR. VEDAT KURUKAFA
- Özne-iktidar ilişkisi bağlamında Alev Alatlı'nın romanlarının incelenmesi
Investigation of the subject and power the analysis of Alev Alatlı novels
NİLÜFER AKA ERDEM
Doktora
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıArdahan ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MİTAT DURMUŞ
- Alev Alatlı'nın romanlarında modernizm ve postmodernizmin yansımaları
Modernist and postmodernist reflections in Alev Alatlı's novels
TUĞBA ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SIDIKA DİLEK YALÇIN ÇELİK