İlkokul sosyal bilgiler dersinde STEAM uygulamalarının öğrencilerin akademik başarılarına, tutumlarına ve yaratıcı düşünme becerilerine etkisi: Bir karma yöntem araştırması
The impact of STEAM applications on students' academic achievement, attitudes and creative thinking skills in primary school social studies: A mixed methods research
- Tez No: 1008966
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEREN ÇEVİK KANSU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: STEAM eğitimi, STEAM education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı ilkokul sosyal bilgiler dersinde uygulanan STEAM etkinliklerinin öğrencilerin akademik başarı, tutum ve yaratıcı düşünme becerilerine yönelik etkisini belirlemek ve bu etkilerin öğrenci ürün dosyaları, görüşmeler ve gözlemler ile nasıl desteklendiğini incelemektir. Karma yöntemler araştırmasına göre tasarlanan çalışmada eş zamanlı desen kullanılmıştır. Bu kapsamda araştırmanın nicel boyutunda çalışma grubunun belirlenmesinde tipik durum örneklemesi temel alınmıştır. Bu örnekleme yöntemine göre seçilen Sivas ilinde bir devlet ilkokulundaki 4. sınıflara ön testler uygulanmış ve denkliği sağlanan iki şube seçilmiştir. Sınıflardan biri deney, diğeri kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Nicel veriler deney ve kontrol grubu öğrencilerinden, nitel veriler yalnızca deney grubundan toplanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda seçilen deney grubu öğrencileri ölçüt örnekleme yöntemine göre seçilmiştir. Araştırmanın nicel verileri; araştırmacı tarafından hazırlanan Ekonomik Faaliyetler Akademik Başarı Testi, Torrance Yaratıcı Düşünme Testleri ve Sosyal Bilgiler Dersi Tutum Ölçeği yoluyla toplanmıştır. Nitel veri toplama aracı olarak ise uygulama sürecinde öğrenci ürün dosyaları, gözlemler ve görüşme formu kullanılmıştır. Uygulama öncesinde Ekonomik Faaliyetler ünitesine yönelik kazanımların esas alındığı STEAM etkinlikleri hazırlanmıştır. Nicel veriler karışık desenlerde faktöriyel ANOVA, Mann Whitney U Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile; nitel veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Veri entegrasyonu ise desen, yöntem, yorumlama ve raporlama düzeyinde yapılmıştır. Araştırmanın nicel bulgularına göre akademik başarı, derse yönelik tutum ve yaratıcılık puanları arasında deney grubu lehine anlamlı fark olduğu görülmüştür. Nitel bulgular ise öğrencilerin süreçte eğlenceli ve anlamlı bir öğrenme deneyimi sunduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda sosyal bilgiler dersinde uygulanan STEAM eğitiminin öğrenci başarısını artıran, öğrencilerin derse yönelik tutumlarını pozitif anlamda değiştiren, yaratıcılık becerilerini geliştiren, derse yönelik ilgilerini artırarak öğrenmeyi zevkli hale getiren etkili bir öğretim yöntemi olduğu söylenebilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to determine the effect of STEAM-based activities implemented in social studies lessons on students' academic achievement, attitudes, and creative thinking skills, and to examine how these effects are supported by student portfolios, interviews, and observations. Designed according to mixed methods research, the study utilized a concurrent design. In this context, typical case sampling was used to determine the study group in the quantitative dimension of the research. According to this sampling method, pre-tests were administered to 4th grade classes in a state primary school in Sivas province, and two classes were selected as equivalent. One class was designated as the experimental group, and the other as the control group. Quantitative data were collected from students in both the experimental and control groups, while qualitative data were collected only from the experimental group. The students in the experimental group, selected for the qualitative dimension of the research, were chosen using criterion sampling. Quantitative data were collected through the Academic Achievement Test, the Torrance Creative Thinking Skills Test, and Social Studies Lesson Attitude Scale, all prepared by the researcher. As qualitative data collection tools, student portfolios, observations, and interview forms were used during the implementation process. Prior to the implementation, STEAM activities based on the learning outcomes of the Economic Activities unit were prepared. Quantitative data were analyzed using factorial ANOVA, Mann Whitney U Test, and Wilcoxon Signed-Rank Test in mixed designs; qualitative data were analyzed using content analysis. Data integration was performed at the design, method, interpretation, and reporting levels. According to the quantitative findings of the research, a significant difference was observed in favor of the experimental group in terms of academic achievement, attitude towards the lesson, and creativity scores. The qualitative findings reveal that the students had a fun and meaningful learning experience during the process. In this context, it can be said that STEAM education applied in social studies lessons is an effective teaching method that increases student success, positively changes their attitudes towards the lesson, develops their creativity skills, and makes learning enjoyable by increasing their interest in the lesson.
Benzer Tezler
- STEM ile Bütünleştirilmiş Sosyal Bilgiler (SSTEM): Bir Karma Yöntem Araştırması
STEM integrated social studies (SSTEM): A mixed method research
VEYSEL KARAKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe ÜniversitesiSınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA SELANİK AY
- Potentialities for and limits to inclusion by education: The case of Syrian children's education in Turkey and child labour
Eğitim tarafından içermede potansiyeller ve limitler: Türkiye'deki Suriyeli çocukların eğitimi ve çocuk işçiliği
YASEMİN KIZILOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Sosyal HizmetOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OKYAYUZ
- İlkokul sosyal bilgiler dersinde STEM uygulamalarının öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of STEM applications on students' 21st century skills in primary school social studies course
FATİH ACAR
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL OĞUZ HAÇAT
- STEM temelli sürdürülebilirlik eğitiminin çevre okuryazarlığı, sürdürülebilir yaşam ve 21. yüzyıl becerileri üzerine etkisi
The impact of STEM-based sustainability education on environmental literacy, sustainable living skills and 21st century skills
FATİH KAVAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGiresun ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM DURAN
- İlkokul sosyal bilgiler dersinde kazandırılan değerlerle ilgili sınıf öğretmenlerinin görüşleri
Primary school teachers' views on the values acquired in social studies course in primary schools
FETHİYE ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimAtatürk Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ YILDIZ