Narsisistik kişilik özellikleri ve somatizasyon arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracılık rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of psychological resilience in the relationship between narcissistic personality traits and somatization
- Tez No: 1009074
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN BOZANOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Rumeli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, narsisistik kişilik özellikleri ile somatizasyon arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracı rolünü incelemektir. Literatürde narsisizmin bireylerin psikososyal uyumunu olumsuz etkilediği ve somatik şikâyetlere zemin hazırladığı vurgulanmaktadır. Bununla birlikte, psikolojik esnekliğin stresli yaşam olaylarına uyum sağlamada koruyucu bir faktör olduğu yönünde bulgular mevcuttur. Bu bağlamda çalışmada, narsisizmin somatizasyon üzerindeki etkisi psikolojik esneklik aracılığıyla açıklanmıştır. Mevcut çalışma örneklemi, Türkiye'deki 18 ile 65 yaş arasında 386 kadın ve 140 erkek olmak üzere toplam 526 bireyden oluşmaktadır. Araştırma, nicel ve ilişkisel tarama deseninde planlanmıştır. Çalışmanın verileri çevrim içi anket formu aracılığıyla toplanmmıştır. Çalışmada araştırmacı tarafından oluşturulan Demografik Bilgi Formu, Beş Faktör Narsisizm Ölçeği-Kısa Form (FFNI-SF), Bradford Somatik Envanteri (BSI-44) ve Psikolojik Esneklik Ölçeği kullanılarak veriler elde edilmiştir. Analizlerde öncelikle tanımlayıcı istatistikler, daha sonra ise Hayes'in PROCESS makrosu ile aracılık analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, narsisistik kişilik özelliklerinin somatizasyon (bedenselleştirme) üzerindeki etkisinde psikolojik esnekliğin kısmi aracılık rolü üstlendiği bulunmuştur. Kırılgan narsisizm ile somatizasyon arasındaki ilişkinin psikolojik esneklik değişkeni üzerinden şekillendiği saptanmıştır. Kırılgan narsisizmin somatizasyonu doğrudan yordamasının yanı sıra, psikolojik esnekliği de anlamlı düzeyde düşürdüğü; buna karşın psikolojik esnekliğin somatizasyon belirtilerini azaltan koruyucu bir mekanizma işlevi gördüğü saptanmıştır. Bununla birlikte, büyüklenmeci narsisizm ile somatizasyon arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracı bir işlev gördüğünü ortaya koymuştur. Buna göre, büyüklenmeci narsisistik özellikler somatizasyon düzeyini doğrudan ve anlamlı bir şekilde artırmanın yanı sıra, psikolojik esnekliği de negatif yönde etkileyerek bireyin bedenselleştirme eğilimini dolaylı yoldan güçlendirmiştir.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study is to examine the mediating role of psychological flexibility in the relationship between narcissistic personality traits and somatization. The literature emphasizes that narcissism negatively impacts individuals' psychosocial adjustment and predisposes them to somatic complaints. Conversely, findings suggest that psychological flexibility serves as a protective factor in adapting to stressful life events. In this context, the study explains the impact of narcissism on somatization through the mechanism of psychological flexibility. The sample of the study consists of a total of 526 individuals in Turkey, aged between 18 and 65, including 386 females and 140 males. The research was designed using a quantitative and correlational survey method. Data were collected via an online survey form, utilizing a Demographic Information Form, the Five-Factor Narcissism Inventory-Short Form (FFNI-SF), the Bradford Somatic Inventory (BSI-44), and the Psychological Flexibility Scale. Data analysis included descriptive statistics followed by mediation analysis conducted using Hayes' PROCESS macro. The results indicated that psychological flexibility plays a partial mediating role in the effect of narcissistic personality traits on somatization. It was determined that the relationship between vulnerable narcissism and somatization is shaped through the variable of psychological flexibility. Specifically, while vulnerable narcissism directly predicts somatization, it significantly reduces psychological flexibility; in contrast, psychological flexibility functions as a protective mechanism that diminishes somatization symptoms. Furthermore, the findings revealed that psychological flexibility also serves a mediating function in the relationship between grandiose narcissism and somatization. Accordingly, grandiose narcissistic traits not only directly and significantly increase somatization levels but also indirectly strengthen the individual's tendency toward somatization by negatively affecting psychological flexibility.
Benzer Tezler
- Genç erişkinlerde problemli sosyal medya kullanımının narsisistik kişilik özellikleri ve psikolojik belirtilerle ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of problematic social media use with narcissistic personality traits and psychological symptoms in young adults
VEYSEL GÖKHAN KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NECMETTİN AKSOY
- Beliren yetişkinlik döneminde bağlanma stillerinin somatizasyon ve narsistik kişilik özellikleri ile ilişkisinin incelenmesi
An examination of the relationship between attachment styles, somatization, and narcissistic personality traits in emerging adulthood
BUSENUR ERKOYUNCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN DEMİR
- Nesne ilişkileri ve somatizasyon arasındaki ilişkide narsisizmin aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of narcissism in the relationship between object relations and somatization
GÜLFEM MAKARACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Gedik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BARKAN ESKİİLİ
- Narsisistik kişilik özellikleri olan ve olmayan genç yetişkin bireylerdeki homofobinin ve saldırganlık eğiliminin karşılaştırılması
The comparison of homophobia and violent tendencies in young adults with and without narcissistic traits
CEREN ÖZÜGÜÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT KADRİ GÜLTEKİN
- Narsisistik kişilik özellikleri ile hatayla ilişkili utanç ve suçluluk duygusu ve şiddete yönelik tutumlar arasındaki ilişkiler
The relationships between narcissistic personality traits and offence-related feelings of shame and guilt and attitudes towards violence
TİLBE ÖZARABACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYDEH FARAJİ