Algılanan ebeveyn tutumları ile ontolojik iyi oluş arasındaki ilişkide bilişsel çarpıtmalar ile mutlak gerçek ihtiyacının aracı rolü
The mediating role of cognitive distortions and the need for absolute truth in the relationship between perceived parental attitudes and ontological well-being
- Tez No: 1009084
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ YAZICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Rumeli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bireylerin iyi oluşunu etkileyen faktörlerin ve ebeveyn tutumlarının bilişsel yapı ile varoluşsal iyi oluş üzerindeki rolünün anlaşılması, kuramsal ve klinik açıdan önemli bir araştırma alanıdır. Bu çalışma, 18-65 yaş arası 411 yetişkin katılımcı üzerinde algılanan ebeveyn tutumlarının (demokratik, koruyucu-istekçi, otoriter) ontolojik iyi oluş üzerindeki etkisini ve bu ilişkide bilişsel çarpıtmalar ile mutlak gerçek ihtiyacının aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. İlişkisel tarama modelindeki araştırmada veriler; Algılanan Ana Baba Tutum Ölçeği, Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği, Mutlak Gerçek İhtiyacı Ölçeği ve Ontolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılarak toplanmış ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, otoriter ve koruyucu-istekçi ebeveyn tutumlarının bireylerin bilişsel çarpıtmalarını artırdığını; artan bilişsel çarpıtmaların ise ontolojik iyi oluşu anlamlı düzeyde düşürdüğünü göstermiştir. Hipotezlerin aksine, Mutlak Gerçek İhtiyacının iyi oluş üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmamış ve aracı rolü doğrulanmamıştır. Buna karşın, otoriter ebeveyn tutumunun ontolojik iyi oluşu hem bilişsel çarpıtmalar üzerinden dolaylı hem de doğrudan negatif yönde etkilediği belirlenmiş ve Kısmi Aracılık Modeli ortaya çıkmıştır. Bu bulgular, erken dönem ebeveyn deneyimlerinin yetişkinlikteki varoluşsal iyi oluş üzerindeki etkisini göstererek, terapötik müdahalelerde gelişimsel kökenlerin de ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Understanding the factors that influence individuals' well-being and the role of parental attitudes in shaping cognitive structures and existential well-being represents an important area of inquiry in both theoretical and clinical psychology. This study aims to examine the effects of perceived parental attitudes (democratic, overprotective-demanding, and authoritarian) on ontological well-being among 411 adults aged 18–65, as well as the mediating roles of cognitive distortions and the need for absolute truth in this relationship. Designed within a correlational research framework, data were collected using the Perceived Parental Attitude Scale, the Cognitive Distortions Scale, the Need for Absolute Truth Scale, and the Ontological Well-Being Scale, and analyzed through Structural Equation Modeling (SEM). The findings indicated that authoritarian and overprotective-demanding parental attitudes significantly increased cognitive distortions, and that increased cognitive distortions significantly decreased ontological well-being. Contrary to the hypotheses, the Need for Absolute Truth did not have a significant effect on well-being, and its mediating role was not supported. However, authoritarian parental attitude negatively affected ontological well-being both directly and indirectly through cognitive distortions, supporting a partial mediation model. These results demonstrate the impact of early parental experiences on existential wellbeing in adulthood and emphasize the importance of addressing developmental origins, in addition to current cognitive processes, in therapeutic interventions.
Benzer Tezler
- Algılanan anne tutumları ile zorbalık mağduriyet ilişkisinde ontolojik iyi oluşun aracılık rolü
The mediator role of ontological well-being in the relationship of bullying and vistimization and percieved parental attitude
AYŞEGÜL KARADEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÇİĞDEM KOŞE DEMİRAY
- Kanser hastası çocuklara sahip ebeveynlerde psikolojik yardım tutumları ve psikososyal etkilerin incelenmesi: Sosyal destek, başa çıkma tutumları ve şefkat yorgunluğu
Psychological aid attitudes and psychosocial impacts in parents with cancer patients with children: Social support, coping attitudes, and compassion fatigue
ŞULE AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ZEKAVET KABASAKAL
- Hemofili nedeni ile profilaksi alan ve almayan hastaların yaşam kalite standartlarının değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life standards of patients with and without prophylaxis due to hemophilia
MERVE KILIÇ ÇİL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖNÜL AYDOĞAN
- Algılanan ebeveyn tutumları ile ergenlerin gelecek beklentileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of relationships between perceived parental attitudes and future expectations of adolescents
NESRA AYGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiBiruni ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN KULAKSIZOĞLU
- Algılanan ebeveyn tutumları ile sosyal kaygı arasındaki ilişkide öz duyarlılık, ilişkilere dair inançlar ve bilişsel çarpıtmaların aracı rolü
The mediator role of self-compassion, interpersonal beliefs and cognitive distortions in the association between perceived parental attitudes and social anxiety
DURİYE KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK BAHTİYAR