How do stereotype content model perceptions of epistemic sources predict conspiracy beliefs?
Epistemik kaynaklara yönelik kalıpyargı içerik modeli algıları komplo inançlarını nasıl öngörür?
- Tez No: 1009088
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SİNAN ALPER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yaşar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kurumlara ve epistemik otorite olarak görülen kişilere karşı güvensizlik artmaktadır. Bu nedenle, insanların neden komplo teorilerine inandığını anlamak özellikle önemli hale gelmiştir. Bu tezde, genişletilmiş Stereotip İçerik Modelinin dört boyutunun (sosyallik, ahlak, yetkinlik ve girişkenlik) doktorlar, akademisyenler, gazeteciler ve hükümet yetkilileri hakkındaki komplo teorileriyle nasıl ilişkili olduğuna odaklanıyoruz. Birleşik Krallık (N = 290) ve ABD'den (N = 289) ulusal temsil niteliğinde örneklemlerle iki kültürlerarası çalışma gerçekleştirdik. Katılımcılar hem genel komplo teorilerine olan inançlarını hem de her bir mesleğe ilişkin inançlarını bildirdiler. Ayrıca, her bir grubu dört SCM boyutu üzerinden değerlendirdiler. Her iki çalışmada da belirgin bir örüntü ortaya çıktı: Bir meslek ahlaki açıdan daha az değerli olarak algılandığında, o gruba ilişkin komplo teorilerine olan inançlar yüksek oluyordu. Yetkinlik, sosyallik ve girişkenliğin etkileri daha az istikrarlıydı ve meslekler ve ülkeler arasında farklılık gösteriyordu. Ancak ahlak, korelasyon, regresyon ve rastgele orman analizlerinde en tutarlı öngörücü olmaya devam etti. Girişkenlik, özellikle akademisyenler ve doktorlar için ABD örnekleminde daha belirgin bir rol oynadı. Bu bulgular, epistemik güvenin şekillenmesinde ahlaki yargının önemini göstermektedir. Komplo teorilerine olan inançların sadece bilginin kendisiyle değil, aynı zamanda bu bilgiyi sağlayan kişilerin nasıl algılandıklarıyla da ilgili olduğunu göstermektedir. Mesleğe özgü komplo teorilerine yönelik yeni bir ölçek sunan bu çalışma, literatüre katkıda bulunmakta ve yanlış bilginin şekillendirdiği bir ortamda ahlaki güvenilirliği vurgulayan iletişim stratejilerinin gerekliliğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
There is growing mistrust toward institutions and those seen as epistemic authorities. Because of this, understanding why people believe conspiracy beliefs has become especially important. In this thesis, I focus on how four dimensions of the extended Stereotype Content Model (sociability, morality, competence, and assertiveness) relate to conspiracy beliefs about doctors, academics, journalists, and government officials. I conducted two cross-cultural studies with nationally representative samples from the UK (N = 290) and the US (N = 289). Participants reported both their general conspiracy beliefs and their beliefs about each profession. They also evaluated each group on the four SCM dimensions. One pattern was clear across both studies, when a profession was perceived as less moral, believing conspiracy theories about that group were high. The effects of competence, sociability, and assertiveness were less stable and varied across professions and countries. However, morality continued to be the most consistent predictor in correlation, regression, and random forest analyses. Assertiveness played a more noticeable role in the US sample, especially for academics and doctors. These findings shows us the importance of moral judgment in shaping epistemic trust. They suggest that conspiracy beliefs are not only about information itself, but also about how the people who provide that information are perceived. By introducing a new scale for profession-specific conspiracy beliefs, this study contributes to the literature and shows us the need for communication strategies that emphasize moral credibility in an environment shaped by misinformation.
Benzer Tezler
- Turkish return migration from Western Europe
Başlık çevirisi yok
FİLİZ KÜNÜROĞLU
Doktora
İngilizce
2015
Siyasal BilimlerTılburg UnıversıtyPROF. KUTLAY YAĞMUR
PROF. FONS VAN DE VIJVER
PROF. SJAAK KROON
- Yapay zekâ ve demokrasi
Artificial intelligence and democracy
AYŞE NUR YAZICILAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞULE ÖZSOY BOYUNSUZ
- Sağlık iletişimi perspektifinden Türkiye'deki 65 yaş ve üstü bireyleri anlamak: Sağlık ve yaşlanmaya ilişkin algı, tutum ve davranışlar üzerine bir araştırma
Understanding people aged 65 and over in Türkiye from a health communication perspective: A Study on perceptions, attitudes, and behaviors regarding health and aging
YAŞAR ŞEKERCİ
Doktora
Türkçe
2024
Halkla İlişkilerGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAYE ASLI SANCAR DEMREN
- Historical representation of women in leadership: A mixed-method analysis of enablers and barriers of women's progression in higher education
Kadınların liderlikteki tarihi temsili: Kadınların yükseköğretimde ilerlemelerini kolaylaştıran ve engelleyen faktörlerin bir karma yöntem analizi
ÖZLEM BAYKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. MERVE ZAYİM KURTAY
- Cinsiyete bağlı toplumsallaşmada televizyonun rolü: reklamların içerik çözümlemesi
Başlık çevirisi yok
NASRİN SHAHİN