Pop Art'ın türk afiş tasarımına etkileri
The influence of Pop Art on Turkish poster design
- Tez No: 1009129
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ASAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Grafik tasarımı, Kültürel afişler, Türk grafik sanatı, Graphic design, Cultural posters, Turkish graphic art
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Topkapı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Grafik Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Grafik Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
20. Yüzyılın önemli sanat akımlarından biri olan Pop Art akımı, gündelik yaşam nesnelerini ve popüler kültür ögelerini sanatın merkezine yerleştirerek, geleneksel sanat anlayışına farklı bir bakış açısı kazandırmıştır. Sanatın elitist çevrelerden çıkarak geniş kitlelere ulaşmasına katkı sağlayan bu akım, başta Amerika ve İngiltere olmak üzere Batı dünyasında büyük bir etki yaratmıştır. Zamanla Türkiye'de de sanat ve tasarım alanında etkileri gözlemlenmeye başlanan Pop Art akımı, yerel sanatçı ve tasarımcılar tarafından özgün bir şekilde yorumlanmıştır. Bu tez, 1950–2000 yılları arasında Pop Art'ın Türkiye'deki afiş estetiğine yansımalarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada, Pop Art'ın tarihsel gelişimi, tüketim ve popüler kültür ile olan ilişkisi teorik bir çerçevede ele alınmış; bu akımın grafik tasarıma ve afiş estetiğine olan katkıları değerlendirilmiştir. Türkiye'de Pop Art etkisinin gelişim süreci sosyo-kültürel bağlamda incelenmiş, Türk afiş tasarımında bu etkilerin nasıl tezahür ettiği araştırılmıştır. Tez kapsamında Sadık Karamustafa, Mengü Ertel, Bülent Erkmen, Yurdaer Altıntaş ve Emre Senan'ın afiş tasarımları incelenmiştir. Bu tasarımcıların üretimleri, Pop Art estetiğinin doğrudan bir alıntı biçiminde mi yoksa dolaylı görsel izler aracılığıyla mı afiş diline yansıdığı sorusu çerçevesinde ele alınmıştır. Araştırma nitel yöntemle yürütülmüş; Salt Araştırma ve Google Arts & Culture başta olmak üzere erişilebilir dijital arşivlerden seçilen 26 afiş, biçimsel ve içeriksel analiz yoluyla değerlendirilmiştir. İncelemelerde tipografik tercihler, görsel hiyerarşi, kompozisyon kurgusu, popüler kültür göstergeleri ve mesajın iletim biçimi temel ölçütler olarak kullanılmıştır. Sonuç olarak, Pop Art'ın grafik tasarım ve afiş alanına olan katkıları Türkiye özelinde gözlenmeye çalışılmış; sanat, tasarım, medya ve tüketim ilişkisi bağlamında kavramsal bir değerlendirme sunulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda tez, Türk grafik tasarım tarihi literatürüne Pop Art estetiği üzerinden eleştirel ve temkinli bir değerlendirme sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
Pop Art, one of the significant art movements of the twentieth century, introduced a new perspective to traditional art by placing everyday objects and elements of popular culture at the center of artistic production. By contributing to the expansion of art beyond elitist circles and enabling it to reach broader audiences, the movement had a considerable impact on the Western world, particularly in the United States and the United Kingdom. Over time, Pop Art began to show observable influences within the fields of art and design in Turkey, where it was interpreted in distinctive ways by local artists and graphic designers. This thesis aims to examine the reflections of Pop Art on poster aesthetics in Turkey between 1950 and 2000. Within the study, the historical development of Pop Art and its relationship with consumption and popular culture are addressed through a theoretical framework, while the movement's contributions to graphic design and poster aesthetics are evaluated. The development of Pop Art influences in Turkey is examined within a socio-cultural context, and the ways in which these influences manifest in Turkish poster design are explored. The study focuses on the poster designs of Sadık Karamustafa, Mengü Ertel, Bülent Erkmen, Yurdaer Altıntaş, and Emre Senan. The works of these designers are analyzed in order to discuss whether Pop Art aesthetics are reflected in poster design through direct visual references or through indirect and interpretive traces. The research is conducted using a qualitative methodology. A total of 26 posters selected from accessible digital archives, primarily SALT Research and Google Arts & Culture, are examined through formal and contextual analysis. Typographic choices, visual hierarchy, compositional structure, popular culture indicators, and methods of message transmission constitute the main criteria of analysis. As a result, the study seeks to observe the contributions of Pop Art to graphic design and poster design within the Turkish context and offers a conceptual evaluation grounded in the relationship between art, design, media, and consumption. In this respect, the thesis aims to provide a critical and cautious contribution to the literature on the history of Turkish graphic design through the perspective of Pop Art aesthetics.
Benzer Tezler
- Budama ve yapraktan gübrelemenin Edremit yağlık zeytin çeşidine meyve verim ve kalitesine etkileri üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA TAN
- Türk Pop müzik kültüründe Anadolu Rock müziği temsilcileri ve kullanılan halk türkülerinin analizi
Analysis of Anadolu Rock music represantatives in Turkish Pop music culture and folk songs existing in their art
ALPER ALPAR
- Pop art döneminin Türk özgün baskı resim ve plastik sanatlar üzerine etkileri
The effeces of pop art period on Turkish press and plastic arts
BURAK ERİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Güzel SanatlarYaşar ÜniversitesiGrafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEDAT UMUR TÜRKER
- Pop Art'ın grafik tasarım üzerindeki etkisi
The effects of Pop Art on graphic design
NURTEN SOĞUKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Güzel Sanatlarİstanbul Arel ÜniversitesiGrafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
PROF. GÜLER ERTAN