Geri Dön

Annenin kaygı, stres ve çocuğunun davranışları ile ilgili algı durumunun çocuğun tuvalet eğitimi süreci üzerine olan etkilerinin boylamsal olarak incelenmesi

Longitudinal study of the effects of the mother's anxiety, stress and perception of their child's behavior on the child's toilet training process

PDF İndir

  1. Tez No: 1009161
  2. Yazar: BERİTAN CEVİZCİ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. FİLİZ ORHON
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Tuvalet Eğitimi, Maternal Stres, Maternal Anksiyete, Çocuk, Müdahale, Toilet Training, Maternal Stress, Maternal Anxiety, Child, Intervention
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş: Tuvalet eğitimi süreci, çocuğun gece ve gündüz mesane ve barsak kontrolünü sağlaması ve bu faaliyeti bağımsız bir şekilde gerçekleştirebilmesini mümkün kılan kritik bir evre olarak kabul edilir. Tuvalet eğitimi becerisi çocuğun hayatındaki önemli gelişimsel dönüm noktalarından biri olup ebeveyn-çocuk arasındaki ilişki bu süreçte önemli olmaktadır. Tuvalet eğitimi sürecinde ebeveyn ve çocuk arasındaki iletişim problemleri ve süreç sırasında çocuk üzerinde baskı kurulması gibi olumsuz durumların ileri dönemde işeme bozuklukları, enürezis, enkoprezis ve kabızlık gibi sorunlara yol açabildiği bilinmektedir. Literatürde tuvalet eğitimi sürecine başlamadan önce ve süreç boyunca çocuklarıyla birlikte bu süreci deneyimleyen anne-babanın ruhsal durumlarının, kaygı ve stres düzeylerinin değerlendirildiği ve ebeveyn kaygı ve stresinin çocuğun tuvalet eğitimi sürecine olan etkilerinin doğrudan incelendiği bir çalışmaya rastlanmamıştır. Amaç: Bu çalışmada, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniği'nde çocuk sağlığı izlemi yapılan ve tuvalet eğitimine henüz başlamamış çocuklarda tuvalet eğitimi sürecinin ve etkileyen etmenlerin boylamsal olarak değerlendirilmesi ve annelerin sosyodemografik özelliklerinin, bu süreçteki anksiyete ve stres düzeylerinin ve annenin çocuğunun davranışları ile ilgili algı durumunun çocuğun tuvalet eğitimi sürecine olan etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sosyal Pediatri Bilim Dalı Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniğinde rutin çocuk sağlığı izlemi yapılan, tuvalet eğitimine henüz başlamamış olan 24 aylık 101 çocuk ve anne çifti dahil edilmiştir. İlk görüşmede sosyodemografik durum ve tuvalet eğitimi anket formu, Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 Ölçeği, Ebeveyn Stres Ölçeği ve annenin çocuğun davranışlarını algılama durumunu gösteren form anne tarafından doldurulmuştur. Araştırmaya alınan çocuklar ilk başvurudan 6 ay sonra yani 30 aylık olduklarında tekrar Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniğinde muayene edilmiştir. Bu görüşmede tuvalet eğitimine başlayan anneler tarafından tuvalet eğitimi süreç formu, Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 Ölçeği, Ebeveyn Stres Ölçeği ve annenin çocuğun davranışlarını algılama durumunu gösteren form tekrar doldurulmuştur. Çalışmada istatistiksel analizler SPSS (Statistical Package for Social Sciences; SPSS Inc., Chicago, IL) 22 paket programında değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan çocukların %58,4'ü erkek, %41,6'sı kız cinsiyetteydi. Çalışmaya katılan annelerin %43,6'sının daha önce tuvalet eğitimi vermiş olduğu, %42,6'sının tuvalet eğitimi hakkında en az bir kaynaktan bilgi almış olduğu öğrenilmiştir. Bilgi alan annelerin %51,2 sıklıkla internetten ve %39,5 sıklıkla aile büyüklerinden bilgi aldıkları gözlenmiştir. Tuvalet eğitiminde annelerin en sık kullandığı yöntemlerin düzenli aralıklarla tuvalete götürmek ve belirli aralıklarla tuvalet ihtiyacının olup olmadığını sormak olduğu bildirilmiştir. Annelerin %68,1'i çocuğunun tuvalet eğitiminde sorun yaşamış olduğunu bildirmiş, en sıklıkla karşılaşılan sorunların çocuğun tuvalete gitmeyi reddetmesi ve davranış değişiklikleri olduğu öğrenilmiştir. Annelerin %44,7'si çocuğunun tuvalet eğitimine en az bir defa ara vermek zorunda kalmış olup çocuğun tuvalete gitmeyi reddetmesi en yaygın ara verme nedeni olarak belirlenmiştir. Annelerin %64,9'unda çocuğun tuvalet eğitimini tamamlayabilmiş olduğu saptanmıştır. Tuvalet eğitimi öncesi görüşmede bu süreç boyunca zorluk yaşayacağını düşünen annelerin çocuklarının tuvalet eğitiminde daha sık sorun yaşadığı ve tuvalet eğitimine daha sık ara verdiği belirlenmiştir. Tuvalet eğitimi öncesinde bu süreçle ilgili kaygısının olduğunu bildiren annelerin çocuklarının da tuvalet eğitimini tamamlamada daha çok zorluk yaşadığı tespit edilmiştir. Tuvalet eğitimine çocuğun tuvalet eğitimine hazır olduğunu gösteren davranışlarda bulunmadığı halde başlayanlarda, aile bireyleri ya da arkadaş önerisiyle başlayanlarda ve bez masrafının fazla gelmesi nedeniyle başlayanlarda tuvalet eğitiminde sorun yaşama sıklığının ve ara verme durumunun daha fazla olduğu gösterilmiştir. Annelerin tuvalet eğitimi öncesi (24. ay) ve sonrası (30. ay) Ebeveyn Stres Ölçek puanları kıyaslandığında tuvalet eğitimi sonrasında stres puanları anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. Tuvalet eğitimine başlamış olan annelerin Ebeveyn Stres Ölçeği puanları, henüz eğitime başlamamış olanlara kıyasla daha düşük bulunmuştur. Tuvalet eğitiminde sorun yaşayan ve tuvalet eğitimine ara veren çocukların annelerinde YAB-7 Ölçeği, Ebeveyn Stres Ölçeği ve annenin çocuğunu algılama ölçeği puanları anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur. Tuvalet eğitimini tamamlayamayan çocukların annelerinde ise YAB-7 Ölçek puanı ve Ebeveyn Stres Ölçek puanları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Tuvalet eğitimine ara verme sayısı ile YAB-7 Ölçeği, Ebeveyn Stres Ölçeği ve annenin çocuğunu algılama ölçeğinden alınan puanlar arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon saptanmıştır. Tartışma ve Sonuç: Çalışmamız tuvalet eğitimine başlamadan hemen önce ve tuvalet eğitimi sürecinde annelerin sosyodemografik özelliklerinin, tuvalet eğitimi ile ilgili bilgi alma durumlarının, anksiyete ve stres düzeylerinin ve çocuğunu algılama durumlarının tuvalet eğitimi sürecine olan etkilerini inceleyen literatürdeki ilk çalışmadır. Annelerin tuvalet eğitimi öncesi bilgi almamasının ve süreç boyunca yaşadıkları anksiyete ve stres durumlarının tuvalet eğitimi sürecinde belirleyici olarak bulunması bu süreçte anne-çocuk ilişkisinin ve annenin bilgilendirilmesinin önemine dikkat çekmektedir. Çocuk sağlığı izlem vizitlerinde ebeveynlere tuvalet eğitimi ile ilgili bilgi verilmesi, anne-çocuk iletişiminin gözlenmesi, annenin ruhsal durumunun değerlendirilmesi ve gerekirse müdahale edilmesi bu süreçte yaşanabilecek sorunların önlenmesinde önemli rol oynayacaktır.

Özet (Çeviri)

Introduction: The toilet training process is considered a critical stage that enables a child to achieve bladder and bowel control, allowing them to perform these activities independently. Toilet training skill is one of the significant developmental milestones in a child's life, and the relationship between parents and children is crucial during this process. It is known that communication problems between parents and children, as well as negative situations such as exerting pressure on the child during the toilet training process, can lead to problems in the future, such as voiding disorders, enuresis, encopresis, and constipation. However, there is a lack of studies directly examining the effects of parental anxiety and stress on the child's toilet training process by evaluating the mental states, anxiety, and stress levels of parents who experience this process with their children before and during the toilet training process. Objective: This study aims to longitudinally evaluate the toilet training process and influencing factors in children who have not yet started toilet training, as well as to determine the effects of mothers' sociodemographic characteristics, anxiety and stress levels during this process, and the perception of their child's behavior on the child's toilet training process. The study was conducted at the Child Health Monitoring Polyclinic of the Department of Social Pediatrics, Ankara University Faculty of Medicine. Materials and Methods: The study included 101 child-mother pairs of 24-month-old children who had not yet started toilet training, attending routine child health monitoring at the Child Health and Diseases Department, Ankara University Faculty of Medicine, Social Pediatrics Department. At the initial visit, sociodemographic information and a toilet training questionnaire, Generalized Anxiety Disorder-7 Scale, Parental Stress Scale, and a form indicating the mother's perception of the child's behavior were completed by the mother. The children included in the study were re-examined at the Child Health Monitoring Polyclinic after 6 months, when they were 30 months old. At this visit, forms regarding the toilet training process, Generalized Anxiety Disorder-7 Scale, Parental Stress Scale, and the form indicating the mother's perception of the child's behavior were filled out again by mothers who had started toilet training. Statistical analyses were performed using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences; SPSS Inc., Chicago, IL) 22 package program, with a significance level of 0.05. Results: Of the children participating in the study, 58.4% were male and 41.6% were female. It was found that 43.6% of the participating mothers had previously provided toilet training, and 42.6% had obtained information about toilet training from at least one source. It was observed that 51.2% of mothers frequently obtained information from the internet and 39.5% frequently obtained information from elders in the family. The most commonly used methods by mothers in toilet training were reported to be taking the child to the toilet at regular intervals and asking if they needed to go to the toilet at certain intervals. 68.1% of mothers reported experiencing problems with their child's toilet training, with the most common problems being the child refusing to go to the toilet and behavioral changes. 44.7% of mothers had to interrupt toilet training at least once, with the most common reason being the child refusing to go to the toilet. It was found that 64.9% of mothers were able to complete their child's toilet training. Mothers who anticipated having difficulties during this process before the toilet training had more frequent problems and interruptions in toilet training. Mothers who reported anxiety about this process before toilet training were found to have more difficulty completing toilet training. It was shown that the frequency of problems and interruptions in toilet training was higher in those who started toilet training without the child showing signs of readiness, those who started based on family or friend recommendations, and those who started due to excessive diaper expenses. When comparing the Parental Stress Scale scores before (24 months) and after (30 months) toilet training, stress scores were found to be significantly lower after toilet training. The Parental Stress Scale scores of mothers who had started toilet training were found to be lower compared to those who had not yet started. The Generalized Anxiety Disorder-7 Scale, Parental Stress Scale, and the perception of the child's behavior were significantly higher in mothers of children who experienced problems with toilet training and had to interrupt toilet training. In mothers of children who could not complete toilet training, the Generalized Anxiety Disorder-7 Scale score and Parental Stress Scale score were significantly higher. There was a significant positive correlation between the number of interruptions in toilet training and the scores obtained from the Generalized Anxiety Disorder-7 Scale, Parental Stress Scale, and the perception of the child's behavior. Discussion and Conclusion: Our study is the first in the literature to examine the effects of mothers' sociodemographic characteristics, information acquisition about toilet training, anxiety and stress levels, and perception of their child's behavior on the toilet training process just before starting toilet training and during the toilet training process. The fact that mothers' lack of information before toilet training and their anxiety and stress during the process were found to be determinant in the toilet training process emphasizes the importance of parent-child relationship and maternal education during this process. Providing information on toilet training to parents during child health monitoring visits, observing parent-child communication, evaluating the mother's mental state, and intervening if necessary will play an important role in preventing problems that may arise during this process.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    613950

    Investigating the role of mother's partner attachment, parenting stress and emotional availability in the toddler's attachment security

    Annenin partneriyle olan bağlanma boyutunun, ebeveynlik stresinin ve duygusal ulaşılabilirliğinin çocuğun bağlanma güvenliği üzerindeki rolünün incelenmesi

    İLKNUR ZEYNEP TAŞEL GÜNAL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    PsikolojiÖzyeğin Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM ARIKAN

  2. Tez No

    64040

    İş kazaları ile stres, kaygı ve öfke kavramları arasındaki ilişkinin incelenmesi: 9 Türk ve 2 İngiliz tekstil fabrikasında yapılan bir araştırma

    The relations between work accidents and stress, anxiety and anger: A survey at 9 Turkish and 2 English textile factories

    M. HÜLYA ÜNAL KARAGÜVEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1997

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE CAN BAYSAL

  3. Tez No

    193271

    Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri

    Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara

    İKBAL OK BOZKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU

  4. Tez No

    716997

    4-6 yaş çocuğu olan asker babalara ve eşlerine verilen“çocukları dikkate almak”programının etkililiğinin incelenmesi

    Investigation of the effectiveness of the“taking children into consideration”program given to military fathers and their spouses with 4-6 YEARS-old children

    DİLAN PAMUKCU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimKto Karatay Üniversitesi

    Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEMA SOYDAN

  5. Tez No

    578328

    Çalışan annelerin stres düzeylerinin çocuklarının kaygı düzeyindeki ilişkisinin incelenmesi

    A study of the stress levels of working mothers on the anxiety level of their children

    GİZEM BÜŞRA AĞAÇHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Psikolojiİstanbul Aydın Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SÖZER ÇAPAN

Geri Dön