Travma sonrası stres bozukluğu tedavisinde kabul ve kararlılık temelli müdahalelerin uygulanması: Kadına yönelik şiddet örneği
Application of acceptance and commitment-based interventions in the treatment of post-traumatic stress disorder: An example of violence against women
- Tez No: 1009166
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE İNAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Şiddet, geçmişten günümüze var olan ve tanımı/çerçevesi her geçen gün değişen bir kavramdır. Günümüzde ise şiddet bir suç olarak kabul edilmekte ve dünyanın en önemli sorunları arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, çağımızda şiddet çok boyutlu ve bütüncül şekilde ele alınmaktadır. Bu çalışmanın konusu ise kişiler arası şiddet kategorisinde yer alan kadına yönelik şiddettir. Mevcut çalışmada, Travma Sonrası Stres Bozukluğu tedavisinde Kabul ve Kararlılık Terapisi temelli müdahale çalışmalarının kadına yönelik şiddet özelinde incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, çalışmaya kişilerarası şiddet öyküsü olan, 18 yaş ve üzerindeki 5 kadın yetişkin katılmıştır. Katılımcılara ön test, son test ve çalışmanın tamamlanmasının ardından 1 ay sonra izleme testi uygulanmış, böylece uygulanan müdahalelerin etkililiği belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma verileri demografik bilgi formu, Kabul ve Eylem Formu II, Beyaz Ayı Supresyon Envanteri, Travma Sonrası Stres Belirtileri Ölçeği-Kendini Değerlendirme Formu ve Kabul ve Kararlılık Terapisi Yönelimli Müdahale Programı kullanılarak toplanmıştır. Veriler, çalışma hipotezleri temelinde SPSS 24 programı ile analiz edilmiştir. Hipotezleri test etmek için tekrarlı ölçümler için varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, Travma Sonrası Stres Bozukluğu tedavisinde Kabul ve Kararlılık Terapisi temelli müdahale çalışmalarının, katılımcıların travma düzeylerinde azaltmada anlamlı düzeyde etki ettiği görülmüştür. Tespit edilen etki düzeyinin hangi alt boyutlarda olduğunu incelemek için LSD çoklu karşılaştırma testi yürütülmüştür. LSD çoklu karşılaştırma testi sonuçlarına göre, katılımcıların Travma Sonrası Stres Bozukluğu semptomlarından kaçınma düzeylerinin ön test ve son test ölçümleri arasında azaldığı, istenmeyen düşüncelerin bilinçli olarak bastırılması noktasında ön test ve izlem ölçümleri arasında anlamlı farklar bulunduğu, katılımcıların program süreci ve sonrasında psikolojik esneklik düzeylerinin arttığı görülmüştür. Son olarak elde edilen bulgular, Kabul ve Kararlılık Terapisi, Travma Sonrası Stres Bozukluğu ve daha önceki çalışmalar kapsamında değerlendirilmiş; çalışmanın sınırlılıkları ve güçlü yönleri açıklanmış, ayrıca gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Violence is a concept that has existed from past to present and whose definition/framework changes day by day. Nowadays, violence is accepted as a crime and in our age and handled in a multidimensional and holistic manner. The subject of this study is violence against women, which is in the category of interpersonal violence. In the current study, it was aimed to examine acceptance and commitment therapy-based intervention studies in the treatment of Post-Traumatic Stress Disorder, specifically on violence against women. Accordingly, 5 female adults aged 18 and over with a history of interpersonal violence participated in the study. A pre-test before the study, a post-test after the study, and a follow-up test 1 month after the completion of the study were applied to the participants, thus trying to determine the effectiveness of the applications. Study data were collected using a demographic information form, Acceptance and Action Form II, White Bear Suppression Inventory, Post-Traumatic Stress Symptoms Scale-Self-Assessment Form, and Acceptance and Commitment Therapy-Oriented Intervention Program. The data were analyzed with the SPSS 24 program on the basis of the study hypotheses. Repeated measures analysis of variance (ANOVA) was used to test the hypotheses. According to the results of the analysis, it was observed that intervention studies based on Acceptance and Commitment Therapy in the treatment of Post-Traumatic Stress Disorder had a significant effect on reducing the trauma levels of the participants. LSD multiple comparison test was conducted to examine in which sub-dimensions the detected effect level was found. According to the LSD multiple comparison test results, it was observed that the participants' level of avoidance of Post-Traumatic Stress Disorder symptoms decreased between the pre-test and post-test measurements, there were significant differences between the pre-test and follow-up measurements in terms of conscious suppression of unwanted thoughts, and the participants' psychological flexibility levels increased during and after the program process. . Finally, the findings were evaluated within the scope of Acceptance and Commitment Therapy, Post-Traumatic Stress Disorder and previous studies; The limitations and strengths of the study are explained, and suggestions for future studies are presented.
Benzer Tezler
- Travmatik olay yaşayan bireylerde görülen travma sonrası stres belirtilerinin sağaltımına yönelik etkililiği sınanmış internet temelli bir müdahale programı geliştirme çalışması
A study to develop an internet-based intervention program with tested effectiveness for the treatment of post-traumatic stress symptoms in individuals who experienced a traumatic event
HASAN ARSLAN
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADVİYE ESİN YILMAZ SAMANCI
- Travmatik beyin hasarında timokinon ve melatoninin etkinliğinin araştırılması
Investigation of thymoquinone's and melatonin's efficiency in traumatic brain injury
FATİH ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
KazalarGaziosmanpaşa ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET ESEN
- Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri
Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara
İKBAL OK BOZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU
- Psikiyatrik hastalıkların sınıflandırılması ve tedavisinde akıllı sistem uygulamaları
Smart system applications in the classfication and treatment of psychiatric diseases
KÜBRA ECE
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık EğitimiÜsküdar ÜniversitesiSağlık Bilişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKER TEKİN ERGÜZEL
- Acil Servise ağrı şikayeti ile başvuran hastaların analjezik tedavisine yanıtının VAS Skoru ve post travmatik stres bozukluğu DSM5 ölçeği ile değerlendirilmesi
Evaluation of analgesic treatment response in emergency department patients presenting with pain, using VAS Score and DSM5 scale for post-traumatic stress disorder
SERKAN KAYGUSUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
UZMAN KAAN YUSUFOĞLU