Akromegali hastalarında karaciğer yağlanmasının ve fibrozisinin noninvaziv biyokimyasal belirteçler ve fibroscan ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 1009283
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP CANTÜRK, DOÇ. DR. MEHMET SÖZEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: Akromegali, NAFLD, Karaciğer yağlanması, Karaciğer Fibrozisi, FibroScan, APRİ, FİB-4, CAP, LSM, Acromegaly, Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD), Hepatic steatosis, Liver fibrosis, FibroScan, APRI, FIB-4, Controlled attenuation parameter (CAP), Liver stiffness measurement (LSM)
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Akromegali, çoğunlukla bir hipofiz adenomunun sebep olduğu büyüme hormonu (GH) ve insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) fazlalığı ile seyreden, çok sayıda sistemik komplikasyona yol açabilen kronik bir endokrin hastalıktır. Akromegalide metabolik bozukluklar sık görülmekle birlikte, karaciğer yağlanması ve fibrozisi ile ilişkisi literatürde net olarak ortaya konulamamıştır. Özellikle karaciğer yağlanması ve fibrozisin, hastalık aktivitesi ile mi yoksa eşlik eden metabolik faktörlerle mi ilişkili olduğu tartışmalıdır. Amaç: Bu çalışmada, akromegali hastalarında karaciğer yağlanması ve fibrozisinin non-invaziv biyokimyasal belirteçler ve FibroScan ile değerlendirilmesi, elde edilen bulguların kontrol grubu ile karşılaştırılması ve metabolik değişkenler ile hastalıkla ilişkili hormonal parametrelerin karaciğer bulguları üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma prospektif olarak planlanmış olup, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniği'nde takip edilen 59 akromegali hastası ile Dahiliye Polikliniği'ne başvuran 83 kontrol olgusu çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm katılımcılarda FibroScan yöntemi ile karaciğer yağlanması [kontrollü attenuasyon parametresi (CAP)] ve fibrozisi [karaciğer sertliği ölçümü (LSM)] değerlendirilmiştir. Ayrıca elektronik hasta kayıt sistemi kullanılarak biyokimyasal parametreler (AST, ALT, ALP, GGT, lipid profili, trombosit sayısı, HbA1c) elde edilmiştir. Akromegali grubunda ek olarak GH ve IGF-1 düzeyleri, hastalık özellikleri ve tedavi bilgileri kaydedilmiştir. Non-invaziv fibrozis skorları (APRI, FIB-4) hesaplanmıştır. İstatistiksel analizlerde gruplar arası karşılaştırmalar, korelasyon ve çok değişkenli regresyon analizleri yapılmıştır. Bulgular: Akromegali ve kontrol grupları arasında CAP, LSM, APRI ve FIB-4 değerleri açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Akromegali grubunda beden kitle indeksi ve HbA1c düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Diyabeti olmayan alt grupta akromegali hastalarında CAP değerleri sınırlı düzeyde daha yüksek saptanmış, ancak fibrozis göstergeleri açısından fark izlenmemiştir. Akromegali grubunda GH düzeyi ile CAP ve APRI arasında zayıf ters korelasyon saptanmıştır. Çok değişkenli regresyon analizlerinde, metabolik değişkenler için düzeltme yapıldığında akromegali varlığının CAP ve LSM üzerinde bağımsız bir etkisi gösterilememiştir. Sonuç: Bu çalışmanın bulguları, akromegalide karaciğer yağlanması ve fibrozisinin hastalık varlığından ziyade metabolik faktörlerle daha güçlü ilişkili olduğunu düşündürmektedir. GH düzeyi ile karaciğer yağlanması ve fibrozis belirteçleri arasındaki ilişkinin zayıf ve dolaylı olması, akromegalide karaciğer tutulumunun çok faktörlü ve dinamik bir süreç olduğunu göstermektedir. Akromegali hastalarında karaciğer değerlendirmesinde hastalık aktivitesi, metabolik yük ve zamansal değişkenliğin birlikte ele alındığı prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Introduction: Acromegaly is a chronic endocrine disorder characterized by excessive secretion of growth hormone (GH) and insulin-like growth factor-1 (IGF-1), leading to multiple systemic complications. Although metabolic disturbances are common in acromegaly, the relationship between acromegaly and hepatic steatosis and fibrosis remains controversial. It is unclear whether liver involvement is directly related to the disease itself or predominantly influenced by accompanying metabolic factors. Objective: The aim of this study was to evaluate hepatic steatosis and fibrosis in patients with acromegaly using non-invasive methods, to compare the findings with a control group, and to investigate the effects of metabolic parameters and disease-related hormonal factors on liver involvement. Materials and Methods: This prospective study included 59 patients with acromegaly followed at the Endocrinology and Metabolism outpatient clinic of Kocaeli University Faculty of Medicine Hospital and 83 control subjects admitted for routine internal medicine follow-up. Hepatic steatosis and fibrosis were assessed in all participants using FibroScan by measuring the controlled attenuation parameter (CAP) and liver stiffness measurement (LSM), respectively. Biochemical parameters including AST, ALT, ALP, GGT, lipid profile, platelet count, and HbA1c were obtained from the electronic medical record system. In the acromegaly group, GH and IGF-1 levels, disease characteristics, and treatment data were additionally recorded. Non-invasive fibrosis scores (APRI and FIB-4) were calculated. Statistical analyses included group comparisons, correlation analyses, and multivariable regression models. Results: No significant differences were observed between the acromegaly and control groups in terms of CAP, LSM, APRI, or FIB-4 values. Body mass index and HbA1c levels were significantly higher in the acromegaly group. In the subgroup without diabetes mellitus, CAP values were modestly higher in patients with acromegaly, while fibrosis-related parameters remained comparable between groups. In the acromegaly group, weak negative correlations were found between GH levels and CAP and APRI values. Multivariable regression analyses adjusted for metabolic factors demonstrated that acromegaly was not an independent predictor of CAP or LSM. Conclusion: The findings of this study suggest that hepatic steatosis and fibrosis in acromegaly are more strongly associated with metabolic factors rather than the presence of the disease itself. The weak and indirect relationship between GH levels and liver-related parameters indicates that hepatic involvement in acromegaly is a multifactorial and dynamic process. Further prospective studies evaluating patients during both active and controlled disease phases are needed to better elucidate the impact of acromegaly on liver steatosis and fibrosis.
Benzer Tezler
- Akromegali hastalarında non-invaziv skorlamaların vibrasyon kontrollü transient elastografi aracılığıyla ölçülen karaciğer steatozu ve fibrozisini tahmin etmedeki performansının değerlendirilmesi
Evaluation of the performance of non-invasive scoring systems in predicting liver steatosis and fibrosis measured by vibration-controlled transient elastography in patients with acromegaly
AHMET TAHA ÖZKILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıMarmara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EREN İMRE
- Akromegali hastalarında noninvaziv yöntemlerle hepatosteatozis ve hepatik fibrozis sıklığının retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the frequency of hepatosteatosis and hepatic fibrosis in acromega patients using non-invasive methods
GİZEM ERDOĞAN ÜREYENER
Tıpta Uzmanlık
İngilizce
2026
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıKaradeniz Teknik Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE ÜÇÜNCÜ
- Akromegali hastalarında tiyol disülfid dengesi
Thiol disulfide balance in acromegaly patients
NAZLIGÜL KARAÜZÜM YALÇIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇARLIOĞLU
DR. HAVVA TUĞBA KİPER YILMAZ
- Akromegali hastalarında morbidite ve mortalite,postop nüks olasılığı değerlendirilmesi
Evaluation of morbidity and mortality, and postoperative recurrence risk in patients with acromegaly
MOHAMMAD ALOMAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
NöroşirürjiGaziantep ÜniversitesiBeyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABİDİN MURAT GEYİK
- Akromegali hastalarında serum galectin-3 düzeyi ve karotis femoral nabız dalga hızı arasındaki ilişki
The relationship between serum galectin-3 level and carotid femoral pulse wave velocity in patients with acromegaly
HÜSEYİN ALİ ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLMİ ERDEM SÜMBÜL