البِنية الصَّوتيّة والمقطعيّة بين القرآن المكيّ والمدنيّ دراسة وصفية إحصائية
Medini ve Mekki sureleri arasindaki olan fonatik ve hece yapı farklılıkları
- Tez No: 1009323
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMED TAHA WAHBA RADWAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Arapça
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Kur'ân vahyinin ses özelliklerini inceleyerek Mekkî ve Medenî metinleri ayırt eden kesin fonetik ölçütler ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda; harflerin çıkış yerleri (mahreçleri), ses özellikleri, ünlüler (vokaller) ve Kur'ân'ın Mekkî ve Medenî ayetlerindeki hece yapısı incelenmiştir. Çalışmada, Mekkî ve Medenî Kur'ân arasındaki farklar modern ve disiplinli bilimsel araçlarla tespit edilmiştir. Araştırma, Sa'd Maslûh'un tonlama ölçeği ile desteklenen betimleyici-istatistiksel bir yöntem benimsemiş; ayrıca Mann-Whitney, F-Test gibi çıkarımsal istatistik testleri kullanılarak seslerin dağılımındaki farklılıklar ölçülmüştür. Araştırmanın önemi, Kur'ân-ı Kerîm'in sesbilimsel belâgatine ilişkin özgün bir perspektif sunması ve metnin fonetik yapısının daha derinlikli biçimde anlaşılmasına katkıda bulunmasında temerküz etmektedir. Elde edilen bulgular özetle şu şekildedir: Genel istatistiksel veriler doğrultusunda, Mekkî metin kümesinde anlamlı düzeyde öne çıkan ünsüzler (ج، ق، ن) iken, Medenî metin kümesinde öne çıkan ünsüzler (ط، م، و) olarak tespit edilmiştir. Ünlülerden kısa ünlü fetha (a sesi) Mekkî metinlerin karakteristik özelliği iken, uzun ünlü /ā/ (wāw al-madd) ve kısa ünlü /u/ (ḍammah) Medenî metinlerde yaygındır. İstatistiksel testler, Mekkî bölümde (ظ، ث، خ، ز، ش، ص، ض، غ) gibi seslerde belirgin bir dağılım farklılığı olduğunu göstermiştir. Medenî bölümde ise rezonanslı (akıcı) ünsüzler ve üst ünlüler daha baskınken, Mekkî bölümde ötümlü patlayıcı (duraklı) sesler öne çıkmıştır. Ayrıca hece yapısında da dikkat çekici bir farklılaşma görülmüş; kapalı heceler Mekkî metinde daha fazla yer alırken, açık heceler Medenî metinde baskın olmuştur. Mekkî bölümü karakterize eden tüm ses kümeleri, Maslûh'un sınıflandırmasına göre“sert (güçlü) ses kümeleri”içinde yer almıştır. Sonuç itibarıyla bu bulgular, Mekkî ve Medenî metinler arasında hem niceliksel hem de niteliksel düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ayrışmanın mevcut olduğunu göstermekte; ayrıca her bir sûre ve ayetin, bağlamsal işlevine hizmet eden özgün bir fonetik örgüye sahip bulunduğunu teyit etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study, titled“ The Phonetic and Syllabic Structure of the Meccan and Medinan Qur'an”. This study aimed to establish precise phonetic criteria to distinguish between Meccan and Medinan Qur'anic texts by analysing articulation points, phonemes, vowels, and syllabic structure. A descriptive statistical methodology was employed, utilising Saad Maslouh's Melodic Scale and inferential tests (standard deviation, Mann-Whitney, F‑test) to measure variance in sound distribution between the two corpora. Key findings indicate that the consonants (ج, ق, ن) predominated in the Meccan corpus, while (ط, م, و) were more prevalent in the Medinan corpus. Regarding vowels, the short vowel /a/ (fatḥah) was characteristic of Meccan texts, whereas the long vowel /ā/ (wāw al-madd) and short vowel /u/ (ḍammah) were more common in Medinan texts. Syllabic structure also showed significant differentiation, with closed syllables more frequent in the Meccan corpus and open syllables dominating the Medinan corpus. Furthermore, the sound groups characterising the Meccan section corresponded to the“solid”sound groups in Maslouh's classification. These results provide a statistical reference confirming both quantitative and qualitative phonetic differentiation between Meccan and Medinan texts, underscoring that each sūrah and verse possesses distinct phonetic features aligned with its context.
Benzer Tezler
- البنية الدلالية لشعر ثورة 1991م
1919 devrim şiirlerinin semantik yapısı
EMAD ABDELBAKY ABDELBAKY ALY
Doktora
Arapça
2017
DilbilimCaıro Unıversıty (جامعة القاهرة)Arap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PROF. DR. YUSUF ABDULFETTAH FARAC
- البنية التكوينية لقصيدة (مليحة التكرار) وأسلوب الشيخ أحمد الرشيدي فيها
Malîhatü't-tekrar" adlı Kasidenin yapısı ve Şeyh Ahmet er-Reşidi'nin şiirindeki üslup
BASHAR MOHAMMED ALI ABDULHADI ELIAS
Yüksek Lisans
Arapça
2021
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LAITH MOTEI YAHIA ALAZAB
- “ الِبنية الإحالية في نصوص البخلاء للجاحظ ”رسالةأعدت لنيل درجة الدكتوراه في اللغة العربية وآدابهاأعّدها الطالب :سائر عادل دندش
The assignment structure in al jahez's albokhala' texts
SAER DANDASH
- البنية الدرامية في شعر محمود درويش
Mahmud Derviş'in şiirinde dramatik yapı
RAMADAN A M SHAIKHOMAR
Doktora
Arapça
2011
DilbilimThe World Islamıc Scıence & Educatıon Unıversıty (wıse)Arap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ISA EL-ABADİ
- تطور البنية الدرامية في مسرحيات محي الدين الزنكنة
Muhyiddin Zenkene'nın tiyatro eserlerinde drama
SHAHO JABAR AHMED AL-JAF
Yüksek Lisans
Arapça
2018
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. İBRAHİM USTA