Seküler ölümde dalgaları aşmak: Tarih dışı çağdaş sanata transdisipliner bir yaklaşım
Riding the waves of secular departure: A transdi̇sci̇pli̇nary approach to ahi̇stori̇cal contemporary art
- Tez No: 1009384
- Danışmanlar: DOÇ. SERENAY ŞAHİN
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Sanat Tarihi, Sahne ve Görüntü Sanatları, Fine Arts, Art History, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
“Seküler Ölümde Dalgaları Aşmak: Tarih Dışı Çağdaş Sanata Transdisipliner Bir Yaklaşım”başlıklı bu tez,“seküler ölüm”kavramını merkez alarak çağdaş sanat, beden, doğa, kültür ve estetik sezgi arasındaki titreşimleri transdisipliner bir perspektifle inceler. Sekülerlik bu bağlamda dinsel-dünyevi ayrımın ötesinde, döngüsel olarak geri gelen sezgisel bir bilgeliğe, seküler ölüm ise bastırılan doğanın ve unutulmuş belleğin estetik yankılarına gönderme yapar. Tez, klasik akademik tasnifin ötesine geçerek, doğa ile kültürü, sezgi ile disiplini, kutsal ile seküleri birbirine bağlayan herme(s)tik bir yaklaşımı önerir. Bu yaklaşımda“arkeolog”figürü, tipoloji kuran değil, bastırılmış olanın titreşimini duyumsayan sezgisel bir fail olarak yeniden tanımlanır. Çalışma üç ana bölümden oluşur: İlk bölüm olan“Sözcelem”, kavramları sabitlemek yerine onların açılmasına ve konuşmasına alan tanır.“Bellek”,“tekinsiz”,“özgünlük”,“tenperest”ve“üslup”gibi terimler, sezgisel ve poetik bir duyarlılıkla yeniden örülür. Bu bölüm yalnızca kavramsal değil, aynı zamanda duygusal ve zamansal bir topoğrafyadır. İkinci bölüm“Ev, Çatı ve Odalar”, kültürel iktidar yapılarını (müze, akademi, patriyarka) sorgular ve bastırılan doğanın, ormanın ve dişil enerjinin eve sığmayan hâllerine odaklanır. Vitrinler, kutsal nesneler, teşhir, yasak ve arzunun çakıştığı imgeler incelenerek, doğanın kültürel tahakkümle nasıl simüle edildiği irdelenir. Üçüncü bölümde ise, çağdaş sanatta grotesk, Kitsch, Camp ve deformasyon gibi estetik kategoriler üzerinden Warhol, Dali, Witkin, Mapplethorpe, Kim Jones gibi sanatçılar değerlendirilir. Bu bölüm, Post-modern Gesamtkunstwerk fikrini ses, söz, yazı ve imgenin sezgisel birliğinde yeniden düşünür. Bu çalışma, klasik akademik yöntemlerden ziyade transdisipliner bir yaklaşıma yaslanır: Disiplinler arasında geçiş yapmaz, aksine onların çözülmesinden doğan estetik boşlukta konuşur. Bu boşluk; sezgisel, dönüşümcü ve poetiktir. Yöntem, yalnızca araştırma stratejisi değil, aynı zamanda yazının formudur. Sonuç olarak bu tez, görsel sanatlar alanında yalnızca bir inceleme değil, aynı zamanda bir sezgi egzersizi, bir arkeolojik-şairane kazı olarak kurgulanmıştır. Beden, yalnızca estetik bir yüzey değil; bastırılmış doğanın, kayıp hafızanın ve krizle doğan yaratıcı dönüşümün sahnesidir. Bu metin, doğa ile kültür arasında unutulmuş estetik/hissediş titreşimleri yeniden işitmeye çağıran poetik bir yolculuktur.
Özet (Çeviri)
Titled Overcoming the Waves in Secular Departure: A Transdisciplinary Approach to A-Historical Contemporary Art, this dissertation proposes a poetic journey situated beyond historical time, seeking an aesthetic resonance rather than a totalizing system.“Secular departure”is not related to the decline of religious meaning, nor does it designate biological death. Instead, it refers to the cyclical return of what is repressed: nature, the body, archaic intuition. It is a way of seeing that listens to the murmur of suppressed knowledges. The term secular is used here not in its modernist sense, but in its ancient root: saeculum—that which returns every generation, a recurring time, a spiral. This dissertation explores the imageless vibration of what is silenced -without restoring it, without canonizing it. The study avoids methodological fixity. It does not proceed from definition to analysis, but from sensation to constellation. Rather than a theory, it offers an aesthetic topography: one that unfolds through tremors, gestures, regressions, and cracks. The writing itself performs what it speaks of. Not only what is said, but how it is said becomes part of the research. The first chapter, Discourse, constructs a space of speaking-through rather than defining. Concepts such as“the uncanny,”“style,”“pornography,”“originality,”and“imago”are treated not as stable terms but as trembling entities. The second chapter, House, Roof and Rooms, focuses on the institutionality of the museum, the home as a prison of culture, and the things that do not fit within: madness, animals, disobedient bodies. The third chapter, Postmodern Gesamtkunstwerk, explores the possibility of a hermetic union of sound, word, and image in contemporary art. Artists such as Andy Warhol, Salvador Dalí, Joel-Peter Witkin, and Kim Jones are re-read through the lens of secular departure. This study does not propose a return to nature, but an encounter with its ghost. It is not archaeology in the classical sense, but in quotation marks—an“archaeology”that listens rather than digs, that does not organize but resonates. The“archaeologist”invoked here does not classify artifacts, but senses what has been silenced. Instead of interdisciplinary movement, this text adopts a transdisciplinary mode that arises from the dissolution of disciplines themselves. The method is not applied but embodied. Intuition is not the opposite of knowledge; it is its precondition. This research is not a completed map, but a trembling ground. Ultimately, this dissertation invites the reader to a journey not only through visual art, but through the forgotten aesthetic rhythms that once bound nature to culture. It listens not to what has been spoken, but to what trembles behind speech.
Benzer Tezler
- Tanzimat'tan Cumhuriyet'e değişen paradigmada metafizik farklılık: Abdülhak Hâmid Tarhan
Metaphysical differences in the changing paradigms from the Tanzimat to the Republican Era: Abdulhak Hamid Tarhan
KENAN MERMER
- “Vatan için ölmek”: Türkiye'de şehit asker kültünün sosyo-politik inşası ve şehit aileleri dernekleri
“Dying for the motherland”: The socio-political construction of martyr soldier cult and martyr family associations in Turkey
ŞAFAK AYKAÇ
- Hıristiyanlığın ilk 3 asrında şehitlik olgusu
Martyrdom in the first 3 centuries of Christianity
ÖMER FARUK GÜNDÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ BATUK
- Bizans sanatında tavşan figürü
The hare figure in Byzantine art
MELEK AKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sanat TarihiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇAYLAK TÜRKER
- İnci Aral ve Fatma Karabıyık Barbarosoğlu'nun romanlarında aile kurumu
The institution of family in the novels by İnci Aral and Fatma Karabıyık Barbarosoğlu
ABDULLAH KOÇAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıSüleyman Demirel ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMAZAN GÜLENDAM