Yapay zekâ ile üretilmiş öğretimsel videoların öğrencilerin video katılımlarına, motivasyonlarına ve akademik başarılarına etkisi
The effect of ai-generated instructional videos on students' video engagement, motivation, and academic achievement
- Tez No: 1009432
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YUSUF ZİYA OLPAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, yapay zekâ ile üretilmiş öğretimsel videoların ortaokul öğrencilerinin video katılımlarına, öğretim materyaline ilişkin motivasyonlarına ve akademik başarılarına etkisini incelemektir. Araştırma, karma yöntem yaklaşımı doğrultusunda yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda, video süresi ve karakter türü açısından farklı kombinasyonlardan oluşturulan dört deney grubu ile ön test-son test uygulamalı yarı deneysel bir süreç yürütülmüş; nitel boyutunda ise öğrencilerin uygulama sürecine ilişkin görüşleri odak grup görüşmeleri yoluyla incelenmiştir. Araştırmanın nicel boyutu, 2025-2026 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Kırşehir il merkezindeki farklı resmî ortaokullarda öğrenim gören toplam 45 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak Video Kapılma Ölçeği, Öğretim Materyaline İlişkin Motivasyon Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen akademik başarı rubriği kullanılmıştır. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış odak grup görüşmeleriyle elde edilmiştir. Nicel veriler SPSS programında Mann-Whitney U, KruskalWallis H ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testleri ile; nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular, kısa süreli videoların öğrencilerin video katılımları üzerinde daha olumlu sonuçlar ortaya koyduğunu göstermiştir. Motivasyon ve akademik başarı açısından da uygulama sürecinin öğrenciler üzerinde olumlu etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Karakter türünün tek başına belirleyici olmadığı, buna karşın bazı deneysel koşullarda video süresi ve karakter türünün birlikte farklılaşmalar oluşturduğu görülmüştür. Nitel bulgular, özellikle kısa süreli videoların daha anlaşılır, dikkat çekici ve odaklanmayı kolaylaştırıcı bulunduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, yapay zekâ ile üretilmiş öğretimsel videolarda özellikle video süresi, anlatım açıklığı ve içeriğin yapılandırılma biçiminin önemli olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the effects of AI-generated instructional videos on middle school students' video engagement levels, motivation toward instructional materials, and academic achievement. The study was conducted using a mixed-methods approach. In the quantitative dimension, a quasi-experimental process with pre-test and post-test implementations was carried out with four experimental groups formed from different combinations in terms of video duration and character type; in the qualitative dimension, students' views regarding the implementation process were examined through focus group interviews. The quantitative dimension of the study was conducted with a total of 45 students enrolled in different public middle schools in the city center of Kırşehir during the spring semester of the 2025–2026 academic year. The video engagement scale, the instructional material motivation scale, and an academic achievement rubric were used as quantitative data collection instruments. Qualitative data were obtained through semi-structured focus group interviews. Quantitative data were analyzed using Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, and Wilcoxon Signed-Rank tests in SPSS, while qualitative data were analyzed through content analysis. The findings revealed that short-duration videos yielded more favorable outcomes regarding students' video engagement levels. It was also determined that the implementation process had positive effects on students in terms of motivation and academic achievement. Character type alone was not found to be a decisive factor; however, in certain experimental conditions, video duration and character type together produced significant differences. The qualitative findings indicated that short-duration videos in particular were perceived as more comprehensible, attention-grabbing, and conducive to focus. In conclusion, it was determined that video duration, clarity of narration, and the way content is structured are especially important in AI-generated instructional videos.
Benzer Tezler
- Beden eğitimi ve spor öğretmen adaylarının üretken yapay zekâ yeterliliği ve 21. yüzyıl becerileri: Karma yöntem araştırması
Physical education and sport teacher candidates' productive artificial intelligence competence and 21st century skills: A mixed method research
TUĞBA CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN CEYHUN CAN
- A comparison of lesson plans from artificial intelligence and English language teachers
Yapay zeka ve İngilizce öğretmenleri tarafından hazırlanan ders planlarının karşılaştırması
KARDELEN ASLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimDicle Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN SOLMAZ
- Investigating the AI-TPACK development of EFL teachers with an online professional development module
İngilizce öğretmenlerinin YZ-TPAB gelişimlerinin çevrimiçi bir mesleki gelişim modülü ile araştırılması
BEYZA SEREN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURÇAK YILMAZ YAKIŞIK
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde başarının ölçülmesi: Çevrim içi ölçme ve değerlendirme araçlarının kullanımı
Assessing success in teaching Turkish as a foreign language: Use of online assessment tools
HALİL KARAGÜLLE
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM AKIŞ
- Nesnelerin interneti (IoT) destekli nano-STEM-GLASS etkinliklerinin tasarlanması ve uygulama sürecinin incelenmesi
Planning internet of things (IoT) aided nano-STEM-GLASS activities and studying the implementation process
İSMAİL ATEŞ
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSA ÜCE