Çeviri sosyolojisi açısından Tercüme Bürosu'ndaki (1940-1967) kadın çevirmenlerin habitusları
Habitus of women translators in the Translation Bureau (1940-1967) from the perspective of sociology of translation
- Tez No: 1009479
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYDAN IRGATOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 1940-1967 yılları arasında Türkiye'de faaliyet gösteren Tercüme Bürosu'nda çalışmış ve İngilizceden Türkçeye çeviri yapmış kadın çevirmenlerin habituslarını ve onların çevirilerini incelemektedir. Tercüme Bürosu, Türkiye'nin modernleşme sürecinde Batı edebiyatını Türk okuruna tanıtmak ve ulusal kültürü zenginleştirmek amacıyla kurulmuş ve bu dönemde kültürel hayatın önemli bir parçası olmuştur. Bu çalışma kapsamında kadın çevirmenlerin biyografileri ve mesleki etkinlikleri ele alınmıştır. Çalışmanın kavramsal ve kuramsal çerçevesi, Pierre Bourdieu'nün kavramları kullanılarak oluşturulmuştur. Özellikle habitus ve sermaye kavramları, kadın çevirmenlerin toplumsal ve mesleki kimliklerinin anlaşılmasında merkezi bir rol oynamaktadır. Habitus, bireylerin toplumsal çevreleri ve yaşam deneyimleri tarafından şekillenen içsel yapıları ifade ederken, kültürel ve sosyal sermaye, bireylerin bilgi, beceri ve sosyal ağları gibi kaynaklarını kapsamaktadır. Bu çalışmada, kadın çevirmenlerin habitusları ve sermayeleri, onların mesleki kariyerleri ve çeviri süreçlerindeki tercihlerine nasıl yansıdığı bağlamında incelenmiştir. Bu araştırma, Türkiye'deki çeviri tarihi ve kadın çevirmenlerin bu alandaki katkılarını görünür kılmayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda, çeviri etkinliğini sosyolojik bir perspektiften değerlendirmeyi ve Bourdieu'nün kavramları aracılığıyla, kültürel sermayenin bireylerin yaşamlarındaki etkilerini anlamayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda çalışma, çeviri çalışmalarında kadın çevirmenlerin görünürlüğüne katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study analyses the habitus of female translators who were employed at the Translation Bureau in Turkey between 1940 and 1967, translating from English into Turkish, and their translations. The Translation Bureau was established with the objective of introducing Western literature to Turkish readers and enriching the national culture during Turkey's modernisation process. It thus became an important part of cultural life during this period. This study analyses the biographies and professional activities of women translators. The conceptual and theoretical framework of the study is constructed using Pierre Bourdieu's concepts as a point of departure. In particular, the concepts of habitus and capital are of central importance in understanding the social and professional identities of women translators. The term 'habitus' is used to describe the internal structures of individuals, which are shaped by their social environment and life experiences. In contrast, the concept of 'cultural and social capital' encompasses resources such as knowledge, skills and social networks of individuals. This study analyses the habitus and capital of women translators in the context of how they reflect on their professional careers and their choices in translation processes. This research aims to make visible the history of translation in Turkey and the contributions of women translators in this field. At the same time, it aims to evaluate translation activity from a sociological perspective and to understand the effects of cultural capital on individuals' lives through Bourdieu's concepts. In this context, the study aims to contribute to the visibility of women translators in translation studies.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet Döneminde yayınlanan Tercüme dergilerinin çeviri sosyolojisi açısından irdelenmesi (1940-1946)
The study of Translation journals issued in the Republican Period from the viewpoint of sociology of translation (1940-1946)
FAYIKA GÖKTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Mütercim-TercümanlıkSakarya ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYSEL NURSEN DURDAĞI
- Fahri Erdinç'in öykü ve romanlarının yapı ve izlek bakımından incelenmesi
The examination of Fahri Erdinç's story and novels in terms of structure and view
FATİH ERZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VEYSEL ŞAHİN
- L'analyse semiotique des traductions de l'œuvre intitulée Les Misérables de Victor Hugo dans le contexte Turc du point de vue de la sémiotique de la traduction
Vıctor Hugo'nun Sefiller adlı romanının Türkçe çevirilerinin göstergebilimsel analizi
SERPİL ÖZBÜKER
Yüksek Lisans
Fransızca
2024
Fransız Dili ve EdebiyatıGalatasaray ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜNDÜZ ÖZTÜRK KASAR
- Türkçe-Rusça dillerinden yapılan yazın çevirilerinin kültür ve çeviri sosyolojisi açısından irdelenmesi
An analysis of Turkish-Russian literary translation in terms of the culture and sociology of translation
EMİNE SAĞLAM
Doktora
Türkçe
2025
Mütercim-TercümanlıkMersin ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRA BÜYÜKNİSAN
- Çeviri sosyolojisi ışığında 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş depremi örneği ile Türkiye'de gönüllü toplum çevirmenliği
Voluntary community interpreting in Türkiye in the light of translation sociology with the example of Kahramanmaras earthquake of February 6th, 2023
GAMZE ÖZTÜRK ORAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mütercim-TercümanlıkEge ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA AKIN