Spor tüketicilerinde yapay zekaya yönelik tutum ve bilişsel esneklik arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between attitudes toward artificial intelligence and cognitive flexibility among sports consumers
- Tez No: 1009486
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET MUSTAFA YORULMAZLAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Psikoloji, Sports, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Spor yönetimi, İnsan-yapay zeka etkileşimi, Sport management, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Spor Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, spor tüketicilerinin yapay zekaya yönelik tutum ve kullanım niyetlerini teknoloji kabul kuramları kapsamında açıklamak; bilişsel esnekliğin doğrudan etkisini ve güven ile algılanan riskin rollerini inceleyerek spor endüstrisine yönelik etik ve şeffaf kişiselleştirme stratejilerine katkı sunmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, spor tüketicilerinin yapay zekâya yönelik tutumları ile bilişsel esneklik düzeylerini incelemeyi amaçlayan, nicel araştırma yaklaşımı kapsamında yürütülen betimsel (tarama) modelindedir. Araştırmada, katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini belirlemek amacıyla cinsiyet, yaş, GANO, e-spor tüketicisi olma durumu, düzenli egzersiz ve sigara kullanımı ile spor sırasında teknolojik cihaz kullanımına ilişkin sorular yöneltilmiştir. Yapay zekaya yönelik tutumlar, Schepman ve Rosway (2020) tarafından geliştirilen ve Kaya ve ark. (2022) tarafından Türkçeye uyarlanan; Yapay Zekaya Yönelik Genel Tutum Ölçeği ile Dennis ve Wal (2010) tarafından geliştirilen ve Sapmaz ve Doğan (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan; Bilişsel Esneklik Envanteri ile ölçülmüştür. Bulgular: Verilerin analizinde; T Testi, ANOVA testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Sonuçlar, yapay zekaya yönelik tutum ve bilişsel esnekliğin cinsiyet ile birlikte akademik başarı, egzersiz alışkanlıkları, teknoloji kullanımı ve e-spor tüketimi gibi bireysel ve davranışsal faktörlere göre anlamlı biçimde farklılaştığını; ayrıca yapay zekaya yönelik olumlu tutum ile bilişsel esnekliğin kontrol boyutu arasında orta-yüksek düzeyde pozitif bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Sonuç: Sonuç olarak, spor tüketicilerinin yapay zekaya yönelik tutumları ve bilişsel esneklikleri, bireysel ve davranışsal etkenlere bağlı olarak şekillenmekte; bu durum, spor alanındaki teknolojik dönüşümde tüketici davranışlarını anlamaya katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to explain sports consumers' attitudes toward and intentions to use artificial intelligence within the framework of technology acceptance theories, and to contribute to ethical and transparent personalization strategies in the sports industry by examining the direct effect of cognitive flexibility as well as the roles of trust and perceived risk. Materials and Methods: This study employed a quantitative research approach using a descriptive (cross-sectional survey) design to examine sports consumers' attitudes toward artificial intelligence and their levels of cognitive flexibility. Participants' socio-demographic characteristics were assessed through items addressing gender, age, grade point average (GPA), e-sports consumer status, engagement in regular physical exercise, smoking behavior, and the use of technological devices during sports activities. Attitudes toward artificial intelligence were measured using the General Attitudes toward Artificial Intelligence Scale developed by Schepman and Rodway (2020) and adapted into Turkish by Kaya et al. (2022). Cognitive flexibility was measured using the Cognitive Flexibility Inventory developed by Dennis and Vander Wal (2010) and adapted into Turkish by Sapmaz and Doğan (2013). Results: Data were analyzed using t-tests, ANOVA, and Spearman correlation analysis. The results indicate that attitudes toward artificial intelligence and cognitive flexibility differ significantly according to individual and behavioral factors such as gender, academic achievement, exercise habits, technology use, and e-sports consumption. Moreover, a moderate-to-high positive relationship was found between positive attitudes toward artificial intelligence and the control dimension of cognitive flexibility. Conclusion: In conclusion, sports consumers' attitudes toward artificial intelligence and their levels of cognitive flexibility are shaped by individual and behavioral factors; this contributes to a better understanding of consumer behavior within the technological transformation of the sports domain.
Benzer Tezler
- Medyaların Türk toplumu`nda popüler kültüre etkisi
The Impact of the popular culture in the Turkish society
NAJDA ÇILBIYIKOĞLU
Doktora
Türkçe
2000
Radyo-Televizyonİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF ESİN
- Lisanslı ürün satın alma davranışı: Eses Store'dan alışveriş yapan tüketiciler üzerine bir araştırma
Licensed merchandise buying behavior: A research on consumers shopping in Eses Store
ÖMER ESER
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
İşletmeEskişehir Osmangazi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜJDAT ÖZMEN
- Bir pazarlama aracı olarak sosyal medya; spor markalarının sosyal medya pazarlamalarının üniversite öğrencileri satın alma davranışları üzerine etkisi
Social media as a marketing tool; the effect of sports brands' social media marketing on purchase behavior of university students
FERİT KARABAKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
SporMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE LALE GÜLER
- Spor tüketicilerinin satın alma kararının nöropazarlama yöntemleri ile incelenmesi
An investigation of sports consumers' purchasing decisions through neuromarketing methods
BUSE ÇELİK
Doktora
Türkçe
2024
SporAkdeniz ÜniversitesiSpor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL ALPARSLAN ERMAN
- Bireysel spor pazarlamasında sosyal medya unsurlarının kullanımı
Use of social media facilities in individual sports marketing
ECE BAKICI