Motosikletli kuryelerde ergonomik risk ve farkındalığın kas iskelet sistemi rahatsızlıkları ve tükenmişlik üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of ergonomic risk and awareness on musculoskeletal disorders and burnout in motorcycle couriers
- Tez No: 1009511
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYLA GÜNAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Ergonomi, Ergonomik riskler, Tükenmişlik, Ergonomics, Ergonomic risks, Burnout
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, motosikletli kuryelerde ergonomik risk düzeyi ve ergonomik farkındalığın kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları ve tükenmişlik düzeyi ile ilişkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Tokat ilinde aktif olarak çalışan 41 motosikletli kurye üzerinde yürütülmüştür. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, çalışma koşulları, fiziksel aktivite düzeyleri, uyku ve stres durumları değerlendirilmiştir. Ergonomik risk ve ergonomik farkındalık düzeylerinin belirlenmesinde literatür taramalarına dayanılarak araştırmacı tarafından oluşturulan anket formu kullanılmıştır. Ergonomik riskin objektif değerlendirilmesi için Hızlı Tüm Vücut Değerlendirmesi (REBA), kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarının değerlendirilmesi için Cornell Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları Anketi (CKİSRA), tükenmişlik düzeyinin belirlenmesi için Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) ve motosiklet koltuğu konforunun değerlendirilmesi için Motosiklet Koltuğu Konfor Anketi (MKKA) kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, ergonomik risk düzeyi ile kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları arasında özellikle omurga, alt ekstremite bölgelerinde ve toplam kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler saptanmıştır (p<0,05). Benzer şekilde REBA puanı ile de hem segmental hem toplam kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları arasında anlamlı ilişkiler görülmüştür (p<0,05). Ergonomik farkındalık düzeyi ile kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Tükenmişlik düzeyi açısından değerlendirildiğinde, ergonomik risk düzeyi ile özellikle duygusal tükenmişlik arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca yorgunluk ve trafikte hissedilen stres düzeyinin tükenmişlik ile ilişkili olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Buna karşın ergonomik farkındalık ile tükenmişlik arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Bununla birlikte motosiklet koltuğu konforu ile hem kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları hem de tükenmişlik arasında negatif yönlü ilişkiler saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, motosikletli kuryelerde uzun süreli statik postür, tekrarlayan hareketler ve yüksek fiziksel yüklenmenin kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları ve tükenmişlik üzerinde önemli etkileri olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda, fizyoterapi temelli yaklaşımlar kapsamında kuryelere yönelik ergonomi eğitimi verilmesi, uygun egzersiz programlarının planlanması ve çalışma ortamına yönelik ergonomik düzenlemelerin yapılması önerilmektedir. Bu uygulamaların kas-iskelet sistemi sağlığının korunmasına ve tükenmişliğin azaltılmasına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between ergonomic risk level, ergonomic awareness, musculoskeletal disorders, and burnout levels among motorcycle couriers. The research was carried out on 41 motorcycle couriers actively working in Tokat province. Participants' sociodemographic characteristics, working conditions, physical activity levels, sleep, and stress status were evaluated. The questionnaire used to determine ergonomic risk and ergonomic awareness levels was developed by the researcher based on a review of the literature. The Rapid Entire Body Assessment (REBA) was used for objective ergonomic risk evaluation, the Cornell Musculoskeletal Discomfort Questionnaire (CMDQ) for assessing musculoskeletal disorders, the Maslach Burnout Inventory (MBI) for determining burnout levels, and the Motorcycle Seat Comfort Questionnaire (MSCQ) for evaluating motorcycle seat comfort. According to the findings, a significant positive relationship was found between ergonomic risk level and musculoskeletal disorders, particularly in the spine, lower extremities, and total musculoskeletal discomfort (p<0.05). Similarly, REBA scores were significantly associated with both regional and total musculoskeletal disorders (p<0.05). No significant relationship was found between ergonomic awareness level and musculoskeletal disorders (p>0.05). Regarding burnout levels, ergonomic risk level was significantly and positively associated especially with emotional exhaustion (p<0.05). In addition, fatigue and traffic-related stress levels were found to be associated with burnout (p<0.05). However, no significant relationship was found between ergonomic awareness and burnout (p>0.05). On the other hand, motorcycle seat comfort was negatively associated with both musculoskeletal disorders and burnout (p<0.05). In conclusion, it was observed that prolonged static posture, repetitive movements, and high physical workload have significant effects on musculoskeletal disorders and burnout among motorcycle couriers. Accordingly, within the scope of physiotherapy-based approaches, it is recommended to provide ergonomics training to couriers, design appropriate exercise programs, and implement ergonomic improvements in the working environment. These interventions are thought to contribute to the protection of musculoskeletal health and the reduction of burnout.
Benzer Tezler
- Motosikletli kuryelerin ruhsal durumları, kas-iskelet sistemi sorunları ve sürüş davranışlarının değerlendirilmesi
Assessment of mental health status, musculoskeletal problems, and riding behaviors among motorcycle couriers
ESRA ZEHRA BİÇER ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Halk SağlığıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİH GAFFAR GÖZÜKARA
- Motosikletli kuryelerin iş sağlığı ve güvenliği riskleri ve önlemleri
Occupational health and safety risks and measures of motorcycle couriers
AYÇA EDA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
KazalarGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. AYDIN ŞIK
- Motosikletli kuryelerin COVID-19 pandemisi döneminde iş sağlığı güvenliği koşulları ve iş güvencesizliği düzeyi
Occupational health and safety conditions and level of job insecurity of motorcycle couriers during the COVID-19 pandemic
ANIL BAŞPINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Halk SağlığıHacettepe ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ NACİ YILDIZ
- Motosikletli kurye yaralanmalarında 24 saatlik klinik sonuçların belirleyicileri: Prognoz çalışması
Predictors of 24-hour clinical outcomes in motorcycle courier injuries: A prognosis study
YİĞİT HİÇYILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN EMRE EROĞLU
- Kaygı düzeyleri ile işyeri şiddeti ilişkisi ve bir araştırma
The relationship between anxiety levels and workplace violence and a research
BEGÜM YALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnadolu ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇİĞDEM KIREL