İha kontrol konsollarının ergonomik analizi ve kullanıcı odaklı tasarım geliştirmeleri
Ergonomic analysis of uav control consoles and user-centered design improvements
- Tez No: 1009619
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENGİZ ELDEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mühendislik Bilimleri, Makine Mühendisliği, Endüstri Ürünleri Tasarımı, Engineering Sciences, Mechanical Engineering, Industrial Design
- Anahtar Kelimeler: Silahlı insansız hava araçları, Armed unmanned aerial vehicles
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstriyel Tasarım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uzun süreli statik oturma, özellikle İnsansız Hava Aracı (İHA) yer kontrol istasyonları gibi yüksek konsantrasyon gerektiren görevlerde, kritik bir ergonomik risk faktörüdür. Bu durum, İşle İlgili Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları (İKİS) prevalansında artışa yol açmaktadır. Biyomekanik açıdan nötr olmayan duruşlar ve yetersiz ekipman desteği, operatör sağlığını, durumsal farkındalığı ve görev performansını olumsuz etkilemektedir. Bu risklerin proaktif yönetimi,“insan merkezli tasarım”felsefesini ve antropometrik (insan vücut ölçüleri) verileri temel alan ergonomik mühendislik çözümlerini gerektirmektedir. Bu tez çalışmasının temel amacı, İHA operatörlerinin uzun süreli görevler sırasında maruz kaldığı biyomekanik riskleri en aza indirmek üzere tasarlanacak bir ergonomik konsol koltuğu modelini geliştirmektir. Çalışma, bu yeni tasarımın mevcut modellerle kıyaslanarak, hem tasarım süreçlerinin optimize edilmesini ve sürelerin kısaltılmasını hem de maliyet açısından en uygun ve verimli modelin ortaya çıkarılmasını hedeflemektedir. Bu hedefe ulaşmak için, İHA konsol koltuğu tasarımı, üç boyutlu (3B) modelleme yazılımı olan CATIA CAD programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, gözlemsel bir ergonomik değerlendirme yöntemi olan RULA (Rapid Upper Limb Assessment) kullanılmıştır. Analizler sonucunda mevcut tasarımın yüksek riskli olduğu saptanmış; standartlara uygun Tasarım 1 ve dinamik ayarlanabilir Tasarım 2 geliştirilmiştir. Dinamik özelliklere sahip ikinci tasarımın, fiziksel zorlanmayı en aza indirerek hem sağlığı hem de bilişsel performansı destekleyen en etkili çözüm olduğu kanıtlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Prolonged static sitting, particularly in tasks requiring high concentration such as those at Unmanned Aerial Vehicle (UAV) ground control stations, constitutes a critical ergonomic risk factor. This situation leads to an increased prevalence of Work-related Musculoskeletal Disorders (WMSDs). Biomechanically non-neutral postures and inadequate equipment support negatively affect operator health, situational awareness, and task performance. The proactive management of these risks necessitates ergonomic engineering solutions based on a“human-centered design”philosophy and anthropometric (human body measurement) data. The primary objective of this thesis study is to develop an ergonomic console chair model designed to minimize the biomechanical risks to which UAV operators are exposed during long-duration missions. The study aims to compare this new design with existing models, thereby optimizing design processes, shortening durations, and identifying the most cost-effective and efficient model. To achieve this objective, the UAV console chair will be designed using the three-dimensional (3D) modeling software CATIA CAD program. The RULA (Rapid Upper Limb Assessment), an observational ergonomic assessment method, was employed in the study. Analyses identified the current design as high-risk, leading to the development of a standard-compliant Design 1 and a dynamically adjustable Design 2. This second design with dynamic features has been proven to be the most effective solution, minimizing physical strain while supporting both health and cognitive performance.
Benzer Tezler
- İşçilik maliyetleri muhasebesi ve Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Ankara makina fabrikası uygulaması
Başlık çevirisi yok
GÖKHAN ÖZER
- Açık maden işletmelerinde yer kontrol noktalarının insansız hava aracı fotogrametrisi ile üretilen ürünlere etkisinin araştırılması
Investigating the effect of ground control points on the products produced by unmanned aerial vevicle photogrammetry in open cast mines
MEHMET FATİH GÖKÇEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Jeodezi ve FotogrametriYıldız Teknik ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ANİME MELİS UZAR
- Horseshoe adası Antarktika'da İHA-GPR gözlemlerine dayalı buzul izleme ve 3D modelleme
Glacier monitoring and 3D modeling based on UAV-GPR observations on horseshoe island, antarctica
MEHMET ARKALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT OĞUZ SELBESOĞLU
- Evaluation of the use of UAVs in flexible pavement inspection by using GCPs: A case study on Palestinian road
Esnek kaplama denetiminde GCP'ler kullanarak İHA kullanımının değerlendirilmesi: Filistin'deki kentsel yollar üzerine bir vaka çalışması
ISMAIL S A ABURQAQ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İnşaat MühendisliğiAltınbaş Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEPANTA NAİMİ
YRD. DOÇ. DR. SEPEHR SAEDI
- Dört rotorlu insansız hava araçları için fizik rehberli artık geri beslemeli sinir ağı ile çok ajanlı dağıtılmış lineer olmayan model öngörülü formasyon kontrolü
Multi-agent distributed nonlinear model predictive formation control for quadrotor UAVs using a physics-guided residual feedback neural network
DENİZ MUHACİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKontrol ve Otomasyon Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAPRAK YALÇIN