Sağlık bilimleri öğrencilerinde sağlık hizmeti sunumunda zenofobi düzeyinin değerlendirilmesi ve azaltılması:bir müdahale çalışması
Assessment and reduction of xenophobia levels in healthcare service delivery among health sciences students: An intervention study
- Tez No: 1009648
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER FARUK TEKİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Zenofobi, Eğitim Müdahalesi, Sağlık Hizmeti, Göçmen, Sağlık Çalışanı, Xenophobia, Educational Intervention, Health Care, Migrant, Health Professional
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Küreselleşmenin hız kazanması ve göç hareketlerinin artması, bireylerin farklı kültürel gruplarla daha yoğun etkileşimde bulunmalarını zorunlu kılmaktadır. Ancak bu etkileşim her zaman olumlu sonuçlara yol açmayabilir. Bireyler kendilerinden farklı olanlara karşı bilinçli ya da bilinçdışı önyargılar geliştirebilmekte ve dışlayıcı tutumlar sergileyebilmektedir. Bu araştırma, sağlık bilimleri öğrencilerinde zenofobi düzeylerinin etik değerler, duygusal zekâ ve diğer değişkenler ile olan ilişkisini; ayrıca zenofobik tutumları olumlu yönde dönüştürmeye yönelik eğitim temelli bir müdahalenin etkinliğini araştırmayı hedeflemektedir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız bir müdahale araştırması olup Ekim 2024-Ağustos 2025 tarihleri arasında Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi'nde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi'ne bağlı hemşirelik, ebelik, fizyoterapi ve rehabilitasyon, diş hekimliği ve tıp fakültesi bölümü 530 son sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Olası eksik ve analiz dışı bırakılması gereken veriler hesaplanarak araştırmaya 121 müdahale grubu ve 110 kontrol grubu olmak üzere toplam 231 öğrenci dahil edilmiştir. Araştırmanın verilerinin toplanmasında, Kişisel Bilgi Formu ile birlikte Sağlık Hizmeti Sunumunda Zenofobi Ölçeği (SHSZÖ), Sağlık Bilimlerinde Okuyan Öğrencilerin Etik Değerleri Ölçeği (EDÖ) ve Duygusal Zekâ Ölçeği (DZÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Müdahale grubunda eğitim öncesi ve sonrası SHSZÖ toplam puanları arasında anlamlı düzeyde bir azalma saptandı (Z = –4,945; p < 0,001). Eğitim öncesinde SHSZÖ toplam puan ortalaması 51,3 ± 9,5 iken, eğitim sonrasında bu ortalamanın 48,1 ± 9,8'e düştüğü görüldü. Kontrol grubunda ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmedi (Z = –0,376; p = 0,707). SHSZÖ toplam puanı ile EDÖ toplam puanı arasında düşük düzeyde negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptandı (r = -0,144; p = 0,029). SHSZÖ toplam puanı ile DZÖ toplam puanı arasında düşük düzeyde negatif ve anlamlı bir ilişki bulundu (r = -0,131; p = 0,047). EDÖ toplam puanı ile DZÖ toplam puanı arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı ilişki (r = 0,408; p < 0,001) belirlendi. Sonuç: Çalışmamızdan elde edilen bulgular, göçmenlere yönelik zenofobik tutumların öğrenciler arasında belirli düzeylerde mevcut olduğunu ve uygulanan eğitimin bu tutumları azaltmada etkili olduğunu göstermiştir. Bu doğrultuda, sağlık bilimleri alanındaki bölümlerin müfredatına göçmen bireylere sağlık hizmeti sunumu sırasında kültürel farklılıkları esas alan, etik ve kapsayıcı yaklaşımları içeren eğitim programlarının entegre edilmesi öğrencilerin zenofobik tutumlarının azalmasına katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: The acceleration of globalization and the increase in migration movements necessitate more intensive interaction between individuals and different cultural groups. However, such interactions do not always lead to positive outcomes. Individuals may develop conscious or unconscious prejudices against those who are different from themselves and may exhibit exclusionary attitudes. This study aims to examine the relationship between xenophobia levels among health sciences students and ethical values, emotional intelligence, and other variables; additionally, it seeks to evaluate the effectiveness of an education-based intervention designed to positively transform xenophobic attitudes. Materials and Methods: This study is an intervention research conducted between October 2024 and August 2025 at Kütahya Health Sciences University. The population of the study consisted of 530 senior students enrolled in the departments of nursing, midwifery, physiotherapy and rehabilitation, dentistry, and medicine at Kütahya Health Sciences University. After accounting for potential missing data and data to be excluded from analysis, a total of 231 students were included in the study, comprising 121 in the intervention group and 110 in the control group. Data were collected using a Personal Information Form, the Xenophobia in Health Care Provision Scale (XHCD), the Ethical Values Scale for Students in Health Sciences (EVS), and the Emotional Intelligence Scale (EI). The obtained data were analyzed using appropriate statistical methods. Results: A statistically significant decrease was observed in the total XHCD scores of the intervention group between the pre- and post-training measurements (Z = –4.945; p < 0.001). While the mean total XHCD score was 51.3 ± 9.5 before the training, it decreased to 48.1 ± 9.8 after the training. No statistically significant difference was found in the control group (Z = –0.376; p = 0.707). A low-level negative and statistically significant correlation was identified between the total XHCD score and the total EVS score (r = -0.144; p = 0.029). A low-level negative and statistically significant correlation was also found between the total XHCD score and the total EI score (r =-0.131; p = 0.047). A moderate-level positive and statistically significant correlation was determined between the total EVS score and the total EI score (r = 0.408; p < 0.001). Conclusion: The findings of this study indicate that xenophobic attitudes toward migrants exist at certain levels among students and that the implemented educational intervention is effective in reducing these attitudes. Accordingly, integrating educational programs into the curricula of health sciences departments that emphasize cultural differences and incorporate ethical and inclusive approaches in the provision of health care to migrant individuals may contribute to reducing xenophobic attitudes among students.
Benzer Tezler
- Lise öğrencilerinde sağlık algısının riskli sağlık davranışlarına etkisi
The effect of health perception on risk health behaviors in high school students
NURGÜL KARABAYIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk SağlığıHaliç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE YILDIZ
- Tıpta uzmanlık öğrencilerinde yapay zekâ kaygısı ve farkındalığının araştırılması
Investigation of artificial intelligence anxiety and awareness in medical residency
ŞİFA DURNA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN MERTHAN TUNAY
- Stajyer diş hekimlerinin iletişim becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of communication skills of intern dentist
MUHİTTİN UĞURLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sağlık Kurumları YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN ERDEM
- Afetlerde sanal gerçekliğin stres yönetimi üzerine etkisi
Effects of virtual reality on stress management of disasters
VOLKAN ÜLKER
Doktora
Türkçe
2021
PsikolojiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAfet Tıbbı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEDİA GÜLEN
- Pratisyen hekimlerin ulusal çekirdek eğitim programında yer alan uygulamalı beceriler konusundaki deneyim ve görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of medical practitioners? opinions and experiences on applied skills in the national core curriculum
SÜLEYMAN CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiTıp Eğitimi ve Bilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSKENDER SAYEK