Geri Dön

Şanlıurfa'da Cumhuriyetin ilk yıllarından GAP başlangıcına üretim ve paylaşım sorunu

The problem of production and distribution in Şanlıurfa from the early years of the Republic to the beginning of GAP

  1. Tez No: 1009669
  2. Yazar: MEHMET ZEKİ KÜÇÜK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. TAHİR ÖĞÜT
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ekonomi, Economics
  6. Anahtar Kelimeler: Kırsal toprak düzenlemesi, Kırsal üretim, Rural land arrangement, Rural production
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Harran Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Eylem Planı'nın başlangıcına kadar olan süreçte ülke ekonomisindeki yapısal dönüşümler ve bu dönüşümlerin Urfa ekonomisine etkileri incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, ulusal düzeyde uygulanan iktisat politikalarının yerel düzeydeki üretim, tüketim ve paylaşım mekanizmalarını nasıl yansıdığını ortaya koymaktır. Araştırma kapsamında makroekonomik göstergeler, nüfus sayımları, tarım ve sanayi envanterleri ile sektörel veriler kullanılarak tarihsel ve karşılaştırmalı bir analiz yöntemi izlenmiştir. Çalışmada, Türkiye'nin tarımdan sanayiye geçiş sürecindeki yapısal dönüşümü ile Urfa'nın bu sürece uyum düzeyi tarım, sanayi ve hizmetler sektörü ekseninde irdelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, Urfa ekonomisinin incelenen dönem boyunca büyük ölçüde tarıma dayalı geleneksel yapısını koruduğu, sanayileşme ve hizmetler sektöründeki gelişmelerin ise Türkiye ortalamasının gerisinde kaldığı tespit edilmiştir. Tarım sektöründe makineleşme ve modernleşme girişimlerinin üretim miktarını artırmasına rağmen, toprak mülkiyetindeki eşitsizlikler, teknik altyapı yetersizliği ve sulama sorunları nedeniyle beklenen refah artışının tabana yayılamadığı görülmüştür. Sanayi sektöründe ise özel sektör yatırımlarının sermaye ve teknik altyapı yetersizliği nedeniyle sınırlı kaldığı, kamu yatırımlarının ise bölgesel eşitsizlikleri gidermede tam anlamıyla yeterli olamadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, Urfa'nın ekonomik gelişim sürecinin ulusal kalkınma hamlelerini geriden takip ettiği, üretim ilişkilerinin feodal yapıdan tam anlamıyla kopamadığı ve bölgenin yapısal sorunlarının çözümünde kamu merkezli büyük ölçekli bölgesel kalkınma projelerinin zorunluluğu ortaya konulmuştur.

Özet (Çeviri)

The structural transformations in the country's economy and the reflections of these transformations on the Urfa economy were examined in the period from the foundation of the Republic of Turkey to the beginning of the Southeastern Anatolia Project (SAP) Action Plan. The main objective of the study is to reveal how economic policies implemented at the national level affected the production, consumption, and distribution mechanisms at the local level. Within the scope of the research, a historical and comparative analysis method was followed using macroeconomic indicators, population censuses, agricultural and industrial inventories, and sectoral data. In the study, Turkey's structural transformation during the transition process from agriculture to industry and Urfa's level of adaptation to this process were analyzed within the axis of agriculture, industry, and service sectors. According to the findings obtained, it was determined that the Urfa economy largely preserved its traditional agriculture-based structure during the examined period, and developments in industrialization and the service sector remained below the Turkey average. Although mechanization and modernization attempts in the agricultural sector increased the production amount, it was observed that the expected increase in welfare could not spread to the base due to inequalities in land ownership, technical infrastructure insufficiency, and irrigation problems. In the industrial sector, it was determined that private sector investments remained limited due to the lack of capital and technical infrastructure, and public investments were not fully sufficient in eliminating regional inequalities. As a result, it was revealed that Urfa's economic development process followed the national development moves from behind, production relations could not fully break away from the feudal structure, and large-scale public-centered regional development projects were essential for solving the region's structural problems.

Benzer Tezler

  1. Güneydoğu Anadolu Projesi ve bölgesel gelişme

    Southeastern Anatolian Project (GAP) and regional development

    ENVER CENAN İNCE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİYE AHU AKGÜN

  2. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde zeytin üretim alanlarının dağılışı (1991-2016)

    Spatial distrudinstans of olive production areas in Southeastern Anatolia Region (1991-2016)

    ALİ ÇELİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    CoğrafyaFırat Üniversitesi

    Coğrafya Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYŞE ÇAĞLIYAN

  3. İç göç hareketlerinin sosyal ve ekonomik analizi: Şanlıurfa'dan İstanbul'a gerçekleşen göç üzerine bir inceleme

    Social and economic analysis of internal migration movements: An examination on migration from Sanliurfa to Istanbul

    FİLİZ ÖZBAY

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    MaliyeHarran Üniversitesi

    Maliye Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MURAT DEMİR

  4. Kâhta şehir coğrafyası

    Kâhta city geography

    ESRA ŞAŞMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    CoğrafyaNiğde Üniversitesi

    İlköğretim Bölümü

    YRD. DOÇ. DR. TÜLAY ÖCAL

  5. Şanlıurfa'nın tarihi kültürel peyzaj alanları ve koruma önerileri

    Historical cultural landscape areas of Şanlıurfa andconservation recommendations

    ŞEYDA GAYBERİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    MimarlıkDicle Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NESLİHAN DALKILIÇ