Geri Dön

Diyabetik ayak yaraları ile ilişkili faktörler: Retrospektif araştırma

Factors associated with diabetic foot ulcers: A retrospective study

PDF İndir

  1. Tez No: 1009670
  2. Yazar: HACER PULAT
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU DEDEOĞLU DEMİR, PROF. DR. NEŞE SALTOĞLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışma, diyabetik ayak ülserlerinin gelişimine yol açan başlıca etiyolojik faktörleri ve hastalık seyrini etkileyen klinik risk etmenlerini retrospektif olarak incelemeyi amaçladı. Yöntem: Retrospektif tasarımlı araştırma, bir üniversite hastanesinin Diyabetik Ayak Polikliniği'nde yürütüldü. 01 Ocak 2020 – 01 Haziran 2025 tarihleri arasında başvuran 415 hastanın dosyası incelendi; eksik verisi bulunan ve diyabet tanısı olmayan olgular dışlandıktan sonra 310 hasta analize dahil edildi. Veriler SPSS v27 programında ki-kare testi ve lojistik regresyon analizleri ile değerlendirildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 62,11±10,55 olup olguların %77,4'ü erkekti. Katılımcıların %57,4'ü ilkokul mezunu, %73,9'u çalışmıyor ve %28'i sigara kullanıyordu. Yaraların en sık Wagner evre 3 düzeyinde olduğu belirlendi (%43,5). Nöropati (%79,4), periferik arter hastalığı (%74,5), enfeksiyon (%97,4) ve osteomiyelit (%74,2) yüksek oranlarda saptandı. Olguların %70,3'ünde diyabet süresi 10 yılın üzerinde, %40,6'sında HbA1c düzeyi %9'un üzerindeydi. Hastaların %42,6'sında tekrarlayan yatış öyküsü, %49,4'ünde birden fazla ülser gelişimi mevcuttu. Yara etiyolojisinde basınç yaralanmaları (%37,7), nasır (%34,5) ve ayak deformiteleri (%33,9) öne çıkarken lezyonlar en sık parmaklarda (%66,1) ve plantar bölgede (%29,7) görüldü. Ampütasyon oranı %62,3 olup bunların %20,2'si majör ampütasyondu. Lojistik regresyon analizine göre osteomiyelit ampütasyon riskini 15,3 kat, periferik arter hastalığı 5,6 kat artırmaktadır. Uzun diyabet süresi ve ülser tekrarı da anlamlı risk faktörleri olarak belirlendi. Sonuç: Bulgular, diyabetik ayakta kötü prognozun uzun diyabet süresi, yetersiz glisemik kontrol ve nöro-iskemik komplikasyonlarla ilişkili olduğunu göstermektedir. Osteomiyelit ve periferik arter hastalığının ampütasyon riskini artırması, erken tanı ve multidisipliner bakımın önemini ortaya koymaktadır. Düzenli ayak değerlendirmesi, erken risk belirleme ve yapılandırılmış hasta eğitimi gibi hemşirelik girişimleri, ülser tekrarı ve ampütasyonların azaltılmasında kritik rol oynamaktadır.

Özet (Çeviri)

Aim: This study aimed to retrospectively examine the major etiological factors contributing to the development of diabetic foot ulcers and to identify clinical risk factors influencing disease progression. Methods: This retrospective study was conducted in the Diabetic Foot Outpatient Clinic of a university hospital. Medical records of 415 patients admitted between January 1, 2020, and June 1, 2025, were reviewed. After excluding cases with incomplete data and non-diabetic diagnoses, 310 patients were included in the analysis. Data were analyzed using chi-square tests and logistic regression in SPSS v27. Results: The mean age of the patients was 62.11 ± 10.55 years, and 77.4% were male. Among participants, 57.4% had primary school education, 73.9% were unemployed, and 28% were smokers. Ulcers were most frequently Wagner grade 3 (43.5%). Neuropathy (79.4%), peripheral arterial disease (74.5%), infection (97.4%), and osteomyelitis (74.2%) were highly prevalent. Diabetes duration exceeded 10 years in 70.3% of patients, and 40.6% had HbA1c levels above 9%. Recurrent hospitalizations were reported in 42.6% of patients, and 49.4% developed multiple ulcers. Etiological factors included pressure-related injuries (37.7%), callus formation (34.5%), and foot deformities (33.9%). Lesions were most commonly located on the toes (66.1%) and plantar surface (29.7%). The overall amputation rate was 62.3%, of which 20.2% were major amputations. Logistic regression analysis indicated that osteomyelitis increased the risk of amputation by 15.3-fold and peripheral arterial disease by 5.6-fold. Longer diabetes duration and ulcer recurrence were also significant risk factors. Conclusion: The findings indicate that poor prognosis in diabetic foot disease is strongly associated with prolonged diabetes duration, inadequate glycemic control, and neuro-ischemic complications. The substantial impact of osteomyelitis and peripheral arterial disease on amputation risk underscores the importance of early diagnosis and multidisciplinary care. Nursing interventions, including routine foot assessment, early risk identification, and structured patient education, play a critical role in preventing ulcer recurrence and reducing amputation rates.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    982406

    Kronik yara hastalarında yara sıvısı örneklerinin inflamasyonu değerlendirmek amacıyla inflamatuar parametreler açısından karşılaştırılması

    Comparison of wound fluid samples in terms of inflammatory parameters to evaluate inflammation in chronic wound patients

    LARA KAVASOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Genel CerrahiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HİKMET ERHAN GÜVEN

  2. Tez No

    490009

    Diyabetik ayak ülseri ile başvuran hastalarda alt ekstremite ampütasyonuyla bazı klinik ve laboratuvar bulguların ilişkisi

    Relationship between clinical and laboratory findings with lower extremity amputation in patients who applied with diabetic foot ulcer

    FATMA İNCİ CAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıGaziantep Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERSİN AKARSU

  3. Tez No

    440135

    Diyabetik ayak yaralarında toll benzeri reseptör 2 ve 4 (TRL2 ve TLR4) genlerinin ekspresyon düzeyleri ve polimorfizmlerinin rolü

    The role of expression levels and polymorphisms of toll like receptor 2 and 4 (TLR2 and TLR4) genes in the diabetic foot wounds

    GİZEM AKINCI GÖNEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    GenetikPamukkale Üniversitesi

    Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLSEREN BAĞCI

  4. Tez No

    650996

    Sinyal dönüştürücü ve transkripsiyon aktivatörü 3 (STAT 3), aktive STAT'ın protein inhibitörü 3 (PİAS 3) hipoksi ile indüklenen faktör 1 alfa (HİF 1 alfa) düzeylerinin diyabetik ayak yarası olanlarda incelenmesi

    Investigation of the levels of signal converter and transcription activator 3, protein inhibitor of active stat 3 and factor induced with HYPOXY - 1 alpha in subjects with diabetic foot wound

    İBRAHİM HALİL SEZGİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıHarran Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TEVFİK SABUNCU

  5. Tez No

    452331

    Diyabetik ayak hastalarında sınıflandırma verilerinin yatış süresi ve prognozla ilişkilerinin araştırılması

    Correlation between classification properties and length of stay and prognosis in diabetic foot patients

    ALİ MEMİŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Deniz ve Sualtı HekimliğiGata

    Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAKAN AY

Geri Dön