Matematik eğitiminde matematik tarihinin kullanımına yönelik uluslararası araştırmaların bibliyometrik analizi
Bibliometric analysis of international research on the use of mathematics history in mathematics education
- Tez No: 1009727
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN ÜNAL, DOÇ. DR. SEVDA GÖKTEPE YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, matematik tarihinin matematik eğitimi bağlamında ele alındığı akademik çalışmaların bibliyometrik yöntemler kullanılarak incelenmesi ve bu alandaki araştırma eğilimlerinin ortaya konulmasıdır. Araştırma kapsamında, matematik eğitiminde matematik tarihinin kullanımına yönelik çalışmalar Web of Science (WoS) ve Scopus veritabanlarından elde edilen veriler doğrultusunda analiz edilmiştir. Veri seti oluşturulurken, belirlenen anahtar kelimeler kullanılarak 2005–2025 yılları arasında İngilizce dilinde yayımlanmış akademik çalışmalar taranmış ve bibliyometrik analizlere uygun biçimde indirilen veriler VOSviewer 1.6.20 yazılımı aracılığıyla görselleştirilmiştir. Çalışmada yayınların yıllara, ülkelere, araştırma alanları/anahtar kelimelere, yazarların yayın sayılarına, kurumlara göre bibliyometrik analizleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca ortak yazar analizi, ortak kelime analizi, atıf analizi, bibliyometrik eşleştirme analizi, ortak atıf analizi şeklinde bibliyometrik haritalama analizleri yapılmıştır. Analizler WoS ve Scopus veri tabanları karşılaştırılarak yorumlanmıştır. Elde edilen bulgular, matematik tarihinin matematik eğitimi alanında giderek artan bir ilgiyle ele alındığını ve özellikle son yıllarda bu alandaki yayın sayılarında belirgin bir artış yaşandığını göstermektedir. Ortak kelime analizleri, matematik tarihinin daha çok öğretim, öğrenme, kavramsal anlama ve problem çözme gibi pedagojik temalarla ilişkilendirildiğini ortaya koymuştur. Bu durum, matematik tarihinin öğretim sürecinde yalnızca tarihsel bilgi aktarımı amacıyla değil, öğrenmeyi destekleyici bir araç olarak kullanıldığını göstermektedir. WoS ve Scopus veritabanları arasında elde edilen yayın sayılarındaki farklılıklar, veritabanlarının indeksleme politikaları ve kapsadıkları yayın türleri arasındaki yapısal farklılıklarla açıklanmıştır. Ülke ve kurum işbirliği analizleri ise çalışmaların belirli ülkelerde yoğunlaştığını ve bazı coğrafi bölgelerde sınırlı sayıda araştırmanın bulunduğunu ortaya koymuştur. Genel olarak bu çalışma, matematik tarihi ve matematik eğitimi alanındaki literatürün mevcut durumunu nicel verilerle ortaya koyarak alana bütüncül bir bakış açısı sunmakta ve gelecekte yapılacak araştırmalar için yol gösterici nitelikte bulgular sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine academic works that address the history of mathematics within the context of mathematics education using bibliometric methods and to reveal research trends in this field. Within the scope of the research, studies on the use of the history of mathematics in mathematics education were analyzed using data obtained from the Web of Science (WoS) and Scopus databases. In creating the dataset, academic works published in English between 2005 and 2025 were searched using the determined keywords, and the downloaded data, suitable for bibliometric analysis, were visualized using VOSviewer 1.6.20 software. In the study, bibliometric analyses of publications were performed according to years, countries, research areas/keywords, number of publications per author, and institutions. In addition, bibliometric mapping analyses such as co-author analysis, co-word analysis, citation analysis, bibliometric matching analysis, and co-citation analysis were conducted. The analyses were interpreted by comparing the WoS and Scopus databases. The findings show that the history of mathematics is being addressed with increasing interest in the field of mathematics education, and that there has been a significant increase in the number of publications in this area, especially in recent years. Common word analyses revealed that the history of mathematics is mostly associated with pedagogical themes such as teaching, learning, conceptual understanding, and problem-solving. This indicates that the history of mathematics is used in the teaching process not only for the purpose of transferring historical information but also as a tool to support learning. The differences in the number of publications obtained between the WoS and Scopus databases are explained by the indexing policies of the databases and the structural differences between the types of publications they cover. Country and institutional collaboration analyses revealed that studies are concentrated in certain countries and that there is a limited number of studies in some geographical regions. Overall, this study provides a holistic perspective on the field by presenting the current state of the literature in the field of the history of mathematics and mathematics education with quantitative data, and provides findings that will guide future research.
Benzer Tezler
- Prospective elementary mathematics teachers' knowledge of history of mathematics and their attitudes and beliefs towards the use of history of mathematics in mathematics education
İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematik tarihi bilgileri ve matematik tarihinin matematik eğitiminde kullanımına yönelik inanışları
MUSTAFA ALPASLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiFen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MİNE IŞIKSAL
YRD. DOÇ. DR. ÇİĞDEM HASER
- Matematik eğitiminde matematik tarihinin kullanılmasının farklı bakış açılarından incelenmesi
An investigation of the use of the history of mathematics in mathematics education from different perspectives
ŞEYDA GENÇKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLÇİN TAN ŞİŞMAN
- Bir fenomenoloji çalışması: Fizik eğitiminde etkinliklerle zenginleştirilmiş bilim tarihi öğretimi
A study of phenomenology: The activities enriched teaching history of science in physics education
KAMİLE TEKFİDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM İNĞEÇ
- Ortaokul matematik öğretmenlerinin matematik tarihini derslerinde kullanma durumlarının incelenmesi:HİE'den yansımalar
Analysis of history of mathematics usage of secondary school mathematics teachers on their lessons: Reflections on in-service training
CEMALETTİN YILDIZ
Doktora
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimKaradeniz Teknik Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN BAKİ
- Tarihi deney ve modellerin tekrarlanması tekniğinin lise öğrencilerinin bilime karşı tutumları ve bilimin doğası anlayışları üzerine etkisi
The effects of replicating historical experiments and models on students' attitudes towards science and their understandings of nature of science
ZEYNEP NESLİHAN KÖYLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERHAT İREZ