Anne mizacının, doğum sonrası depresyon ve psikolojik sağlamlık ile ilişkisi
The relationship between maternal temperament, postpartum depression and psychological resilience
- Tez No: 1009753
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HABİBE BAY ÖZÇALIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Ebelik, Obstetrics and Gynecology, Midwifery
- Anahtar Kelimeler: Anne, depresyon, doğum sonu dönem, mizaç, psikolojik sağlamlık, Mother, depression, postpartum period, temperament, psychological resilience
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, doğum sonrası dönemdeki annelerin mizacının, doğum sonrası depresyon ve psikolojik sağlamlık ile ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı çalışma türünde yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini Ocak- Mayıs 2025 tarihleri arasında Fethiye Devlet Hastanesinde araştırmaya dâhil edilme kriterlerine 320 anne oluşturmuştur. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu, Dokuz Tip Mizaç Ölçeği (DTMÖ), Edinburg Doğum Sonu Depresyon Ölçeği (EDSDÖ) ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi, çoklu doğrusal regresyon analizi ve aracılık analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, DTMÖ toplam puanı ile psikolojik sağlamlık arasında negatif yönlü (r=-0,268, p<0,001), EDSDÖ arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır (r=0,438, p<0,001). Duyguların anlamını arayış (r=-0,404, p<0,001) ve zihinsel huzur arayışı (r=-0,379, p<0,001) alt boyutlarının psikolojik sağlamlık ile negatif yönde anlamlı ilişkili olduğu; buna karşılık duyguların anlamını arayış (r=0,589, p<0,001) ve zihinsel huzur arayışının (r=0,548, p<0,001) doğum sonu depresyon belirtileri ile pozitif yönde anlamlı ilişkili olduğu belirlenmiştir. Psikolojik sağlamlık ile EDSDÖ arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-0,457, p<0,001). Çoklu doğrusal regresyon analizleri, bazı mizaç alt boyutları ve belirli demografik özelliklerin annelerin psikolojik sağlamlık ve doğum sonu depresyon belirtilerinin anlamlı yordayıcıları olduğunu göstermiştir. Aracılık analizi, duyguların anlamını arayış (β=0,07, p=0,002) ve zihinsel huzur arayışı (β=0,06, p=0,003) ile EDSDÖ arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın kısmi aracı rolü olduğunu göstermiştir.Sonuç olarak, annelerin mizaç özelliklerinin doğum sonrası depresyon ve psikolojik sağlamlık ile ilişkili olduğu, psikolojik sağlamlığın depresif belirtiler üzerinde koruyucu bir role sahip olduğu görülmektedir. Bu bulgular doğrultusunda, doğum sonrası dönemde annelerin bireysel mizaç özelliklerini ve psikolojik sağlamlık düzeylerini dikkate alan koruyucu ruh sağlığı uygulamalarının planlanmasının önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted as a descriptive and exploratory study to assess the relationship between the temperament of mothers in the postpartum period and postpartum depression and psychological resilience. The sample consisted of 320 mothers who met the inclusion criteria for the study and were enrolled at Fethiye State Hospital between January and May 2025. The research data were collected using the Personal Information Form, the Nine Types Temperament Scale (NTTS), the Edinburgh Postnatal Depression Scale (EPDS), and the Brief Resilience Scale (BRS). Data were analyzed using descriptive statistics, correlation analysis, multiple linear regression analysis, and mediation analysis. According to the research findings, a significant negative correlation was found between the total NTTS score and psychological resilience (r = −0.268, p < 0.001), whilst a significant positive correlation was found between the total NTTS score and EPDS (r = 0.438, p < 0.001). The sub-dimensions of 'search for the meaning of emotions' (r = −0.404, p < 0.001) and 'search for mental peace' (r = −0.379, p < 0.001) were found to be significantly negatively correlated with psychological resilience; conversely, the search for meaning in emotions (r = 0.589, p < 0.001) and the search for mental peace (r = 0.548, p < 0.001) were found to be significantly positively correlated with EPDS. A significant negative relationship was found between psychological resilience and EPDS (r = −0.457, p < 0.001). Multiple linear regression analyses indicated that certain temperament sub-dimensions and specific demographic characteristics were significant predictors of mothers' psychological resilience and postnatal depression symptoms. Mediational analysis indicated that psychological resilience plays a partial mediating role in the relationship between EPDS and the search for meaning in emotions (β=0.07, p=0.002) and the search for mental peace (β=0.06, p=0.003). In conclusion, maternal temperament characteristics are associated with PPD and psychological resilience, and psychological resilience appears to have a protective role against depressive symptoms. Based on these findings, it is recommended that preventive mental health interventions be planned by taking into account mothers' individual temperament characteristics and levels of psychological resilience during the postpartum period.
Benzer Tezler
- 4 ay - 1 yaş aralığında kabızlık tanısı almış bebeklerin annelerinin mizaç, tutum ve ruhsal özelliklerinin incelenmesi
Temperament, attitude and psychological feature examination of 4 to 12 months infants' mothers
BUSE ÖZNALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİHAN ZABCI
- A longitudinal examination of self-efficacy in the transition to motherhood
Anneliğe geçiş döneminde öz-yeterliğin boylamsal olarak incelenmesi
SEDANUR SORGUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
PsikolojiBoğaziçi ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAL YENİAD
DOÇ. DR. BENGÜ BÖRKAN
- Bebeğin mizacının ve annenin psikopatolojik özelliklerinin ilk altı ayda sadece anne sütü ile beslenmeye etkisi
Effects of the baby's temperament and mother's psychopathological characteristics on breastfeeding in the first six month
ELİF BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKaradeniz Teknik ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER KOBYA BULUT
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Çağdaş Suriye nesrinde siyasî hapishane edebiyatı üzerine eleştirel bir bakış
The literature of political prisons in contemporary Syrian prose analytical prepective
ABDOLGADER MOHAMED ALİ
Yüksek Lisans
Arapça
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. FİKRET ARSLAN