Epilepsili çocukların nöbet öz-yeterliklerinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 1009772
- Danışmanlar: DOÇ. DR. LEMAN TEKİN ORGUN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Epilepsi, Nöbet, Öz-Yeterlik, Kaygı, Depresyon, Epilepsy, Seizure, Self-Efficacy, Depression, Anxiety
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
EPİLEPSİLİ ÇOCUKLARIN NÖBET ÖZ-YETERLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Giriş ve Amaç: Epilepsi, beyindeki anormal elektriksel aktivite sonucu ortaya çıkan; uzun süreli tedavi ve izlem gerektiren, bireyin biyopsikososyal yaşamını önemli ölçüde etkileyebilen, kronik bir nörolojik hastalıktır. Bu nedenle epilepsinin yalnızca nöbet kontrolü açısından değil, bilişsel, psikolojik ve sosyal boyutlarıyla birlikte ele alınması gerekmektedir. Bu çalışmada, 9-17 yaş aralığındaki epilepsili çocuklarda“Epilepsili Çocuklarda Nöbet Öz-Yeterlik Ölçeği”Türkçe versiyonu,“Çocuk Depresyon Ölçeği”ve“Çocuklarda Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği”kullanılarak nöbet öz yeterlik düzeyi ile psikososyal durumun değerlendirilmesi; nöbet öz yeterlik düzeyi ile depresyon ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bu değişkenleri etkileyebilecek klinik ve psikososyal faktörlerin belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Kocaeli Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Çocuk Nöroloji Polikliniği'nde en az 6 aydır epilepsi tanısı ile izlenen, ek kronik hastalığı bulunmayan, mental retardasyonu olmayan, okuma-yazma bilen 9-17 yaş arası 121 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların ve ailelerinin sosyodemografik özellikleri, hastalık süresi, son nöbet zamanı, tedavi uyumu ve hastaların hastalık hakkında bilgi düzeyi sorgulandı. Nöbet öz-yeterlik düzeyi, Epilepsili Çocuklarda Nöbet Öz-Yeterlik Ölçeği (ÇNÖ); depresyon ve kaygı düzeyleri ise Çocuk Depresyon Ölçeği (ÇDÖ) ve Çocuklarda Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği (ÇDSKÖ) ile değerlendirilerek bunların sosyodemografik ve klinik özellikler ile olan ilişkisi analiz edildi. Yapılan analizlerde p<0,05 olması istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 121 hastanın medyan yaşı 14 (IQR: 12–15) yıl olup, 65'i erkek, 56'sı kızdı. Sosyodemografik özellikler (yaş, cinsiyet, kardeş sayısı, aile yapısı ve yaşanılan yer) ile ölçek puanları arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p>0,05). ÇNÖ medyan değeri 3,80 (IQR: 3,20–4,40) ve ÇDÖ medyan değeri 10 (IQR: 6,0–16,5) olarak saptanmış olup, ÇNÖ puanı ile depresyon ve kaygı düzeyleri arasında anlamlı ve negatif yönlü ilişki bulunmuş (p<0,001) olup nöbet öz-yeterlik düzeyi arttıkça depresyon ve kaygı düzeylerinin azaldığı görüldü. Hastalık süresi ile ölçek puanları arasında anlamlı ilişki bulunmazken, son nöbetten sonra geçen sürenin artması ÇNÖ ile pozitif (p<0,001), depresyon ve kaygı düzeyleri ile negatif yönde ilişkili bulundu (p<0,05). Tedaviye uyumu iyi olan ve ilaçlarını düzenli kullanan hastalarda öz-yeterlik düzeyinin daha yüksek olduğu; depresyon ve kaygı düzeylerinin ise daha düşük olduğu saptandı (p<0,05). İlaç takibini kendisinin yapan çocuklarda da öz-yeterlik puanlarının daha yüksek olduğu görüldü (p=0,016). Hastalığı hakkında yeterli bilgiye sahip olduğunu düşünen, aile desteği alan ve akran ilişkileri etkilenmeyen hastalarda öz-yeterlik düzeyinin daha yüksek; depresyon ve kaygı düzeylerinin ise daha düşük olduğu saptandı (p<0,05). Öz-yeterlik düzeyi ile akademik başarı arasında pozitif ilişki bulunurken (p=0,011), depresyon ve kaygı düzeyleri arttıkça akademik başarının azaldığı saptandı (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada epilepsili çocuk ve ergenlerde nöbet öz-yeterlik düzeyinin; akademik başarı, son nöbetten sonra geçen süre, tedaviye uyum, hastalık hakkında bilgi düzeyi, aile desteği ve akran ilişkileri gibi klinik ve psikososyal faktörlerle ilişkili olduğu gösterilmiştir. Ayrıca nöbet öz-yeterlik düzeyinin depresyon ve kaygı ile anlamlı ve ters yönlü ilişkili olduğu saptanmıştır. Bu bulgular, epilepsinin yalnızca nöbet kontrolü açısından değil, biyopsikososyal boyutlarıyla birlikte ele alınması gerektiğini göstermektedir. Bu nedenle epilepsili çocuk ve ergenlerin izleminde hastalara ve ailelerine hastalık hakkında doğru bilgilendirme yapılması, tedaviye aktif katılımın desteklenmesi ve psikososyal gereksinimlerin erken dönemde tanınarak uygun şekilde ele alınması önem taşımaktadır. Bütüncül bir izlem yaklaşımı sayesinde hem tedaviye uyumunun artırabileceği hem de depresyon ve kaygı düzeylerini azaltarak nöbet kontrolü ve yaşam kalitesini iyileştirebileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
EVALUATION OF SEIZURE SELF-EFFICACY IN CHILDREN WITH EPILEPSY Introduction and Objective: Epilepsy is a chronic neurological disorder resulting from abnormal electrical activity in the brain; it requires long-term treatment and follow-up and can significantly impact an individual's biopsychosocial life. For this reason, epilepsy must be addressed not only in terms of seizure control but also in conjunction with its cognitive, psychological, and social dimensions. In this study, the Turkish version of the“Seizure Self-Efficacy Scale for Children with Epilepsy,”the“Children's Depression Scale,”and the“State-Trait Anxiety Inventory for Children”were used to assess seizure self-efficacy levels and psychosocial status in children with epilepsy aged 9–17; to examine the relationship between seizure self-efficacy levels and depression and anxiety levels, and to identify clinical and psychosocial factors that may influence these variables. Materials and Methods: A total of 121 patients aged 9–17 years who had been followed up at the Pediatric Neurology Outpatient Clinic of Kocaeli University Research and Application Hospital for at least 6 months with a diagnosis of epilepsy, had no additional chronic illnesses, had no mental retardation, and were literate were included in the study. The sociodemographic characteristics of the patients and their families, duration of illness, time of the last seizure, treatment adherence, and the patients' level of knowledge about the disease were assessed. Seizure self-efficacy was measured using the Seizure Self-Efficacy Scale for Children with Epilepsy (SSES-C); while depression and anxiety levels were assessed using the Children's Depression Scale (CDI) and the State-Trait Anxiety Inventory for Children (STAIC), and the relationship between these measures and sociodemographic and clinical characteristics was analyzed. In the analyses, a p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: Among the 121 patients included in the study, the median age was 14 years (IQR: 12–15), with 65 males and 56 females. No significant association was found between sociodemographic characteristics (age, sex, number of siblings, family structure, and place of residence) and scale scores (p>0,05). The median SSES-C score was 3,80 (IQR: 3,20–4,40), and the median CDI score was 10 (IQR: 6,0–16,5). A significant negative correlation was found between SSES-C scores and levels of depression and anxiety (p<0,001), indicating that as seizure self-efficacy increased, depression and anxiety levels decreased. No significant association was found between disease duration and scale scores, whereas an increase in the time since the last seizure was positively associated with SSES-C scores (p<0,001) and negatively associated with depression and anxiety levels (p<0,05). Patients with good treatment adherence and regular medication use had higher self-efficacy levels and lower depression and anxiety levels (p<0,05). Similarly, patients who managed their own medication had higher self-efficacy scores (p=0,016). Patients who reported having sufficient knowledge about their disease, receiving family support, and having unaffected peer relationships had higher self-efficacy levels and lower depression and anxiety levels (p<0,05). While a positive relationship was found between self-efficacy and academic performance (p=0,011), higher levels of depression and anxiety were associated with lower academic performance (p<0,05). Conclusion: In this study, it was demonstrated that seizure self-efficacy in children and adolescents with epilepsy is associated with clinical and psychosocial factors such as academic performance, time since the last seizure, treatment adherence, level of knowledge about the disease, family support, and peer relationships. In addition, seizure self-efficacy was found to be significantly and inversely associated with depression and anxiety. These findings indicate that epilepsy should be addressed not only in terms of seizure control but also with its biopsychosocial dimensions. Therefore, in the follow-up of children and adolescents with epilepsy, it is important to provide accurate information about the disease to patients and their families, support active participation in the treatment process, and identify psychosocial needs early and address them appropriately. It is thought that, through a comprehensive follow-up approach, both treatment adherence can be increased and seizure control and quality of life can be improved by reducing depression and anxiety levels.
Benzer Tezler
- Epilepsili çocuklarda nöbet öz yeterlik ölçeği ve çocukluk çağı epilepsilerine karşı toplumsal tutum ölçeğinin araştırılması
Investigation of the seizure self-efficacy scale in children with epilepsy and the social attitude scale towards childhood epilepsy
ÖZGENUR ASLAN YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERCAN DEMİR
- Epilepsili çocuklarda nöbet öz-yeterlik ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability of the seizure self-efficacy scale for children with epilepsy
ŞERİFE TUTAR GÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL İŞLER
- Epilepsi hastalığı olan çocuklarda nöbet öz-yeterliği ve yaşam kalitesi ilişkisi
The relationship between seizure self-efficacy and quality of life in children with epilepsy
FATMA TEKÇİFTCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıNecmettin Erbakan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA KÖSE
- Epilepsi hastası çocuklarda nöbet öz yeterliliğinin belirlenmesi
Determination of seizure self sufficiency in children with epilepsy
TUĞBA İNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikKaradeniz Teknik ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HACER KOBYA BULUT
- Epilepsi hastalığı olan çocuk ve ebeveynlerine yönelik hazırlanan modüler eğitim programının hastalık yönetimine etkisi
The effect of modular education program that related to the children with epilepsy and their parents on disease management
FATMA DİLEK TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
NörolojiAkdeniz ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL İŞLER DALGIÇ