Blok zinciri tabanlı dış ticaret ödeme yöntemi: İslami finans uyumlu alternatif bir model önerisi
Blockchain based international trade payment method: A proposal for an Islamic finance compliant alternative model
- Tez No: 1009799
- Danışmanlar: PROF. DR. ADEM ESEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uluslararası arenada ülkelerin birbiriyle olan ilişkilerini etkileyen en önemli parametrelerden biri dış ticaret hacimleridir. Ekonomi eksenli dış politikalar kapsamında ülkelerin aralarında gerçekleştirdikleri ticaret hacimleri ülkelerin birbirlerine daha çok yakınlaşmasına ve stratejik iş birlikleri geliştirmelerine fayda sağlar. Bu bağlamda Müslüman ülkelerin birbirleriyle gerçekleştirdikleri ticaretlerin hacimlerini artırmaları gelecek dönemlerde oluşturulabilecek birlikteliklerin önünü açmada kilit öneme sahiptir. İki ülke arasındaki dış ticaret hacminin gelişmesi için işletmelerin aralarında kullandıkları dış ticaret ödeme yöntemlerinin güvenilir, şeffaf ve bağımsız olması gerekir. Bankacılık sistemi içinde en yaygın kullanılan ve en güvenilir olduğu iddia edilen geleneksel dış ticaret ödeme yöntemi akreditiftir fakat bu ödeme yöntemi bile içinde bazı sorunlar barındırır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte dijital ödeme yöntemlerine olan ilgi artarak devam etmektedir, blok zinciri teknolojisi de dijital ödeme yöntemlerinde sık kullanılan bir alt yapı haline gelmiştir. Bu doktora tez çalışması dış ticaret ödeme yöntemlerine akreditif muadili blok zinciri tabanlı alternatif bir model önerisi sunarak daha hızlı, maliyet avantajlı, güvenilir, şeffaf ve üçüncü bir kurum veya ülkeden bağımsız dış ticaret ödemelerinin gerçekleştirilebilmesine olanak sağlamaktadır. Ayrıca bunu İslam İktisadı ve Finansı ilkelerine uyumlu olarak gerçekleştirerek özellikle Müslüman ülkelerin aralarındaki ticareti geliştirmelerine yardımcı olmayı hedeflemektedir. Geçtiğimiz yıllarda blok zinciri tabanlı dış ticaret ödeme yöntemleri geliştiren bazı girişimler olmuştur fakat bunların hiçbiri İslami Finans ilkelerine uyumlu olmayı gözetmemiştir. Yapılan bu girişimlerden bazılarını vaka çalışması olarak detaylıca inceleyerek yeni bir model önerisi geliştirilmiş ve bu modelin uygulanabilmesi için nasıl bir yol izlenilmesi gerektiğine değinilmiştir. Tezin İslami finans uyumlu ve blok zinciri tabanlı ilk dış ticaret ödeme yöntemi model önerisi olması hasebiyle literatüre katkı sağlaması hedeflenmekte ve bundan sonra yapılacak olan akademik çalışmalara ön ayak olması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
One of the most important parameters affecting the relations between countries in the international arena is the volume of foreign trade. Within the framework of an economically oriented foreign policy, the volume of trade that countries conduct with each other helps them to get closer to each other and to develop strategic cooperations. In this context, increasing the volume of trade among Muslim countries has key importance in developing unity. In order to increase the volume of foreign trade between two countries, the foreign trade payment methods used by companies must be reliable, transparent and independent. The most common used and claimed to be the most reliable traditional foreign trade payment method within the banking system is the letter of credit but even this payment method has some problems. With the development of technology, the interest in digital payment methods continues to increase and blockchain technology has become a frequently used infrastructure in digital payment methods. This doctoral thesis proposes a blockchain based model for equivalent of letter of credit in foreign trade payment methods, which is faster, cost-effective, reliable, transparent, and independent from third parties or countries. In addition, it aims to help countries, especially Muslim countries, to improve trade among each other by implementing this in accordance with the principles of Islamic economics and finance. In recent years, there have been several initiatives that have developed blockchain based payment methods for foreign trade, but none of them are sharia compliant. By examining some of these initiatives in detail as a case study, a new model proposal has been developed and the way to implement this model has been mentioned. Since this thesis is the first model proposal for a foreign trade payment method that is compliant with Islamic finance and based on blockchain, it aims to contribute to the literature.
Benzer Tezler
- Preparation of articles of association through smart contracts in joint-stock company: A legal view
Anonim şirket esas sözleşmesinin akıllı sözleşmeler aracılığıyla hazırlanması: Hukuki bir bakış
MERVE KOCA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Hukukİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM KARATEPE KAYA
- Bilateral trade between Iran and Türkiye from historical perspective to current situation
İran ve Türkiye arasındaki ikili ticaretin tarihsel perspektiften günümüze durumu
MEHRDAD RAHMANI GHESHLAGH
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Uluslararası Ticaretİstanbul Ticaret ÜniversitesiUluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUNUS ÖZCAN
- Blockchain tabanlı akıllı kontratların dış ticarete etkileri
The effects of blockchain-based smart contracts on foreign trade
OSMAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeKto Karatay ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAMİDE SELÇUK
- Sürdürülebilir satınalma ve yeşil lojistiğin sürdürülebilir tedarik zincirine katkıları; Panel veri analizi
The contributions of sustainable procurement and green logistics to the sustainable supply chain; Panel data analysis
ÇAĞLAR YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeAydın Adnan Menderes Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ŞENKAYAS
- Bankacılık sektöründe dış ticaret işlemlerinin dijitalleştirilmesi
Digitalization of foreign trade transactions in the banking sector
EMİNE ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Bankacılıkİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM SIRMA