Ebû Sevr'in (ö. 240/854) hadis temelli içtihat anlayışı
Abū Thawr's (d. 240/854) hadith-based understanding of ijtihād
- Tez No: 1009805
- Danışmanlar: PROF. DR. NURULLAH AGİTOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Şırnak Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, erken dönem fakihlerinden Ebû Sevr el-Bağdâdî'nin hadis temelli içtihat anlayışını ve onun rivayet-dirayet dengesi üzerine kurulu yaklaşımını günümüz fıkıh tartışmalarına ışık tutacak şekilde ortaya koymaktadır. Başlangıçta ehl-i rey geleneğine mensup Muhammed eş-Şeybânî'nin (ö.189/805) öğrencisi olan Ebû Sevr, Şâfiî ile tanıştıktan sonra fikrî bir dönüşüm yaşamıştır. Bu tanışmadan sonra içtihatta, hadislerin rolünü öncelemeye başlamış ve giderek ehl-i hadis çizgisine yönelmiştir. Bu bağlamda, dirayet kabiliyetininde etkisiyle hadis metinleri üzerinden özgün yorumlar yapmıştır. Bir fâkih olarak da fıkhî meseleleri hadis merkezli ve maslahat öncelikli bir metod ile çözmeye çalışmıştır. Bu yönüyle Ebû Sevr, ehl-i hadis ile ehl-i rey arasında bir köprü kurmuş; rivayet ile dirayeti bütünleştiren bir içtihat çizgisi geliştirmiştir. Onun ilmî mirasını disiplinlerarası bir bakışla yeniden gündeme getiren bu çalışma, hem klasik literatüre katkı sunmakta hem de çağdaş fıkıh tartışmaları için yeni bir perspektif geliştirmektedir. Tez ayrıca, Ebû Sevr'in hadis merkezli fıkıh anlayışının yalnızca klasik dönemde değil, modern fıkıh tartışmaları bağlamında da değerlendirilebileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study re-examines the hadith-based method of legal reasoning developed by the early jurist Abū Thawr al-Baghdādī, highlighting his approach founded upon the balance between transmission (riwāya) and rational analysis (dirāya), and demonstrating its relevance to contemporary debates in Islamic jurisprudence. Initially a student of Muḥammad al-Shaybānī (d.189/805), who belonged to the ahl al-ra'y tradition, Abū Thawr underwent an intellectual transformation after meeting al-Shāfiʿī. Following this encounter, he began to prioritize the role of hadith in legal reasoning and gradually aligned himself with the ahl al-ḥadīth. In this context, and with the support of his analytical capacity, he produced original interpretations based on hadith texts. As a jurist, he sought to resolve legal issues through a methodology that was both hadith-centered and maṣlaḥa-oriented. In this respect, Abū Thawr established a bridge between the ahl al-ḥadīth and the ahl al-ra'y, developing a line of reasoning that integrated transmission and rational analysis. By revisiting his scholarly legacy from an interdisciplinary perspective, this study contributes to the classical literature while also offering a new lens for contemporary discussions in Islamic jurisprudence. The thesis further demonstrates that Abū Thawr's hadith-centered legal thought can be evaluated not only within the classical framework but also in relation to modern debates in fiqh.
Benzer Tezler
- Alkali ve kurşun alkali sırların yapısının Raman Spektroskopisi ile karakterizasyonu
Characterization of structure of alkali and lead-alkali glazes by Raman Spectrometry
GÜLSU ŞİMŞEK
Doktora
Türkçe
2011
Arkeometriİstanbul Teknik Üniversitesiİleri Teknolojiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. EMEL GEÇKİNLİ
- Acil serviste endotrakeal entübasyon uygulanan hastaların acil serviste geçirdiği süre ile morbidite ve mortalite arasındaki ilişki
The relationship between the time speed in the emergency department of patients WHO have endotracheal intubation in the emergencydepartment and between morbidity and mortality
ÖZGÜR ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL DOĞAN
- Rivâyetlerle hicret olayının tahlili
The analysis of the migration with the reports
TUBA AKARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜNYAMİN ERUL
- Aziz Samih İlter'in kızına yazdığı mektupların transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
Transcription and evaluation of the memory that Aziz Samih İlter attributes to his daughter
MÜNEVVER ÖLMEZ
- Ahmet Reşit Rey`in hayatı ve eserleri üzerine bir inceleme
The Investigation of Ahmet Reşit Rey`s life and his works
GÜRHAN ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
BiyografiDokuz Eylül ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SABAHATTİN ÇAĞIN